Во Тирана денес и утре се одржува Plug and Play Expo 2026, на кој се претставуваат 22 стартапи од вториот регионален cohort, со посебен фокус на fintech, вештачка интелигенција, e-commerce и B2B SaaS решенија.

Настанот собира стартапи, инвеститори и компании од регионот, а вниманието е насочено кон нови технологии и бизнис-модели кои би можеле да најдат поширока примена на пазарите во Западен Балкан.

За финансискиот сектор најинтересни се fintech-сесиите, особено ако од нив произлезат конкретни инвестиции, нови производи или партнерства меѓу стартапите и банките, платежните компании или другите финансиски институции.

Ваквите настани сè почесто служат како место каде што традиционалните финансиски компании бараат технологии за побрзи плаќања, дигитално кредитирање, автоматизација, подобра анализа на податоци и примена на вештачка интелигенција.

Од македонска перспектива, поважно од самата конференциска програма е дали некој од проектите ќе добие регионална инвестиција или ќе склучи партнерство што би можело да се прошири и на домашниот пазар.

Затоа, клучниот сигнал од Plug and Play Expo 2026 нема да биде бројот на презентации, туку дали во Тирана ќе биде објавена конкретна fintech инвестиција, нов финансиски производ или регионално партнерство што може да влијае и врз пазарите во соседните земји.

Државите ширум светот мора побрзо да го намалуваат јавниот долг и поодлучно да се справуваат со растечката нееднаквост, предупреди директорката на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева.

Во говор во Сингапур, во пресрет на есенските состаноци на ММФ и Светска банка во Бангкок, Георгиева порача дека повеќе нема простор за одложување на неопходните мерки.

Таа оцени дека прекумерната задолженост станува сè поголем товар и за богатите земји и за земјите со ниски приходи, особено во услови на високи каматни стапки. Според неа, дел од државите се принудени да избираат меѓу издвојувања за јавна благосостојба и сервисирање на долговите.

Георгиева предупреди и на ризиците од наглото зголемување на инвестициите во вештачка интелигенција и во изградба на центри за податоци. Според нејзините проценки, вложувањата во оваа област би можеле да го надминат релативниот обем на потрошувачка за железници, електроенергетски мрежи и телекомуникациски системи.

Таа ги повика државите подобро да управуваат со јавната потрошувачка и, доколку е потребно, да применат построги услови на задолжување со цел да се контролира инфлацијата, при што треба да се заштитат најранливите категории граѓани.

Дополнително, Георгиева укажа на потребата од регулирање на вештачката интелигенција, преквалификација и обука на работниците, поголема флексибилност на пазарот на труд, поттикнување на претприемништвото и зајакнување на енергетската безбедност.

Според неа, брзиот развој на вештачката интелигенција носи најголеми придобивки за земјите со силно развиени технолошки сектори, додека други држави може да останат настрана од тие придобивки, што дополнително може да ја продлабочи економската нееднаквост.

Цените на становите во Скопје продолжуваат да растат, но со побавно темпо. Според најновите податоци на Народната банка, во третиот квартал од 2026 година годишниот раст на цените на становите изнесувал 10,3%.

Во споредба со претходниот квартал, кога годишниот раст изнесувал 13,4%, забележливо е натамошно забавување на растот на цените.

На квартална основа, односно во однос на вториот квартал од годинава, цените на недвижностите се зголемиле за 1,3%.

Од Народната банка посочуваат дека Индексот на цени на станови се однесува исклучиво на територијата на градот Скопје. Индексот се пресметува врз основа на огласените цени за продажба на станови, а не врз основа на цените по кои трансакциите навистина биле реализирани.

Податоците покажуваат дека и покрај забавувањето, цените на становите во главниот град и натаму се на значително повисоко ниво во споредба со истиот период минатата година.