Connect with us

Колумни

Кој ќе биде македонскиот Revolut?

Објавено

на

Кога Coca Cola се ширеше низ светот во текот на минатиот век, не продаваше само пијалак. Создаваше глобален бренд кој изгледа и се препознава речиси исто без разлика дали потрошувачот е во Лондон, Лисабон, Њујорк или Токио.

Денес Revolut се обидува да направи нешто слично во финансискиот свет, односно да го претвори банкарството од локална услуга во глобален потрошувачки бренд.

И бројките покажуваат дека ова повеќе не е само амбициозна fintech приказна.

Revolut веќе има над 70 милиони корисници во повеќе од 40 земји. Во 2025 година остварил околу 6 милијарди долари приходи, а компанијата има цел да достигне 100 милиони корисници до средината на 2027 година и долгорочно да биде присутна на 100 пазари.

Но, можеби уште поинтересно прашање за нас е: Може ли истиот концепт да функционира во Македонија? И дали некоја од постоечките банки може практично да стане македонска дигитална банка?

Дигитална банка не значи само добра мобилна апликација

Речиси сите поголеми банки во Македонија денес имаат електронско и мобилно банкарство. Но тоа само по себе не ја прави банката дигитална.

Вистинскиот digital-first модел подразбира клиентот практично да нема причина да оди во експозитура.

Замислете банка во која нов клиент ја презема апликацијата и за неколку минути го поминува процесот на идентификација, отвора сметка, добива виртуелна картичка и веднаш може да започне да плаќа.

Преку истата апликација подоцна може да штеди, да земе дозволено пречекорување или кредит, да менува валути, да управува со картичките, да инвестира, да добива персонализирани понуди и да комуницира со банката.

Без хартија. Без шалтер. Без работно време од 8 до 16 часот.

Тоа е суштинската разлика помеѓу банка која има дигитални канали и банка која е изградена околу дигиталниот клиент.

Дали тоа е возможно во Македонија?

Технолошки: да.

И правната инфраструктура постепено создава подобри предуслови. Македонија има законска рамка за електронски документи, електронска идентификација и доверливи услуги, која беше дополнително менувана во 2025 година.

Но создавањето банка не е исто што и создавањето fintech апликација.

Банкарството останува строго регулирана дејност, со барања за лиценцирање, капитал, управување со ризици, спречување перење пари, сајбер-безбедност, заштита на депозити и голем број други регулаторни обврски. Македонскиот банкарски систем е регулиран преку Законот за банки и поврзаната регулатива.

Затоа поверојатното сценарио не е некој стартап утре да создаде „македонски Revolut“.

Многу поинтересно е нешто друго.

Што ако една постоечка банка одлучи да создаде „банка во банка“?

Токму тука може да се појави најголемата можност.

Наместо постоечката банка да се обидува постепено да ги дигитализира десетиците процеси создадени во изминатите 20 или 30 години, може да создаде посебен digital-first бренд.

На пример: Нова дигитална банка – под лиценцата и финансиската сила на постојната банка.

Нема потреба од голема мрежа експозитури.

Нема класични шалтери.

Нема десетици различни пакети и тарифи.

Нема комплициран onboarding.

Клиентот добива едноставна апликација, бесплатна или евтина основна сметка, виртуелна и физичка картичка, брзи трансфери, автоматско штедење, конкурентни курсеви, целосно дигитално кредитирање и поддршка 24/7.

Зад апликацијата, стои регулирана банка со капитал, инфраструктура, системи за управување со ризици и доверба на клиентите.

Тоа би можело да биде македонскиот одговор на Revolut.

Зошто некоја банка би го направила тоа?

Затоа што следната битка меѓу банките можеби нема да биде за бројот на банкомати и експозитури.

Ќе биде за тоа која апликација ќе стане главното место преку кое клиентот управува со своите пари.

Македонскиот пазар е мал и токму тоа на прв поглед изгледа како недостаток.

Но може да биде и предност.

Digital-first банка не мора да има стотици илјади клиенти за да започне. Таа може прво да се фокусира на младите, фриленсерите, луѓето кои патуваат, корисниците кои купуваат онлајн и малите бизниси.

А потоа следува уште поинтересното прашање.

Зошто да остане само во Македонија?

Ако технологијата и моделот функционираат, истиот бренд потенцијално може да биде основа за регионална експанзија, секако со потребните лиценци и усогласување со регулативата на секој пазар.

Македонија сама по себе е пазар од ограничен размер. Западен Балкан е веќе многу поинтересна приказна.

Најголемата пречка можеби нема да биде технологијата

Revolut покажува дека технологијата може да создаде извонредно корисничко искуство. Но неговата глобална експанзија истовремено покажува колку е важна регулативата.

Компанијата обезбедува банкарски лиценци пазар по пазар. Во 2026 година започна целосни банкарски операции во Мексико, а во САД поднесе барање за банкарска лиценца.

Тоа ни покажува дека дури и најглобалната банкарска апликација мора локално да се приспособува.

Затоа најголемата промена која би требало да ја направи една македонска банка можеби не е нов банкарски систем или нова апликација.

Потребна е промена во начинот на размислување.

Наместо прашањето:

„Како постојниот банкарски процес да го ставиме онлајн?“

Треба да се постави:

„Како би изгледала банката ако денес ја создававме од нула за клиент кој никогаш не сака да влезе во експозитура?“

Разликата меѓу овие две прашања е огромна.

Кој прв ќе се осмели?

Македонските банки имаат нешто што fintech стартапите го немаат лесно, тоа е банкарска лиценца, капитал, голем број клиенти и најважното – доверба.

Fintech компаниите, имаат нешто што традиционалните банки тешко го создаваат, тоа е брзина и слобода да го редизајнираат корисничкото искуство од почеток.

Банката која ќе успее да ги спои овие два света може да создаде нешто навистина различно на македонскиот пазар.

Не уште една мобилна апликација.

Не уште еден редизајн на електронското банкарство.

Туку вистинска digital-first банка.

И можеби прашањето веќе не е дали Македонија ќе има таква банка.

Прашањето е која од постојните банки прва ќе се осмели да ја создаде пред некој регионален или глобален играч да го направи тоа наместо неа?

Автор: Филип Чижбановски

Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е строго забрането без претходно писмено одобрение и е предмет на условите наведени на следниот линк.

Колумни

Најважни менаџерски вештини во дигиталното деловно опкружување

Објавено

на

Во современата дигитална економија, менаџерите се соочуваат со динамични технолошки промени, засилена глобална конкуренција и постојана потреба од иновации. Според анализите на Harvard Business Review и McKinsey & Company, лидерите кои успешно комбинираат дигитални, стратешки и интерперсонални вештини имаат поголема способност за адаптација и создаваат попродуктивни тимови.

1. Дигитална писменост и технолошка компетентност

Дигиталната трансформација не е повеќе избор, туку стандард. Менаџерите мора да разбираат како функционираат дигиталните алатки, аналитиката на податоци, cloud решенијата и алатките за онлајн комуникација.

Практична примена:

-Следење на KPI индикатори во реално време

-Оптимизација на процеси преку автоматизација и AI решенија

-Имплементација на дигитални стратегии во рамки на тимовите

2. Агилно лидерство и адаптибилност

Брзината на пазарните промени бара флексибилен пристап. Агилниот менаџмент овозможува брзо тестирање идеи, прилагодување на стратегијата и подобрување на резултатите.

Клучни елементи:

-Кратки циклуси на планирање (спринтови)

-Брза итерација на производи и услуги

-Флексибилно распределување на задачи

3. Комуникациски вештини во дигитален контекст

Во хибридни и целосно оддалечени тимови, јасната и транспарентна комуникација е пресудна. Успешните менаџери знаат како да користат дигитални платформи за соработка и да одржат високо ниво на ангажираност кај вработените.

4. Стратешко размислување и донесување одлуки

Дигиталното опкружување бара балансирање помеѓу анализа на податоци и лидерска интуиција. Стратешкото размислување овозможува организацијата да се позиционира долгорочно на пазарот.

Примена:

-Анализа на пазарот и конкурентската средина

-Развој на дигитални деловни модели

-Планирање на ресурси и иновации

5. Емоционална интелигенција и мотивација

Технологијата е важна, но луѓето остануваат клучен фактор. Менаџерите со висока емоционална интелигенција создаваат доверба, поттикнуваат соработка и ја зголемуваат лојалноста на тимот.

Примери:

-Разбирање на индивидуалните предизвици

-Конструктивна повратна информација

-Мотивација преку признание и награди

6. Управување со проекти и продуктивност

Современите методологии како Agile, Scrum и Kanban овозможуваат подобра организација на задачите и почитување на роковите и буџетите. Дигиталните алатки дополнително ја зголемуваат транспарентноста и ефикасноста.

7. Иновативност и креативно решавање проблеми

Компаниите кои успеваат во дигиталната економија се оние што постојано иновираат. Менаџерите треба да создадат култура каде што новите идеи се охрабруваат, а грешките се гледаат како можност за учење.

Зошто овие вештини се клучни?

Менаџерите кои ги развиваат овие компетенции можат да:

-Ја зголемат конкурентноста на компанијата на меѓународниот пазар

-Привлечат стратешки партнери и инвестиции

-Развијат одржливи и профитабилни дигитални деловни модели

-Брзо се прилагодуваат на новите технологии и трендови

Заклучок

Дигиталните, лидерските и интерперсоналните вештини денес се основа за успешно управување. Континуираното инвестирање во знаење, адаптибилност и иновации не е само личен развој на менаџерот, туку и стратешка предност за целата организација.

Во време кога дигиталната трансформација го редефинира начинот на работа, вистинската комбинација на технологија, стратегија и човечки пристап претставува клуч за долгорочен раст и стабилност.

Извор: Bankar.me

Продолжи со читање

Колумни

Bankarstvo.mk останува чист од политика – независен медиум за банкарство и финансии

Објавено

на

Порталот Bankarstvo.mk никогаш не бил и нема да биде медиум кој рекламира или поддржува ниту една политичка партија. Нашиот фокус отсекогаш бил јасен – професионално известување и анализирање во сферата на банкарството, финансиите и економијата.

Со тоа го одржуваме нашиот кредибилитет и довербата кај читателите и клиентите, без да навлегуваме во области кои не се сродни со нашата мисија и визија. Како и досега, нашите партнери и клиенти ќе бидат компании и институции кои имаат директна корист од соработката, а не политички структури кои би можеле да нè обележат во иднина.

Особено сакаме да нагласиме дека за време на кампањата за локалните избори 2025 на нашиот портал нема да биде објавен ниту еден банер од ниту една политичка партија. Со тоа ја потврдуваме нашата определба да останеме независни и да не дозволиме политичкото финансирање да влијае врз нашиот кредибилитет.

Нашата цел е да создадеме платформа која ќе остане препознатлива по стручност, интегритет и фокус кон економските теми што се од интерес за граѓаните и деловната заедница.

На сите политички партии им посакуваме успех, со надеж конечно да почнат да работат за интересите на граѓаните, наместо за сопствените џебови.

(Банкарство)

Продолжи со читање

Колумни

Одржливиот развој не е слово на хартија, туку одлуки и активности кои банкарскиот сектор треба да ги направи

Објавено

на

Автор: Богоја Китанчев, советник на Управен одбор по област во НЛБ Банка Скопје

Во свет кој постојано се менува и реобликува, непоходно е да обезбедиме развој кој е одржлив, континуиран, диверзифициран, брз, постојан, прогресивен, односно „развој што ги задоволува потребите на сегашноста без да ја загрози потребата идните генерации да ги задоволат сопствените потреби“, како што впрочем го дефинира Светската комисија за животна средина и развој на Организацијата на Обединетите нации (ООН) во 1987 година. Водени од ова, во НЛБ Банка Скопје, одржливоста ја ставивме во самиот центар на нашето работење. Како системски значајна банка, сметаме дека сме во позиција навистина да влијаеме врз квалитетот на животот во нашата држава, како и да обезбедиме тој да стане не само попросперитетен, туку и поинклузивен, разновиден, транспарентен и одржлив. Нашата Стратегија ја одразува силната амбиција која ја имаме да ја зајакнеме нашата позиција како финансиска институција што води со пример во управувањето со прашањата поврзани со одржливоста и ESG. Во изминатите години направивме значајни чекори на ова поле.

Од утврдувањето на дефиницијата за одржливиот развој во Организацијата на Обединетите нации во 80те години до денес направено е многу, но нè чекаат уште многу предизвици со кои мора што поскоро да се соочиме и да ги решаваме. Промените се случуваат. Нашите економии стануваат „позелени“, додека таканаречената генерација на милениумци ги менува моделите на потрошувачката и деловната култура, а банкарскиот сектор е оној кој треба да покаже дека ги задоволува променливите потреби и барања на општествената заедница.

Агендата за одржлив развој 2030 усвоена од ООН покрива широк спектар на теми за одржлив развој, како што се сиромаштија, здравство, образование, климатски промени и деградација на животната средина, и истовремено обезбедува заеднички план за мир и просперитет за луѓето и планетата, сега и во иднина. Во нејзината основа се 17-те Цели за одржлив развој (ЦОР), кои претставуваат итен повик за акција од страна на сите земји – развиените, но и оние кои се во развој. ЦОР ја формираат глобалната агенда за развој на нашите општества и им овозможуваат на водечките компании преку деловни активности да помагаат во унапредувањето на одржливиот развој, минимизирајќи ги негативните влијанија и максимизирајќи ги позитивните влијанија врз луѓето и планетата.

Во таа насока, од страна на финансиските институции потребно е вградување на одржливо финансирање во основата на своето работење, организациската структура и апетит за ризик, со што би ги унапредиле и направиле Целите за одржлив развој успешни. Мотивацијата за овие промени произлегува од препознавањето на долгорочното создавање вредности коешто го нудат Целите за одржлив развој, како и влијанието на нивните краткорочни резултати. Како индустрија, мора да ги комбинираме техниките за корпоративно финансирање со експертизата за одржливост за да овозможиме одржливото финансирање да заземе централно место.

Во Парискиот договор за климатските промени се споменуваат три долгорочни цели: Првите две се фокусираат на ублажување и адаптација кон климатските промени, додека со третата се предвидува „сите финансиски текови да бидат конзистентни со насоката кон развој со ниски емисии и отпорност на климатските промени“.

Оваа трета цел ја признава клучната улога што ја играат финансиските институции, вклучително и на банките од приватниот сектор во реализација на Парискиот климатски договор и потребата од постигнување на нето-нулти емисии до средината на векот и намалување на емисиите за 50% до 2030 година. Правилното финансирање е клучно поради единственото влијание што банките и другите финансиски институции го имаат врз другите актери преку нивните инвестиции, кредитирање и советодавни услуги.

Програмата на ООН за животна средина – Финансиска иницијатива (UNEP FI) е партнерство помеѓу ООН и глобалниот финансиски сектор со мисија да промовира одржливо финансирање и да мобилизира финансирање од приватниот сектор за одржлив развој. UNEP FI работи со банки, осигурителни компании, инвеститори и други организации за да помогне во создавањето на финансиски сектор кој им служи на луѓето и на планетата. Со цел да ги инспирира, информира и овозможи финансиските институции да го подобрат квалитетот на животот на луѓето без да го загрозат квалитетот на животот на идните генерации.

Принципите на одговорно банкарство помагаат целите на банките да се усогласат со Целите за одржлив развој на ООН и Парискиот договор за климатски промени. Тие треба да ги охрабрат банките да ја интегрираат одржливоста во сите сегменти од своето работење и да се утврди како најдобро можат да дадат свој придонес во создавањето одржлив свет. Во моментов, над 270 банки кои претставуваат повеќе од 45% од банкарската актива ширум светот, се приклучија кон ова движење за промени и иднина во која банкарската заедница дава позитивен придонес, каков што впрочем очекува општеството – одговорно кон луѓето и планетата.

НЛБ Групацијата, чија членка е НЛБ Банка Скопје, е потписничка на Принципите за одговорно банкарство, со што како институција даваме придонес кон одржливиот развој. НЛБ Банка Скопје е решена дополнително да го подобри своето влијание врз животната средина и општеството и да одржува високи стандарди во корпоративното управување. Затоа, нашата Стратегија ја одразува и силната амбиција која ја имаме да ја зајакнеме нашата позиција како финансиска институција што води со пример во управувањето со прашања поврзани со одржливоста и ESG во нашата земја. Тврдиме дека одржливоста не е само нешто што се става на хартија, туку реална низа на одлуки и активности со кои се стремиме да станеме Банка со важно позитивно влијание врз животната средина. Освен на еколошките прашања, во НЛБ Банка огромно внимание посветуваме и на социјалните и управувачките теми. Се залагаме за еднакви можности, како и за независно и професионално корпоративно управување. Започнавме патување кон одржливо банкарство, кое е долго и многу предизвикувачко, но знаеме каде се движиме и која е нашата цел.

Како Банка во изминатите години направивме значајни чекори. Продолживме да развиваме зелени производи и решенија, го намаливме сопствениот „јаглероден отпечаток“ за повеќе од 60%, го поддржувавме и промовиравме спортот, културата и ги помагаме социјално ранливите категории на граѓани. Ги препознавме не само можностите, туку и нашата одговорност да ѝ помогнеме на економијата и надвор од рамките на банкарството.

Како општествено одговорна компанија која е сензибилизирана за прашањата поврзани со одржливиот развој, во нашето делување и во иднина ќе продолжиме да ги развиваме и да ги опфаќаме сите ESG столбови. Развојот на нашата деловна стратегија за нето-нула емисии и финансирањето на зелената транзиција заедно со постигнувањето на целите за декарбонизација продолжува со забрзано темпо. Истовремено посветуваме големо внимание на внатрешните системи и процесите за заштита и почитување на човековите права, како и на проекти поврзани со зачувувањето на биодиверзитетот. Затоа што само тој начин, можеме да помогнеме во обезбедувањето на одржлива идинина за генерациите кои доаѓаат, но и да бидеме позитивен пример, кој треба да се следи.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange