Банки
Комитет за финтек-секторот: Усвоена е Стратегијата за регулаторите за финтек-секторот
На седницата одржана на 19 април 2023 година, Комитетот за поддршка на развојот на иновациите во финансискиот систем во Република Северна Македонија (Комитетот за финтек-секторот) ја усвои Стратегијата за регулаторите за финтек-секторот, којашто има за цел да обезбеди услови за поддршка на иновациите во областа на финансиите, притоа имајќи ја предвид заштитата на потрошувачите и инвеститорите и стабилноста на финансискиот систем.
Стратегијата за регулаторите за финтек-секторот се однесува на регулаторните аспекти поврзани со трансформацијата на финансискиот систем предводена од финтек-секторот. Во неа се содржат препораки за регулаторите при што за нивно успешно спроведување, неопходен е координиран пристап на регулаторите и соодветен механизам за надзор на спроведувањето на препораките од Стратегијата за регулаторите за финтек-секторот.
Усвоениот стратегиски документ го трасира патот за ползување на придобивките од развојот на иновациите на финансиите, коишто се повеќекратни. Според Извештајот на Експертската група на ЕУ за регулативните пречки поврзани со финансиските иновации (РОФИЕГ), развојот на иновациите во сферата на финансиите може да донесе пониски цени на финансиските услуги, поширока лепеза производи и услуги, поголем избор на потрошувачите и компаниите, подобри можности за финансирање, поефикасна регулатива и усогласеност со најдобрите меѓународни практики.
Финтек-Стратегијата за регулаторите за финтек-секторот ќе придонесе кон флексибилност и отвореност за промена на регулативната рамка заради поттикнување конкуренција во интерес на потрошувачите и кон натамошно зголемување на отпорноста и стабилноста на финансискиот систем. Користењето иновативни финтек-решенија ќе доведе до повисока оперативна ефикасност, подобро управување со ризикот и подобра регулативна усогласеност на финансиските институции.
Усвоената стратегија за регулаторите за финтек-секторот е првиот дел од Националната стратегија за финтек-секторот којашто беше разгледана на седницата на Комитетот за финтек-секторот. Станува збор за завршница на активностите преземени од Народната банка во изминатите години спроведени преку проект на ЕФСЕ започнат во 2018 година, насочен кон поставување на основите за трансформација на финансискиот систем во РСМ предводена од финтек-секторот. Во 2019 година во Народната банка беше формирана работна група за финансиски технологии со експерти од различни организациски единици, којашто ја создаде Портата за иновации, како платформа за комуникација со иновативната бизнис-заедница. Во октомври 2020 година, беше спроведена анкета за сеопфатно истражување на екосистемот во која учествуваа 220 испитаници од различни сегменти на екосистемот, при што дури 90% од нив ја потврдија потребата за трансформација на финансискиот систем во РСМ, предводена од финтек-секторот. Воедно, Народната банка и Министерството за финансии беа активно вклучени во процесот на усогласување на регулативата за платежните услуги и платните системи, со која исто така се промовираат технолошките иновации во областа на финансиите. На иницијатива на Народната банка, а заради создавање услови за поддршка на развојот на финтек-секторот, финансиските регулатори ‒ Народната банка, Министерството за финансии, Комисијата за хартии од вредност, Агенцијата за супервизија на капитално финансираното пензиско осигурување и Агенцијата за супервизија на осигурувањето, минатата година склучија Меморандум за соработка, со кој се постави систем преку кој регулаторите координирано дејствуваат, секој во својата надлежност, во однос на спроведувањето на Стратегијата за регулаторите за финтек-секторот.
Банки
Anthropic лансира Claude AI агенти за банки, финансиски услуги и осигурување
Компанијата Anthropic претстави нов сет на алатки базирани на вештачка интелигенција, наменети за банкарскиот и финансискиот сектор, како и за индустријата за осигурување. Станува збор за 10 подготвени шаблони за Claude AI агенти, кои можат веднаш да се применат во секојдневните деловни процеси.
Овие агенти се дизајнирани да поддржат широк спектар задачи, меѓу кои изработка на инвестициски презентации (pitchbooks), кредитни анализи, KYC проверки, финансиско моделирање, проценки на вредност и активности поврзани со месечно затворање на финансиските книги.
Според компанијата, шаблоните можат да функционираат во рамки на платформите Claude Cowork, Claude Code и Claude Managed Agents, што овозможува флексибилна интеграција во постојните системи на организациите.
Дополнително, Anthropic најави и додатоци (add-ins) за Microsoft Excel, PowerPoint и Word, со цел подобра поврзаност и пренос на контекст меѓу различни апликации, што треба да ја зголеми продуктивноста и ефикасноста на корисниците.
Со овој чекор, компанијата дополнително ја зацврстува својата позиција на пазарот на деловни AI решенија, насочени кон автоматизација и оптимизација на комплексни финансиски процеси.
Банки
Каматната стапка останува 4%: Народна банка предупредува на ризик од поскапувања и можно затегнување на политиката
Народна банка одлучи да ја задржи основната каматна стапка на нивото од 4 проценти, по редовната седница на Извршниот одбор посветена на монетарната политика.
Одлуката е донесена во услови на зголемена глобална неизвесност и потреба од дополнителни податоци за ефектите врз домашната економија. Во исто време, централната банка посочува дека постојните мерки, како задолжителната резерва и макропрудентните инструменти, остануваат насочени кон зачувување на стабилноста на девизниот курс и контролата на инфлацијата. Сличен пристап задржа и Европската централна банка, која исто така не ги промени каматните стапки.
Глобалните ризици, особено поврзани со продолжувањето на конфликтот на Блискиот Исток, влијаат врз цените на енергенсите, кои и понатаму се на високо ниво. Ова, според Народна банка, создава дополнителен притисок врз инфлацијата и ја зголемува неизвесноста во наредниот период.
Во првиот квартал од 2026 година, инфлацијата забави на 3,7 проценти, но сепак останува нешто над очекувањата. Зголемените увозни цени и новите проекции за раст на цените на енергијата и храната упатуваат на ризик од понатамошно зголемување на инфлацијата. Доколку ваквите притисоци продолжат, централната банка најавува можност за идно зголемување на каматната стапка.
Девизните резерви на крајот на март изнесуваат над 5,2 милијарди евра и бележат раст во однос на крајот на минатата година, делумно поради задолжувањето на државата на меѓународниот пазар. Народна банка продолжува да интервенира на девизниот пазар за да обезбеди доволна ликвидност.
Домашната економија го задржа растот од 3,8 проценти во последниот квартал од 2025 година, додека податоците за почетокот на 2026 укажуваат на умерено забавување. Ризиците за економскиот раст се главно поврзани со надворешното окружување, додека реализацијата на инфраструктурните проекти останува клучен фактор за идната економска динамика.
Во банкарскиот сектор продолжува растот на депозитите и кредитите, со динамика над очекувањата за почетокот на годината.
Од Народна банка нагласуваат дека ќе продолжат внимателно да ги следат сите економски движења и се подготвени да реагираат со соодветни мерки со цел зачувување на стабилноста на денарот и ценовната стабилност на среден рок.
Банки
Халкбанк со нова кампања за финансиска писменост кај децата
Халкбанк ја промовира новата кампања „Прва финансиска лекција за деца“, насочена кон развој на финансиска писменост уште од најрана возраст. Преку брендот „Халки“, банката има за цел да ги поттикне децата да стекнат основни навики за штедење, планирање и одговорно управување со пари.
Кампањата се базира на пристап според кој првите финансиски знаења се клучни за формирање на идните навики. Од банката посочуваат дека учењето за пари не треба да започне со првите приходи, туку многу порано, преку практични примери и секојдневни ситуации.
„Нашата цел е да придонесеме за создавање генерации кои знаат да носат одговорни финансиски одлуки. Преку ‘Халки’ сакаме да им овозможиме на децата да направат први чекори кон финансиска самостојност, но и да ја разберат одговорноста што таа ја носи“, информираат од Халкбанк.
Платформата „Халки“ вклучува повеќе услуги наменети за деца и родители. Во нејзин состав е и платежна картичка за деца на возраст од 9 до 15 години, преку која тие можат да управуваат со свои средства, додека родителите имаат увид и контрола преку мобилното банкарство.
Покрај оваа иницијатива, Халкбанк реализира и други активности поврзани со финансиска едукација, меѓу кои и издавање на буквар за финансиска писменост, како и организација на едукативни работилници за деца.
Со новата кампања, банката ја продолжува својата практика на вложување во образованието и развојот на младите, со фокус на долгорочно градење на одговорни финансиски навики.
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 1 месецИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 1 месецАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар




