На почетокот на тековната 2023 година, се обраќаме до банките во Република С.Македонија со цел објавување на очекувањата на водечките банкари во нашата земја од аспект на предизвиците со кои ќе се соочат Банките во периодот што следи.

Од соговорниците побаравме да направат кратка ретроспектива на изминатата 2022 година, да ги споделат своите очекувања околу новите трендови во банкарскиот сектор во 2023 година, да дадат свој коментар на движењето на каматите на активата и пасивата, да ги истакнат предизвиците со кои ќе се соочи банкарскиот сектор по имплементацијата на новиот Закон за платежни услуги и платни системи и да откријат еден новитет кој банката ќе го воведе во тековната година.

За таа цел во целост ги пренесуваме ставовите и очекувањата на г-дин Диомидис Николетопулос, Генерален Извршен Директор и Претседател на Управен Одбор на Стопанска Банка АД Скопје.

Банкарство: Кратка ретроспектива на изминатата 2022 година. Кои настани ја одбележаа годината, дали истата беше успешна за Вас и кои поуки ги извлековте?

г-дин Диомидис Николетопулос: Стопанска банка веќе подолг период покажува одлични остварувања и импресивни резултати, задржувајќи ја притоа стабилноста и отпорноста на шоковите кои се појавија изминатите години, во текот на кои повеќе кризни ситуации влијаеа на банкарскиот сектор и на самата Банка. Успешниот модел на делување и управување на Банката е граден со години и истиот е предмет на постојано подобрување, што резултира со одлични резултати во работењето, вклучително и оваа година. За првите 9 месеци од 2022 година кредитното портфолио забележа раст од 7,1% на годишно ниво,  со реализирана профитабилност пред оданочување од 37,2 милиони ЕУР. Овие постигнувања не прават горди и ни даваат поттик и оптимизам да продолжиме со истото успешно темпо на работење и во годините што претстојат.

За жал, во изминатите години од различни причини бевме соочени со различни кризи кои оставија сериозни последици, но сметам дека сега е многу поразлично бидејќи се соочуваме со длабока глобална криза без преседан, и она што е најважно, криза за која нема решение на повидок.

Нашата економија во голема мера е поврзана и зависна од Европската економија, а бидејќи Европа всушност трпи најмногу последици од кризата, негативното влијание несомнено ќе се одрази и на економијата на Република Северна Македонија.

Банкарство: Кои ќе бидат нови трендови во банкарскиот сектор во 2023 година во Македонија?

г-дин Диомидис Николетопулос: 2023 година се чини ќе биде тешка година, дури и да се изнајде разрешница на кризата, изгледа дека негативниот одраз ќе биде присутен подолго време. Многумина се загрижени дека високите цени ќе продолжат, дека сите обиди да се надмине инфлацијата нема да бидат многу успешни, дека ќе постои континуиран притисок за покачување на платите во економија која нема таков потенцијал, и овој маѓепсан круг може да трае подолго доведувајќи ги во ризик и компаниите и граѓаните.

Банкарство: Краток коментар околу очекувањата за движењето на каматните стапки на кредитните/депозитните производи во 2023 година.

г-дин Диомидис Николетопулос: Подолг период наназад, сведоци сме на околина на ниски каматни стапки, како резултат на претходната глобална економска криза и напорите кои ги презедоа централните банки за инјектирање на повеќе пари во економиите. Но, ковид пандемијата и украинската криза ги нарушија редовните синџири на снабдување и влијаеја на пораст на цените на основните производи и енергенсите, што резултираше со значително зголемување на инфлацијата во глобални рамки. Како резултат на тоа, а со цел да се справат со високата инфлација, централните банки драстично ги зголемија референтните стапки, а истите мерки беа преземени и од страна на нашата Централна банка што предизвика верижна реакција кај каматните стапки од понудата на банките.

Банките во земјава, вклучително и Стопанска банка, се многу претпазливи и постепено формираат нови цени на своите кредитни и депозитни производи, обидувајќи се да ги минимизираат последиците за нивните клиенти.

Колку долго ќе трае периодот на високи каматни стапки? Никој не може да знае, се надевам дека состојбата ќе се нормализира што поскоро, каматните стапки да се намалат и да се помогне економските активности да се вратат на пред-кризните нивоа.

Банкарство: Со какви предизвици се соочува банкарскиот сектор со имплементацијата на новиот Закон за платни системи и платежни услуги?

г-дин Диомидис Николетопулос: Новиот закон за платни системи ги следи директивите на ЕУ и PSD2 рамката, со што се создаваат услови за поблиско поврзување на земјата со ЕУ, во овој сегмент Одредбите од ЕУ регулативата се инкорпорирани во новиот закон, со што во најголема мера се регулира платниот промет кај населението, се проширува дигитализацијата и се воведува концепт на „отворено банкарство“. Со тоа се овозможува влез на нови учесници, таканаречени TPP (third party providers).

Законот ја зголемува конкуренцијата помеѓу давателите на услуги во платежните системи, ја подобрува транспарентноста на информациите и создава рамка за поврзување со други платежни системи.

Концептот на “отвореното банкарство” можеби е малку преуранет за нашата земја ако се имаат  предвид искуствата и достапните податоци за успешноста на имплементацијата, но и за нивото на користење  во многу земји, кое се уште е „претежно теоретско“. Во многу земји во Европа, банките, поради ризикот од несоодветна заштита на податоците, имаат сериозни резерви во однос на на споделувањето на овие податоци со трети страни. Станува збор за ситуација во која постојат ограничени препораки и искуства за техничките аспекти, а банките користат технички решенија за интеграција кои не секогаш се компатибилни со решенијата на надворешните даватели на услуги.

Банкарство: Наведете еден новитет што Стопанска банка АД – Скопје ќе го имплементира во 2023 година и што очекувате од имплементација на истиот?

г-дин Диомидис Николетопулос: Стопанска банка клиентите, граѓани и компании, им нуди пред се сигурни и безбедни дигитални решенија кои ги задоволуваат нивните најзначајни потреби. И повеќе од тоа, работиме на иновации и им нудиме нови производи и услуги со кои се прошируваат полињата за соработка и се зацврстува заедничката релација. Се приближуваме и кон заокружување на унапредувањата на целосниот бизнис модел, што ќе ни ја подобри ефикасноста, а поголема ефикасност интерно значи подобрена услуга и позадоволни клиенти. Дигитализацијата е процес кој непрекинато се одвива повеќе години, меѓутоа поради брзите промени во достапните технологии, како и нивното брзо прифаќање од клиентите, оваа тема е постојано актуелна. Веруваме дека сме на вистинската патека, посебно откако во изминатите неколку години нашиот тим постојано испорачуваше помали или позначајни новитети, а во подготовка се и бројни други, што значи да, клиентите може да очекуваат многу од Банката во следниот период.