Анализи
Доларот се зацврстува поради војната на Блискиот Исток, еврото и јенот на повеќемесечни минимуми
Американскиот долар се движи кон втора последователна неделна добивка, додека инвеститорите се свртуваат кон сигурни средства поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток. Во исто време, валутите чувствителни на енергетските цени, како еврото и јапонскиот јен, паднаа на најниските нивоа во последните неколку месеци.
Силниот и продолжен раст на цените на нафтата се очекува значително да влијае врз економиите на Јапонија и еврозоната, кои во голема мера зависат од увоз на сурова нафта. Соединетите Американски Држави се помалку погодени, бидејќи речиси една деценија се нето-извозник на нафта.
Во такви услови, економистите предупредуваат на претпазливост при заострување на монетарната политика во тие економии, бидејќи зголемените трошоци за енергија може да го забават економскиот раст.
Еврото падна на најниско ниво од август, додека Јапонија предупреди дека е подготвена да преземе мерки за заштита на својата валута откако јенот се спушти на најниско ниво во последните 20 месеци.
Паралелно со растот на цените на нафтата, САД дозволија продажба на дел од руските нафтени производи кои претходно беа под санкции поради војната во Украина. Во меѓувреме, Иран ги засили нападите врз нафтени и транспортни објекти на Блискиот Исток, додека новиот врховен лидер, ајатолахот Моџтаба Хамнеи, најави дека ќе го задржи затворен поморскиот пат низ Ормутскиот теснец.
Според Волкмар Баур, валутен стратег во „Комерцбанк“, последните изјави од американската администрација за можноста за брз крај на војната сè повеќе се доживуваат како обид да се намалат цените на нафтата, но пазарите реагираат сè помалку на таквите сигнали.
Во меѓувреме, на финансиските пазари се зголемуваат очекувањата за заострување на монетарната политика на двете страни на Атлантикот, бидејќи растот на цените на нафтата дополнително ги засилува инфлаторните притисоци.
Фјучерсите на нафтата „брент“ пораснаа во петокот, откако САД издадоа 30-дневна дозвола со која им се овозможува на државите да купуваат руска нафта и нафтени производи што се заглавени на море. Претходно неделава, Меѓународната агенција за енергија одобри ослободување на рекордни 400 милиони барели од стратешките резерви.
Сепак, дел од аналитичарите предупредуваат дека ваквите итни мерки може да испратат негативен сигнал до пазарите, сугерирајќи дека глобалните лидери не очекуваат брзо смирување на кризата.
Индексот на доларот, кој ја мери вредноста на американската валута во однос на кошница од главни валути, се искачи на највисоко ниво од 28 ноември. Индексот порасна за 0,51 проценти на 100,22 и се движи кон неделен раст од околу 1,4 проценти.
Еврото се спушти на 1,1438 долари, најниско ниво од август, со пад од 0,62 проценти. Инвеститорите го очекуваат состанокот на Европската централна банка следната недела, додека дел од трговците сметаат дека повисоките цени на нафтата може да ја натераат банката да ги зголеми каматните стапки подоцна годинава.
Економистите оценуваат дека продолжено затворање на Ормутскиот теснец би било доволно сериозен фактор за Европската централна банка да размислува за заострување на монетарната политика поради инфлацијата.
Аналитичарите на „Сити“ сметаат дека не може да се исклучи сценарио со две превентивни зголемувања на каматните стапки, иако нивната основна прогноза останува дека политиката ќе остане непроменета поради големата неизвесност.
Доларот порасна и во однос на швајцарскиот франк, достигнувајќи највисоко ниво од јануари на 0,7894.
Јапонскиот јен падна на 159,69 за долар, најслабо ниво од јули 2024 година. Јапонската министерка за финансии Сацуки Катајама изјави дека земјата е подготвена да преземе неопходни чекори доколку движењата на валутниот курс влијаат врз животот на граѓаните, додавајќи дека Токио е во тесен контакт со американските власти за прашањата поврзани со девизниот пазар.
Слабеењето на јенот кон нивото од 160 за долар во јануари ги поттикна САД да спроведат таканаречени проверки на каматните стапки, што често претходи на интервенции на пазарот. Сепак, дел од аналитичарите сметаат дека воздржаноста на властите во последниот период може да доведе до пад на јенот и до 165 за долар.
Австралискиот долар исто така ослабе, паѓајќи за 0,70 проценти на 0,7027 долари.
Анализи
Намален промет на Македонска берза, со промени кај најтргуваните акции
Податоците од неделниот извештај и месечниот билтен на Македонска берза покажуваат намалена активност на пазарот, но и раст кај дел од најтргуваните акции.
Во периодот од 20 до 24 април 2026 година, вкупниот промет изнесуваше 48,2 милиони денари, што е за 12,16% помалку во споредба со претходната недела. Тргувањето се реализираше преку 255 трансакции, при што беа истргувани 19.641 акции и обврзници.
Најтргувана акција беше Комерцијална банка со промет од 16,9 милиони денари, по што следуваат Алкалоид со 8,85 милиони денари и Универзална Инвестициона банка со 7,82 милиони денари. Македонски Телеком оствари промет од 3,45 милиони денари, а Стопанска банка 3,18 милиони денари.
Во однос на ценовните движења, раст забележаа акциите на:
- Македонски Телеком Скопје (+5%),
- Комерцијална банка Скопје (+3,77%),
- Алкалоид Скопје (+2,86%),
- Макпетрол Скопје (+1,36%).
Пад на вредноста имаа акциите на:
- Македонијатурист Скопје (-6,36%),
- НЛБ Банка Скопје (-3,51%),
- Реплек Скопје (-0,62%).
Според бројот на истргувани акции, најактивна беше акцијата на Македонски Телеком со 6.916 акции, следена од Стопанска банка со 1.308 акции и Универзална Инвестициона банка со 1.117 акции.
Податоците од месечниот билтен за март 2026 година покажуваат дека пазарната капитализација изнесува 353.226.529.467 денари, со месечна промена од -1,91%. Вкупниот промет во март достигна 480.192.549 денари, што претставува месечен пад од 46,51%, додека бројот на трансакции изнесува 1.549, со раст од 5,37%.
Индексот МБИ10 на 31 март 2026 година изнесува 9.908,68 поени, со месечна промена од -2,32% и промена од 1,45% во однос на крајот на 2025 година.
Структурата на прометот покажува дека 71,43% се реализирани на официјалниот пазар, 27,92% преку блок трансакции, додека редовниот пазар учествува со 0,64%.
Податоците покажуваат намалување на вкупниот промет на неделно и месечно ниво, при истовремени ценовни промени кај дел од најтргуваните акции.
Анализи
Буџетскиот дефицит во еврозоната се намалува, но јавниот долг останува предизвик
Фискалната состојба во Европа влегува во 2025 година со благо подобрување кај буџетскиот дефицит, но со продолжен раст на јавниот долг, покажуваат најновите податоци на Евростат.
Според објавата, дефицитот на општата држава во еврозоната е намален од 3,0% на 2,9% од бруто домашниот производ, додека на ниво на Европската унија останува непроменет на 3,1%.
Сепак, позитивните поместувања главно завршуваат тука.
Во исто време, односот на јавниот долг кон БДП продолжува да расте – во еврозоната од 87,0% на 87,8%, а во ЕУ од 80,7% на 81,7%.
Оваа комбинација – намалување на дефицитот со истовремен раст на долгот – укажува дека европските економии и понатаму се обидуваат да најдат рамнотежа меѓу фискалната дисциплина и потребата од јавна потрошувачка.
Во пракса, тоа значи дека владите сè уште трошат повеќе отколку што успеваат да надоместат преку економски раст или приходи, иако со нешто побавно темпо од претходно.
Зад просечните бројки се кријат значајни разлики меѓу земјите членки. Најзадолжени економии остануваат Грција, Италија и Франција, додека земји како Естонија и Луксембург задржуваат значително пониски нивоа на долг.
Овие разлики покажуваат дека фискалните предизвици не се рамномерно распределени, што укажува дека идните правила на Европската унија ќе треба да овозможат поголема флексибилност.
Во поширока слика, европската економија бележи умерен раст. Бруто домашниот производ на еврозоната во 2025 година пораснал за околу 1,5%, со скромен раст на вработеноста.
Ова сугерира дека стабилизацијата на јавните финансии повеќе се постигнува преку контрола на трошоците отколку преку силен економски замав, што дополнително го отежнува брзото намалување на долгот.
Пораката за носителите на одлуки е јасна: дефицитот се стабилизира, но јавниот долг останува клучен предизвик. Во наредниот период, фокусот ќе биде на комбинирање на фискална дисциплина со мерки за поттикнување на економскиот раст, бидејќи без посилна економија, намалувањето на долгот ќе остане ограничено.
Анализи
„Goldman Sachs“ повторно ја зголеми прогнозата за цената на нафтата
Инвестициската банка „Goldman Sachs“ повторно ја ревидираше својата прогноза за цените на нафтата, при што очекува во последниот квартал од 2026 година цената на нафтата од типот „брент“ да достигне просек од 90 долари за барел, додека американската „WTI“ да изнесува околу 83 долари за барел.
Во моментов, цените се значително повисоки – „Брент“ се движи над 106 долари за барел, а „WTI“ околу 95 долари, што е резултат на застојот во преговорите меѓу САД и Иран и неизвесноста околу обновувањето на снабдувањето.
Аналитичарите на банката предупредуваат дека економските ризици се поголеми отколку што покажуваат основните прогнози, поради високите цени на дериватите, ризиците од недостиг и големиот шок во понудата.
Според нивните проценки, ваквиот притисок веќе влијае врз побарувачката, која би можела да опадне за околу 1,7 милиони барели дневно во тековниот квартал, а и понатаму да се намалува во 2026 година. Дополнително, се предупредува дека доколку прекинот во снабдувањето продолжи, може да биде потребно уште поголемо намалување на побарувачката.
Во меѓувреме, други аналитичари посочуваат дека ограничената понуда на глобалниот пазар ја зголемува цената на нафтата и дополнително ја притиска побарувачката. Според нив, резервите можат краткорочно да го ублажат недостигот, но доколку кризата продолжи, ќе биде неизбежен пад на потрошувачката поради високите цени.
Клучен фактор за растот на цените останува намаленото производство на Блискиот Исток, кое според проценките достигнува милионски барели дневно изгубено производство, што дополнително го стега глобалниот пазар на нафта.
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во НЛБ Банка АД Скопје
-
Интервјуапред 2 месециГацов во FinSight: Една неиздадена сметка значи над 60% загуба за државата




