Иако се очекува глобалната економија да достигне 126 трилиони долари во 2026 година, економската моќ останува силно концентрирана. Само четири држави – Соединетите Американски Држави, Кина, Германија и Јапонија – генерираат речиси половина од вкупната светска економска активност.

Според проекциите на ММФ објавени во извештајот „World Economic Outlook“ за април 2026 година, овие четири економии заедно создаваат повеќе од 63 трилиони долари економски учинок, што е приближно колку и остатокот од светот заедно.

Најголема економија и натаму се САД со проектиран БДП од 32,4 трилиони долари или 25,6 проценти од глобалната економија. Следува Кина со 20,9 трилиони долари и удел од 16,5 проценти.

На третото место е Германија со 5,45 трилиони долари, додека Јапонија е четврта со 4,38 трилиони долари.

Во првите десет светски економии се и Обединетото Кралство, Индија, Франција, Италија, Русија и Бразил.

Иако големината на економијата не секогаш значи и висок раст, Кина повторно предничи меѓу најголемите економии со очекуван раст од 4,4 проценти во 2026 година. За САД се прогнозира раст од 2,3 проценти, додека Германија и Јапонија се очекува да имаат значително послаб раст од околу 0,7 до 0,8 проценти.

Азија сè повеќе станува двигател на глобалниот економски раст. Покрај Кина и Јапонија, големо внимание привлекуваат и економиите на Индија и Индонезија.

Индија, која веќе е најнаселена држава во светот, со проектиран раст од 6,6 проценти би можела до 2028 година да го престигне Обединетото Кралство, па дури и Јапонија според економската големина.

Во меѓувреме, глобалните трговски тензии продолжуваат да влијаат врз економските прогнози. Високите царини што САД ги воведоа од почетокот на 2025 година доведоа до намалување на очекувањата за раст во повеќе економии, особено во Северна Америка.

Посебно изложени на ризик се Канада и Мексико, чии економии силно зависат од трговијата со САД.

Европската комисија предупреди дека авиокомпаниите и земјите-членки треба да бидат подготвени за сите можни сценарија поради неизвесноста околу тоа колку долго ќе трае кризата со авионското гориво.

Портпаролката на Комисијата, Ана Каиса Итконен, изјави во Брисел дека Европската Унија тесно соработува со земјите-членки и со индустријата поради загриженоста за снабдувањето со авионско гориво.

„Никој не знае колку долго ќе трае ситуацијата, затоа најдобро што можеме да направиме е да се подготвиме за сите можни исходи“, изјави Итконен.

Таа нагласи дека координацијата меѓу земјите-членки и другите засегнати страни е „апсолутно клучна“ за да може да се реагира на евентуални дополнителни нарушувања.

Европската Унија веќе одржува неделни разговори со индустријата, земјите-членки и Меѓународната агенција за енергија, следејќи го развојот на состојбата.

Според најавите, ЕУ оваа недела ќе објави насоки за авиокомпаниите, кои ќе опфатат правила за снабдување со гориво, правата на патниците и можноста за користење алтернативни типови авионско гориво од Северна Америка.

Европска агенција за безбедност во воздухопловството (ЕАСА) ќе даде и технички препораки за видовите гориво што се користат во авионите.

Цените на авионското гориво во Европа нагло пораснаа поради конфликтите на Блискиот Исток и нарушувањата во испораките преку Ормускиот теснец.

Европските рафинерии покриваат околу 70 проценти од потребите за авионско гориво, додека остатокот главно се увезува од земјите од Заливот.

Директорот на Меѓународна агенција за енергија, Фатих Бирол предупреди дека Европа наскоро би можела да се соочи со недостиг на авионско гориво.

Неколку авиокомпании веќе се соочуваат со сериозен притисок. КЛМ откажа 160 летови, Луфтханза најави намалување на дел од операциите и илјадници откажани летови, додека Рајанер, Изиџет и ТУИ Груп ги намалија своите прогнози поради тешките услови на пазарот.

Европските институции ја оценија монетарната политика на Народна банка како целосно усогласена со нивните препораки, што претставува највисока оценка во областа на економските политики. Ова беше истакнато на редовниот економско-финансиски дијалог меѓу Европската Унија и земјите партнери од регионот, кој се одржа во Брисел.

На состанокот учествуваше вицегувернерот Игор Величковски, кој посочи дека ваквата оценка е потврда за правилната поставеност на монетарната политика, насочена кон контрола на инфлацијата и одржување стабилен девизен курс, и покрај неизвесностите во глобалната економија.

Тој нагласи дека економијата останува релативно отпорна, додека централната банка води претпазлива политика со цел намалување на инфлациските притисоци и стабилизирање на очекувањата на пазарите. Во исто време, институцијата внимателно ги следи глобалните движења и е подготвена да реагира соодветно за зачувување на макроекономската стабилност.

Дополнително, беше посочено дека девизните резерви се на стабилно ниво и обезбедуваат заштита од надворешни ризици, а банкарскиот сектор останува ликвиден, добро капитализиран и стабилен, со зајакнати мерки поради зголемената кредитна активност.

Величковски се осврна и на новата оперативна рамка на монетарната политика, воведена на крајот на 2025 година, која треба да ја подобри ефикасноста на инструментите и преносот на каматните сигнали во економијата.

Во контекст на европската интеграција, беше истакнат напредокот кон приклучување во СЕПА, како важен чекор за финансиска интеграција и усогласување со европските стандарди, како и активностите за модернизација на платежната инфраструктура преку инстант плаќања.