Затворањето на Ормутскиот теснец и наглиот раст на глобалните цени на нафтата донесоа значителни финансиски придобивки за Иран, Оман и Саудиска Арабија, додека други земји без алтернативни транспортни рути претрпеа милијардски загуби, покажува анализа на „Ројтерс“.

Иран практично го затвори теснецот, преку кој поминува околу една петтина од светските текови на нафта и течен природен гас, по американските и израелските воздушни напади врз земјата кон крајот на февруари, што доведе до ескалација на конфликтот. Подоцна, Техеран соопшти дека ќе дозволи премин за бродови кои не се поврзани со САД или Израел.

Иако дел од танкерите успеаја да поминат, енергетските пазари претрпеа сериозен шок. Меѓународната цена на суровата нафта во март порасна за 60 проценти, што претставува рекорден месечен раст.

Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека животот ќе им го направи „пекол“ на Техеран доколку не се постигне договор за повторно нормализирање на сообраќајот низ теснецот. Иран, пак, преку Пакистан достави одговор на американскиот предлог, одбивајќи привремен прекин на огнот и барајќи трајно решение, вклучително и укинување на санкциите.

Додека голем дел од светот се соочува со инфлација и економски последици од растот на цените на енергијата, ефектите врз блискоисточните производители зависат од нивната географска позиција. Иако Иран го контролира теснецот, Оман, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати имаат можност да го заобиколат преку нафтоводи и алтернативни пристаништа.

Наспроти тоа, извозот на нафта од Ирак, Кувајт и Катар беше сериозно погоден, бидејќи овие земји немаат алтернативни рути кон меѓународните пазари.

Според анализата, приходите од извоз на нафта на Ирак и Кувајт во март се намалиле за околу три четвртини на годишно ниво. Од друга страна, приходите на Иран пораснале за 37 проценти, а на Оман за 26 проценти. Саудиска Арабија забележала раст од 4,3 проценти, додека Обединетите Арапски Емирати имаат пад од 2,6 проценти.

Меѓународната агенција за енергија го оцени конфликтот како најголем глобален шок во снабдувањето со енергија досега, наведувајќи дека се прекинати повеќе од 12 милиони барели дневно и оштетени се околу 40 енергетски постројки.

Аналитичарите предупредуваат дека затворањето на теснецот создава опасен преседан за светската економија. „Сега кога Ормутскиот теснец е затворен, може повторно да се затвора, што претставува сериозна закана“, изјави експерт од Чатам хаус.

На подолг рок, последиците остануваат неизвесни. Додека дел од индустријата бара поголеми инвестиции во фосилни горива за да се избегнат идни шокови, други аналитичари сметаат дека токму обновливите извори на енергија се најдобрата заштита.

Како знак дека кризата може да го забрза овој тренд, француската компанија TotalEnergies и Masdar од Обединетите Арапски Емирати најавија заедничка инвестиција од 2,2 милијарди долари за развој на обновлива енергија во девет азиски земји.

Цената на суровата нафта во моментов се движи нагоре и покажува јасен тренд на раст. Таа успеа да ја пробие важната граница од 105 долари, што е знак дека побарувачката е силна и дека купувачите имаат контрола на пазарот.

Според анализата, овој раст не е случаен. Индикаторите што ги користат аналитичарите покажуваат дека цената претходно била „прегреана“, но сега се стабилизирала, што ѝ дава простор повторно да продолжи да расте.

Дополнително, цената се движи над таканаречениот просек за последните 50 дена (EMA50), што во пракса значи дека трендот на раст е стабилен и дека во краток рок има поголеми шанси цената да продолжи нагоре отколку да паѓа.

Со други зборови, ако не се појават некои поголеми негативни вести, можно е нафтата и во наредниот период да поскапува.

Секој што вложил 100 долари во „Berkshire Hathaway“ на почетокот на 1965 година денес би имал огромен принос, но разликата во однос на пазарот е уште повпечатлива.

Според податоците од годишниот извештај на компанијата за 2025 година, истата инвестиција би вредела околу 6,1 милион долари до крајот на 2025 година. За споредба, вложување од 100 долари во „S&P 500“ би пораснало на околу 45.500 долари.

Ова значи дека легендарниот инвеститор Ворен Бафет остварил принос од над 6.088.000 проценти, претворајќи некогашен текстилен производител во една од највредните компании во светот. Практично, неговата стратегија донела околу 134 пати поголем принос од поширокиот пазар во период од шест децении.

Клучот на успехот е едноставен во теорија, но исклучително тежок за примена: купување квалитетни компании по поволни цени и нивно долгорочно задржување.

Бафет е познат по тоа што инвестира во компании во кои има висока доверба и ги држи со години, па и децении. Меѓу најпознатите примери се „American Express“ (првпат купена во 1964), „Coca-Cola“ (1988), „Moody’s“ (2000) и „Apple“ (2016), кои и денес се дел од портфолиото на „Berkshire Hathaway“.

Дополнителна предност е структурата на „Berkshire“ како јавно котирана холдинг-компанија, која им овозможува на акционерите да растат заедно со компанијата без класични менаџерски и перформансни надоместоци, какви што се вообичаени кај хеџ-фондовите.

Во период од 61 година, „Berkshire“ остварила позитивен принос во 50 години, нешто почесто од „S&P 500“. Уште поважно, добивките во успешните години биле значително повисоки – во просек околу 32 проценти, наспроти 19 проценти за индексот.

Сепак, и Бафет не бил имун на послаби периоди. Иако ја надминуваше пазарната референтна вредност во секоја деценија од 1965 до 2015 година, во последната деценија ситуацијата се менува. Од 2015 до 2025 година, „S&P 500“ пораснал за околу 304 проценти, додека „Berkshire“ забележала раст од 234 проценти.

Големината на компанијата денес претставува предизвик, бидејќи како најголем јавен конгломерат во светот потешко е да се најдат нови инвестиции со висок потенцијал. Дополнително, растот на пазарот во последните години е предводен од компании поврзани со вештачка интелигенција, како „Nvidia“, „Meta“ и „Palantir“, кои не се во традиционалниот инвестициски фокус на Бафет.

И покрај тоа, неговиот рекорд останува еден од најимпресивните примери за создавање богатство во историјата на финансиските пазари, што дополнително ја зацврстува неговата позиција меѓу најуспешните инвеститори на сите времиња.