Светската економија би можела да се соочи со сериозни последици доколку дојде до ескалација на конфликтот меѓу САД и Иран, а најголем удар се очекува врз американската економија, покажуваат најновите анализи.

Според проценките, САД во моментов не се доволно подготвени да се справат со евентуален шок предизвикан од раст на цените на енергенсите и храната. Дополнителен ризик претставува и состојбата на финансискиот сектор, кој се смета за особено ранлив.

Клучен фактор е можноста за нарушување на глобалните енергетски текови, особено доколку дојде до блокада на Ормускиот теснец, преку кој поминува значителен дел од светската нафта и ѓубрива. Такво сценарио би можело да предизвика сериозни нарушувања на пазарите и дополнителен раст на цените.

Аналитичарите предупредуваат дека евентуални напади врз енергетската инфраструктура во регионот на Персискиот Залив дополнително би го продлабочиле кризниот ефект. Веќе се посочува на штети во секторот за течен природен гас, што може да има долгорочни последици врз снабдувањето.

Покрај енергетскиот шок, сериозна загриженост предизвикува и состојбата на американските финансиски пазари. Особено ризично се оценува брзорастечкиот пазар на приватни кредити, кој функционира надвор од традиционалниот банкарски систем и е тежок околу три трилиони долари. Експертите предупредуваат дека потенцијален пад во овој сегмент би можел да предизвика бран банкроти.

Дополнителен ризик претставуваат и високите вреднувања на акциите на американските берзи, кои според повеќе показатели се на историски максимум. Концентрацијата на вредноста во мал број технолошки компании, особено поврзани со вештачката интелигенција, ја зголемува опасноста од корекција или пукање на пазарен „балон“.

Во вакви услови, растот на каматните стапки дополнително ја усложнува ситуацијата. Зголемените стапки го отежнуваат рефинансирањето на долговите за компаниите и ја намалуваат атрактивноста на акциите за инвеститорите.

Американската централна банка засега ги задржа каматните стапки непроменети, но сигнализира дека инфлаторните притисоци растат. Финансиските пазари веќе очекуваат зголемување на каматите, наместо нивно намалување.

Во меѓувреме, јавниот долг и буџетскиот дефицит на САД продолжуваат да растат, а дополнителните воени трошоци поврзани со евентуален конфликт би можеле уште повеќе да ја влошат фискалната состојба.

Аналитичарите предупредуваат дека комбинацијата од енергетски шок, нестабилни финансиски пазари и зголемени каматни стапки може да доведе до нова економска криза, споредлива со онаа од 2008 година.

Цената на златото бележи внимателен обид за закрепнување, иако и натаму се соочува со притисоци на пазарот, покажува најновата анализа на Economies.com.

Во текот на последното внатредневно тргување, златото забележа благ пораст, задржувајќи се над нивото на поддршка од 54.500, што му обезбеди позитивен импулс. Ова доаѓа по смирување на претходно прекупените услови, што отвора простор за тестирање на нови нивоа на отпор во блиска иднина.

Сепак, аналитичарите предупредуваат дека цената и понатаму се движи под просечниот подвижен просек EMA50, што создава негативен притисок и може да го ограничи понатамошниот раст.

Во меѓувреме, валутниот пар EUR/USD продолжи со пад, но се обидува да формира повисоко дно кое би можело да послужи како основа за ново закрепнување. И покрај слабеењето, парот се уште добива поддршка од движењето над EMA50, што ги зголемува шансите за краткорочен раст.

Дополнително, индикаторите за релативна сила покажуваат дека еврото влегло во зона на препродаденост, што сигнализира можност за зголемување на позитивниот моментум и потенцијален пресврт нагоре.

Кај криптовалутите, биткоинот забележа пад во последното тргување, откако не успеа да го пробие отпорот од 71.500 долари. Пазарот се обидува да го намали притисокот од прекупеност, додека краткорочниот тренд и понатаму останува позитивен.

Цената на суровата нафта, пак, порасна обидувајќи се да надомести дел од претходните загуби. Иако има позитивни сигнали поради излез од препродадена состојба, негативниот притисок останува присутен, особено поради тргувањето под EMA50, што ја намалува веројатноста за целосно закрепнување на краток рок.

Германија минатата година ја забележа најниската нето стапка на инвестиции од повторното обединување во 1990 година, при што вложувањата на компаниите, државата и граѓаните не биле доволни да ја покријат амортизацијата на постојните имоти.

Според податоците на германското Министерство за економија и Федералниот завод за статистика (Destatis), нето стапката на инвестиции во долготрајни средства во 2025 година изнесувала минус 0,23 проценти од бруто-домашниот производ, пренесува „Wirtschaftswoche“.

Станува збор за инвестиции во градежништво, машини, опрема и инфраструктура, пресметани така што од новите вложувања се одзема вредноста на отпишаниот постоен имот.

Податоците укажуваат на долгорочен тренд на намалување на инвестициите во однос на големината на германската економија.

Во периодот од 1991 до 1999 година, просечната нето стапка на инвестиции изнесувала 7,31 проценти од БДП, а од 2000 до 2009 година паднала на 2,88 проценти. Во периодот од 2010 до 2019 година таа изнесувала 2,29 проценти, додека во периодот од 2020 до 2025 година дополнително се намалила на просечни 1,02 проценти.

Пратеникот на Левицата, Чем Инџе, оцени дека Германија „се распаѓа“, посочувајќи на запуштени училишта, лоши патишта и пропаѓачка инфраструктура.

Тој изјави дека граѓаните секојдневно ги чувствуваат последиците од недоволните инвестиции и повторно повика на воведување данок на богатство и нов инвестициски циклус.

На долгорочната слабост на инвестициите предупреди и Институтот за германска економија од Келн, близок до работодавачите.

Директорот на институтот, Хубертус Барт, изјави дека бруто инвестициите во долготрајни средства со години се под притисок, особено во градежниот сектор.