Анализи
„Колку се финансиски отпорни домаќинствата кредитокорисници кај банките и штедилниците во македонската економија“ тема на 57. сесија на Клубот на истражувачите
Во Народната банка се одржа 57. сесија на Клубот на истражувачите, платформа за презентација и разгледување научноистражувачки трудови на Народната банка, којашто ја поддржува научноистражувачката дејност во земјава во изминатите 13 години.
На оваа сесија беше претставен научниот труд „Анализа на финансиската ранливост на домаќинствата кредитокорисници кај банките и штедилниците во македонската економија“ од авторот Кирил Симеоновски.
Сесијата ја отвори директорката на Секторот за монетарната политика, истражување и статистика Султанија Бојчева-Терзијан, којашто истакна дека трудот обработува особено важна и актуелна тема – финансиската ранливост на домаќинствата кредитокорисници во македонската економија. Таа нагласи дека, имајќи ги предвид зголемената неизвесност, сѐ поголемите трошоци за живот и променливите финансиски услови, од особено значење е да се разбере способноста на домаќинствата за навремено отплаќање на нивните кредитни обврски. Овој аспект, како што посочи, е од суштинско значење не само за благосостојбата на секое домаќинство, туку и за одржувањето на стабилноста на целокупниот финансиски систем.
Главната цел на овој труд е да се изработи рамка за анализа на финансиската ранливост на домаќинствата во македонската економија коишто се корисници на кредитни производи од банките и штедилниците во земјата. Анализата се потпира на методологија којашто се заснова на пристапот на анализа на ранливоста од аспект на ликвидноста. Како мерки на ранливост се утврдени показателот ДСТИ (англ. debt service-to-income) и релативната финансиска маргина, при што праговите на ранливоста за двата показатела се определени врз основа на економската литература и домашната регулатива. Рамката нуди можности за анализа на финансиската отпорност на домаќинствата преку задавање макроекономски шокови и оцена на нивните ефекти врз солвентноста на ниво на македонскиот банкарски систем.
Сесиите на Клубот се одржуваат четирипати годишно. Народната банка објавува повик до истражувачите за презентирање труд, којшто може да биде и во работна верзија. Трудовите се работат во согласност со трендовите и стандардите на современите истражувања, односно со солидна емпириска анализа и систематизирани заклучоци од истражувањето. На сесиите учествуваат аналитичари и истражувачи од научно-образовни и финансиски институции, студенти и останати заинтересирани учесници или слушатели.
Зачленувањето е од отворен карактер и повеќе информации за Клубот може да се најдат на следнава врска: https://www.nbrm.mk/klub_na_istrazhuvachi.nspx.
Следната сесија е планирана за јуни оваа година.
Анализи
Цената на златото под зголемен продажен притисок
Цената на златото забележа пад во текот на последното дневно тргување, потврдувајќи пробивање под помалата нагорна тренд-линија на краток рок, покажува најновата анализа на Economies.com.
Според аналитичарите, овој технички сигнал укажува на зголемен продажен притисок и слабеење на позитивниот моментум кој претходно го поддржуваше движењето на цената.
Падот доаѓа и по пробивањето под 50-периодниот едноставен подвижен просек, што дополнително го засилува негативниот притисок врз златото и ги зголемува шансите за натамошни загуби на краток рок.
Во меѓувреме, индикаторите за релативна сила продолжуваат да испраќаат негативни сигнали, и покрај тоа што пазарот веќе навлегува во зона на силна препродаденост.
Аналитичарите оценуваат дека тоа укажува на продолжена доминација на продавачите врз движењето на цената на златото.
Анализи
Ова се 50-те најголеми банки во САД според вкупната актива
Две американски банки забележаа двоцифрен раст на активата во четвртиот квартал од 2025 година, што доведе до значајни промени на листата на најголеми банки во Соединетите Американски Држави според вкупната актива.
Шпанската банкарска група „Банко Сантандер“ на 3 февруари објави дека постигнала договор вреден 12,23 милијарди долари за преземање на „Вебстер Фајненшл Корпорејшн“. Станува збор за трета најголема банкарска аквизиција во САД од 2010 година наваму и прво преземање на малопродажна банка во Америка од страна на „Сантандер“ по речиси 17 години.
Според анализата на „Ес енд Пи Глобал Маркет Интелиџенс“, активата на „Сантандер Холдингс УСА“ е зголемена за 84,07 милијарди долари за да се вклучи планираното преземање, што резултирало со квартален раст од 47,9 проценти. Со тоа, банката се искачила на 19. место меѓу најголемите американски банки според актива, од 30. место во претходниот квартал.
Финансиско-технолошката компанија „СоуФај Технолоџис“ исто така забележала силен раст. Нејзината вкупна актива пораснала за 11,8 проценти во четвртиот квартал, што претставува втор најголем раст меѓу 50-те најголеми американски банки и ѝ овозможило за првпат да влезе на листата.
Растот бил поттикнат од зголемување на кредитното портфолио за 3,1 милијарда долари, како и дополнителни околу 1,7 милијарди долари во готовина, готовински еквиваленти и инвестициски хартии од вредност, изјавил финансискиот директор на компанијата, Кристофер Лапоинт.
Според податоците на „Маркет Интелиџенс“, 50-те најголеми американски банки на 31 декември 2025 година имале вкупна актива од 25,580 билиони долари.
Во последниот квартал, овие банки пријавиле раст на активата од 186,20 милијарди долари, при што 38 институции забележале зголемување. За споредба, во четвртиот квартал од 2024 година, тогашните 50 најголеми банки забележале пад на активата од 436,75 милијарди долари.
Најголем дел од тој пад се однесувал на трите најголеми банки — „Џеј Пи Морган Чејс“, „Бенк оф Америка“ и „Ситигруп“.
Во четвртиот квартал од 2025 година, вкупната актива на четирите најголеми американски банки се намалила за 26,85 милијарди долари, односно за 0,2 проценти на квартално ниво.
„Џеј Пи Морган Чејс“, која останува најголема банка во САД со актива од 4,425 билиони долари, пријавила пад на активата од 135,31 милијарда долари или 3 проценти во споредба со претходниот квартал.
Од друга страна, „Велс Фарго“ забележала најголем раст меѓу четирите најголеми банки, со зголемување на активата од 85,70 милијарди долари, односно 4,2 проценти.
„Ситигруп“ остварила раст на активата од 14,73 милијарди долари или 0,6 проценти, додека „Бенк оф Америка“ ја зголемила активата за 8,02 милијарди долари, што претставува раст од 0,2 проценти.
Акциите на четирите најголеми банки паднале по објавувањето на резултатите за четвртиот квартал од 2025 година. Аналитичарите како главни причини ги наведуваат притисокот по повикот на американскиот претседател Доналд Трамп за ограничување на каматните стапки на кредитните картички, како и промените во позиционирањето на инвеститорите.
Аналитичарите на инвестициската компанија „Џефрис“ очекуваат продолжување на консолидацијата во банкарскиот сектор, поттикната од поволна регулаторна средина, банки кои сакаат да го зголемат обемот на работењето и растечки трошоци со кои се соочуваат помалите институции.
Според нив, доколку не дојде до значителни макроекономски промени, поволниот период за банкарски спојувања и преземања би можел да продолжи до конгресните избори во 2026 година, а да заврши по претседателските избори во 2028 година.
Анализи
Раст на странски туристи во Македонија: Повеќе странци, но ноќевањата стагнираат во првиот квартал од 2026 година
Во март 2026 година во земјава се евидентирани 73.921 туристи кои оствариле 134.233 ноќевања, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика.
Од вкупниот број туристи, 19,7% се домашни, а 80,3% странски, додека кај остварените ноќевања 26,5% се од домашни, а 73,5% од странски туристи.
Во периодот јануари – март 2026 година, вкупниот број туристи е зголемен за 5,2% во однос на истиот период лани, при што раст е забележан и кај домашните туристи за 1,3% и кај странските туристи за високи 6,9%.
Сепак, бројот на ноќевања бележи благ пад од 0,3%, како резултат на намалување кај домашните туристи за 1,2%, додека кај странските има минимален раст од 0,2%.
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Банка објави оглас за вработување на банкарски советник



