Во FinSight разговараме со бизнисменот Трифун Костовски, сопственик на Еуростандард банка, за економскиот потенцијал на Македонија и промените што се случиле во земјоделството низ децениите.

Костовски потсетува дека во минатото Македонија имала силна улога во производството на храна во рамки на поранешна Југославија.

„Во некои дамнешни времиња Македонија беше извозник на ран зеленчук и овошје. Ја хранеше цела Југославија“, вели тој.

Според него, денешната слика е сосема поинаква. Иако земјата има природни услови за производство, се повеќе зависи од увоз.

„Денес Македонија е мала земјоделско-сточарска земја која увезува храна, увезува зеленчук и овошје“, посочува Костовски.

Тој нагласува дека парадоксот е уште поголем ако се земат предвид природните ресурси со кои располага државата.

„Ние увезуваме, а Господ ни дал нешто најубаво во светот – прекрасна клима со повеќе од 280 сончеви денови во годината. Имаме вода, имаме прекрасна почва“, вели Костовски.

Според него, потенцијалот постои, но недостига визија и подобро управување со ресурсите.

„Господ ни дал сè, само малку ум ни недостасува“, заклучува Костовски во разговорот за FinSight.

Пет и пол години по згаснувањето на Еуростандард банка, случајот сѐ уште нема правна завршница. На 12 август 2020 година, поради неисполнување на минималните стандарди и несолвентност, Народната банка ѝ ја одзеде лиценцата на банката. Денес, постапката и натаму „тапка во место“, а одговорите на клучните прашања сѐ уште се очекуваат.

Во ексклузивно интервју за FinSight, сопственикот на банката, Трифун Костовски, тврди дека стечајот можел да биде спречен, но дека „некој имал други интереси“.

Костовски открива дека досега бил повикан во Обвинителството само двапати, и очекува што поскора разрешница – дури и ако тоа значи поднесување кривична пријава против него. Во меѓувреме, со замрзнат имот, вели дека изгубил околу 100 милиони евра.

Костовски дава одговори и за:

Дали причината за ликвидацијата е лош менаџмент или регулаторен притисок?

Дали обвинувањата за незаконско и високоризично кредитирање, систем на меѓусебни позајмици и злоупотреба на службена должност се основани?

Дали чувствува лична одговорност како сопственик?

Што се случува со истрагите против членови на Управниот и Надзорниот одбор?

Дали граѓаните и компаниите се целосно обесштетени?

Ова се дел од темите на кои Костовски одговара отворено и директно.

Од нула до милиони и повторно назад кон политиката?

Бизнисмен кој вели дека богатството го создал сам, Костовски зад себе има компании како Технометал, Порцеланка и меѓународни деловни ангажмани во Виена и Варшава. Беше и градоначалник на Скопје од 2005 до 2009 година.

И покрај финансиските загуби и замрзнатиот имот, порачува дека не се откажува од Македонија – земјата каде што, како што вели, почнал од нула и изградил успешна кариера. Најавува и можно враќање во политиката.

Дали ќе атакува на градоначалничка функција или на друга позиција?

Од која партија би барал поддршка?

И дали политиката му донела поголемо разочарување од бизнисот?

Одговорите – во новото издание на FinSight.

Новинар: Наташа Мерсовска

Разговараме со Павле Гацов, даночен експерт, за реалната цена на сивата економија и ефектот од неиздавањето фискални сметки врз јавните финансии.

Според него, најчесто јавноста ја сведува штетата на 18% ДДВ, но вистинската загуба е далеку поголема.

„Неиздавањето фискални сметки не значи само губење на 18% ДДВ. Тоа е само првиот слој на проблемот“, посочува Гацов.

Доколку истиот износ влезе во формалната економија, на него дополнително би се платил персонален данок на доход од 10%, данок на добивка од 10%, како и социјални придонеси од околу 28%.

„Кога ќе ги собереме сите овие ставки на неоданоченост, државата губи повеќе од 60% на секоја неиздадена фискална сметка“, објаснува тој.

Ова, според него, е клучен податок кој често се игнорира во јавната дебата.

„Овој податок треба да се знае секогаш кога некој зборува лефтерно за неиздавање сметки. Зад тоа стои лавина од неплатени јавни давачки“, вели Гацов.

Проблемот не застанува само на фискалниот аспект. Средствата кои остануваат надвор од системот, додава тој, често се користат за исплата на плати „во плико“, но и за поттикнување на пошироки форми на корупција, од мито до злоупотреби во јавните набавки.

Прашањето што останува е: колку навистина ја чини државата секоја неиздадена фискална сметка и кој на крајот ја плаќа таа цена?