Анализи
Царините и нивното потенцијално влијание врз криптовалутите
Царините, како инструмент на трговската политика, традиционално имаат директно влијание врз физичката размена на стоки и услуги помеѓу државите. Тие претставуваат бариера која влијае на цените, достапноста и конкурентноста на производите на глобалниот пазар. Но, кога станува збор за криптовалутите кои се дигитални, децентрализирани форми на вредност, нивната природа ги прави суштински различни од традиционалните финансиски и трговски инструменти. Оттука, сѐ почесто се поставува прашањето какво ќе биде влијанието на ваквите мерки врз криптовалутите?
Криптовалутите поради својата природа, се релативно имуни на директно влијание од царините, бидејќи не се физички добра кои преминуваат граници. Сепак, индиректното влијание не е занемарливо. Зголемените царини меѓу економските сили како САД и Кина, или ЕУ и Русија, водат до нестабилност на традиционалните пазари, што често ги турка инвеститорите кон алтернативни средства, меѓу кои се криптовалутите, но и благородните метали, пред се златото.
Крипто наспроти фиат валутите и благородните метали
Во споредба со традиционалните пазари за тргување, криптовалутите се релативно нови, но веќе покажаа значајна отпорност и интерес кај инвеститорите, особено во време на економска неизвесност.
Фиат валутите, како што се доларот, еврото или јенот, се под контрола на централните банки и често се изложени на девалвација како резултат на инфлација, прекумерна емисија на пари или нестабилна монетарна политика. Особено во услови на политички или економски кризи, како што беше енергетската криза и Ковид-19 пандемијата, фиат валутите брзо ја губат својата куповна моќ. Наспроти тоа, криптовалутите, пред сѐ Биткоинот како најпозната и најсигурна криптовалута, се дизајнирани со ограничена понуда на токени, што им овозможува долгорочна заштита од инфлација, слично како златото.
Но, за разлика од златото, чија глобална понуда и понатаму расте благодарение на нови наоѓалишта и напредокот во технологијата за експлоатација, Биткоинот има однапред дефиниран алгоритам и математички ограничена понуда, вградена во неговиот протокол со максимум од 21 милион токени што некогаш ќе бидат пуштени во оптек. Оваа карактеристика му дава уникатна позиција на пазарот како дигитално средство со екстремно ограничена понуда, што го прави сѐ попривлечно за инвеститорите кои бараат заштита од инфлација и долгорочна вредност.
Од друга страна, благородните метали, посебно златото и среброто, историски се третираат како „сигурно прибежиште“ во време на глобални геополитички тензии, неизвесност во монетарната политика на водечките централни банки (како ФЕД или ЕЦБ) или во услови на променливи макроекономски показатели. Сепак, криптовалутите сè почесто го заземаат тоа место, особено кај помладите генерации и технолошки понапредни инвеститори, поради нивната транспарентност, ограничена понуда (како кај биткоинот), и независност од централизирани институции. Но, за разлика од златото и другите благородни метали, криптовалутите нудат поголема ликвидност, значително полесен транспорт, пониски трошоци за чување и поголем потенцијал за раст и пред сѐ не подлежат на царини.
Какви се очекувањата на експертите и аналитичарите?
Според мислењата на водечките аналитичари во крипто-секторот, како и на институции кои внимателно го следат овој пазар, криптовалутите ќе продолжат со раст и развој, особено поради зголемениот интерес од страна на институционалните инвеститори, развојот на блокчејн технологијата и прифаќањето и адоптацијата на самата технологија и криптовалутите од големите корпорации и финансиски институции. Регулаторната рамка, иако сѐ уште во развој, се очекува да донесе дополнителна доверба меѓу пошироката јавност и инвеститорите.
Очекувањата се дека во следните 5 до 10 години криптовалутите ќе имаат се поголема улога во глобалната економија, не само како средство за инвестиција, туку и како платежно средство, алатка за заштита на вредноста и дел од дигиталната трансформација на финансискиот сектор (вклучувајќи дигитални берзи, нови платформи за плаќање и блокчејн апликации).
И покрај тоа што краткорочното движење на цените на криптовалутите е подложно на висока волатилност, долгорочниот тренд според експертите покажува дека криптовалутите може да станат легитимна алтернатива на традиционалните финансиски инструменти, особено во време кога глобалната економија е под притисок.
Анализи
Светот во 2025 година доби речиси два милиони нови милионери, нивното богатство достигна рекордни 98,3 билиони долари
Бројот на луѓе со висока нето-вредност во светот се зголемил за речиси два милиони во текот на 2025 година, а нивното вкупно богатство достигнало рекордни 98,3 билиони долари, покажува најновиот Светски извештај за богатството на „Capgemini“.
Според податоците, бројот на лица со висока нето-вредност, односно оние кои располагаат со инвестициски средства поголеми од еден милион долари без да се пресметува вредноста на нивниот дом, пораснал за 7,9 отсто и достигнал 25,3 милиони луѓе.
Нивното вкупно богатство во 2025 година се зголемило за 8,7 отсто, што претставува најголем годишен раст од 2018 година.
Во оваа категорија, лицата со инвестициски средства меѓу еден и пет милиони долари се сметаат за милионери од пониската категорија, оние со меѓу пет и 30 милиони долари за средна категорија, додека лицата со повеќе од 30 милиони долари се вбројуваат во групата со ултрависока нето-вредност.
Иако последната група сочинува само околу еден отсто од богатата популација, таа поседува дури 34,8 отсто од нејзиното вкупно богатство.
Раст и во Европа
Во Европа има околу шест милиони лица со висока нето-вредност, што е зголемување од околу 6,5 отсто во споредба со 2024 година. Истовремено, растот на нивното богатство значително забрзал – од само 0,7 отсто во 2024 на осум отсто во 2025 година.
Најголем раст на бројот на богати лица е забележан во Луксембург, од 13,5 отсто. Во Германија бројот се зголемил за 11,1 отсто, во Белгија за девет отсто, во Франција за 2,7 отсто, а во Обединетото Кралство за 2,6 отсто.
Според „Capgemini“, се менува и начинот на кој најбогатите го распределуваат својот капитал. Сè поголем дел од средствата се насочуваат кон акции, сопственички удели и инструменти со фиксен принос, додека се намалува уделот на готовината.
Извршниот потпретседател на „Capgemini“, Герет Вилсон, оценува дека поголемата подготвеност на богатите лица за инвестирање може да придонесе за економски раст и создавање нова вредност.
Во Европа, секторите како одбранбената индустрија и енергетиката придонеле за силниот раст на берзите. Германскиот индекс DAX во 2025 година пораснал за речиси 22 отсто, додека британскиот FTSE 100 забележал раст од 21,5 отсто.
Како фактори што придонеле за ваквите движења се наведуваат и политиката на каматните стапки на Европската централна банка, поголемата стабилност на пазарите и зголемените инвестиции во иновации.
Извор: Euronews
Анализи
САД имаат план со 935 милијарди долари, златото веднаш реагираше
Цената на златото порасна во понеделникот откако се појавија информации дека американскиот министер за финансии Скот Бесент би можел да искористи дел од огромната готовинска резерва на Министерството за финансии за откуп на американски државни обврзници.
Според CNBC, американското Министерство за финансии располага со околу 935 милијарди долари на својот главен сметководствен депозит кај Федералните резерви, познат како Treasury General Account (TGA). Дел од овие средства потенцијално би можеле да бидат искористени за откуп на постари државни обврзници со повисоки приноси.
Според податоците од 20 август, на сметката имало околу 935 милијарди долари. Двајца високи претставници на Министерството за финансии за CNBC изјавиле дека парите би можеле да се употребат за финансирање на откупот, но не прецизирале дали планот навистина ќе биде реализиран ниту колкав износ би бил ангажиран.
Бесент потенцијалната операција ја нарече „Treasury Twist“, алудирајќи на стратегија во која купувањето долгорочни обврзници би се финансирало преку пократкорочно задолжување.
Таквиот потег би можел да помогне во намалувањето на долгорочните трошоци за задолжување на САД, кои во последните недели се под зголемен притисок.
Пазарите реагираа речиси веднаш. Цената на златото порасна за околу 1,2 проценти и се движеше околу 4.719 долари за унца, приближувајќи се до највисокото ниво во последните четири месеци.
Истовремено, приносот на десетгодишните американски државни обврзници се намали за околу четири базични поени, на приближно 4,69 проценти, додека приносот на триесетгодишните обврзници се спушти на околу 5,215 проценти.
Долгорочните приноси сепак остануваат близу нивоата што минатата недела го поттикнаа Министерството за финансии да интервенира, откако приносот на триесетгодишните обврзници надмина 5,27 проценти и достигна највисоко ниво во последните 19 години.
Најновите информации доаѓаат само неколку дена откако Бесент одлучи најмалку да го удвои откупот на долгорочни обврзници, од две на најмалку четири милијарди долари.
Среброто во пад
За разлика од златото, цената на среброто се намали за околу еден процент и остана под границата од 70 долари за унца.
Сепак, во текот на август среброто забележа посилен раст од златото. Неговата цена порасна за речиси 20 проценти, додека златото во истиот период поскапе за околу 15 проценти.
Бакарот, пак, забележа умерен раст од околу 0,46 проценти и се тргуваше непосредно под историските максимуми.
Не сите пазарни учесници се уверени дека потенцијалниот потег на американското Министерство за финансии ќе може трајно да го стабилизира пазарот на обврзници.
Блејк Гвин, шеф на стратегијата за американски каматни стапки во RBC Capital Markets, оцени дека станува збор за обид да се запре распродажбата на обврзниците, но смета дека шансите Министерството навистина да употреби средства од главната готовинска сметка за оваа намена се мали.
Скептицизмот произлегува и од случувањата од минатата недела, кога Министерството го прошири програмот за откуп по силниот раст на долгорочните приноси, но ефектот врз пазарот траеше кратко.
Пазарите сега се насочени кон новите податоци за американскиот индекс на цените на личната потрошувачка, PCE, еден од најважните показатели за инфлацијата што ги следат Федералните резерви.
Економистите анкетирани од Bloomberg очекуваат годишната PCE инфлација да изнесува околу 3,6 проценти, додека базичната инфлација, без цените на храната и енергијата, се очекува да биде околу 3,3 проценти.
Инвеститорите ќе ги следат и пораките од годишниот собир на централните банкари во Џексон Хол, кои би можеле да дадат нови сигнали за идното движење на американските каматни стапки и, со тоа, за цената на доларот, златото и државните обврзници.
Анализи
Вештачката интелигенција носи голем ризик за инвестициското банкарство
Ширењето на вештачката интелигенција на Волстрит може да ја намали способноста за самостојно размислување кај идните генерации финансиски професионалци, предупредува Крис Черчман, партнер во „Голдман Сакс“ и раководител на дигиталната платформа Marquee за институционални клиенти.
Черчман, кој е вклучен во еден од водечките проекти на банката во областа на вештачката интелигенција, оценува дека постои опасност финансиските работници сè повеќе да го препуштаат сопственото расудување на алгоритмите.
„Постои огромна опасност во ерата на вештачката интелигенција да го препуштиме нашето расудување на овие модели и да дојде до когнитивна атрофија што ќе нè спречи самите да размислуваме врз основа на основните принципи“, изјави тој во подкастот „Exchanges“, според транскрипт доставен до CNBC.
Според Черчман, исто како што луѓето со развојот на модерната технологија изгубиле дел од способностите за навигација и помнење, така и банкарите ризикуваат да ги ослабнат аналитичките способности доколку алгоритмите ја преземат најсложената работа.
Волстрит во последните години интензивно ја воведува вештачката интелигенција во тргувањето и банкарските процеси. Тоа може да ја зголеми профитабилноста и ефикасноста, но истовремено да го наруши традиционалниот начин на кој младите банкари и трговци стекнуваат искуство.
Рутинските задачи, кои со години биле дел од обуката на помладите вработени, сè почесто можат да бидат автоматизирани. Според Черчман, токму преку таквата практична работа младите финансиски професионалци учат како да проценуваат ризици и да носат одлуки.
Дополнителен ризик е и можноста банките во иднина да имаат потреба од помал број помлади вработени. CNBC претходно објави дека компании од Волстрит веќе разгледуваат начини со помош на вештачката интелигенција да го намалат бројот на помлади банкари во однос на поискусните кадри.
Черчман смета дека банките мора да најдат рамнотежа меѓу автоматизацијата и зачувувањето на културата на учење преку практична работа.
„Учите работејќи, а голем дел од знаењето е премолчено и никогаш не е запишано“, истакна тој.
Според него, „Голдман Сакс“ мора да се погрижи знаењето и интуицијата што денес ги поседуваат најискусните вработени да бидат пренесени и на следната генерација.
Како пример, тој ги посочи младите трговци кои учат обработувајќи барања на клиенти за формирање цени под надзор на поискусни колеги.
„Тоа сигурно можеме да го автоматизираме, но дали тогаш ќе имаме постари трговци кои целосно го разбираат тој процес?“, прашува Черчман.
Тој смета дека системите со вештачка интелигенција треба да бидат дизајнирани така што луѓето и натаму ќе имаат активна улога во носењето одлуки, особено во ситуации со висок ризик и голема неизвесност, наместо да се претворат во пасивни оператори на технологијата.
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување во секторот за организација и ИТ
-
Банкипред 2 месециЈунските пензии достапни за пензионерите корисници на Халкбанк
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка бара агент за грижа на корисници
-
Кариерапред 1 месецСтопанска банка Скопје вработува трезорист, отворен оглас за апсолвенти и дипломирани економисти





