Анализи
Силно пораснаа глобалните цени на маслата и шеќерот
Светските цени на храната повторно бележат раст во март, при што најголемо поскапување има кај растителните масла и шеќерот, покажуваат најновите податоци на FAO.
Индексот на цените на основните прехранбени производи на FAO во март изнесувал во просек 128,5 поени, што е зголемување од 2,4 отсто во однос на февруари. На годишно ниво, цените се повисоки за околу еден процент.
Главна причина за растот се случувањата на Блискиот Исток и нарушувањата во снабдувањето со енергенси, особено поради застојот во транспортот на нафта преку Хормушки теснец. Ова доведе до пораст на цените на енергијата и вештачките ѓубрива, што директно ги зголеми трошоците во земјоделството.
Дополнително, трговците очекуваат дел од земјоделските суровини да се пренасочат кон производство на биогорива, како етанол и биодизел, што создава дополнителен притисок врз цените на храната.
Во март најмногу поскапел шеќерот за 7,2 отсто на месечно ниво. Причината е очекувањето дека Бразил, како најголем светски извозник, ќе насочи поголем дел од шеќерната трска кон производство на етанол поради високите цени на нафтата.
Растителните масла исто така значително поскапеле, за 5,1 отсто. Сончогледовото масло бележи раст поради ограничената понуда од регионот на Црното Море, додека палминото и репичиното масло се поскапи поради зголемената побарувачка за биодизел.
Житарките поскапеле за 1,5 отсто, при што цената на пченицата расте поради најавена суша во САД и очекувана послаба сеидба во Австралија. Дел од притисокот е ублажен со добрите услови во Европа и стабилната понуда.
Млекото и млечните производи поскапеле за 1,2 отсто – прв раст од јули минатата година, додека цените на месото се зголемиле за еден процент, поттикнати од сезонската побарувачка и намалениот извоз од некои земји.
Во посебен извештај, FAO ја зголеми проценката за глобалното производство на житарки во 2025 година на 3,036 милијарди тони, што е раст од 5,8 отсто. Сепак, производството на пченица во 2026 година може да се намали за 1,7 отсто, на околу 820 милиони тони.
Организацијата предупредува дека конфликтите, високите цени на енергијата и ѓубривата создаваат голема неизвесност за наредните земјоделски сезони, што може да влијае врз одлуките на земјоделците и идното снабдување со храна на глобално ниво.
Анализи
„Форбс“ ја објави листата на најмлади милијардери: Европа доминира со наследени семејни богатства
Американскиот магазин Forbes ја објави листата на најмлади милијардери во светот за 2026 година, а меѓу нив доминираат наследници на големи семејни империи од Европа, особено од Германија и Италија.
Според анализата базирана на податоци на „Форбс“ и визуелизација на Џули Писли за Visual Capitalist, најголем дел од милијардерите помлади од 30 години не се основачи на стартапи, туку наследници на богатства стекнати низ генерации.
На врвот на листата се браќата Клементе и Лука Дел Векио, наследници на италијанскиот гигант Essilor Luxottica, со проценето богатство од по 6,8 милијарди долари. Веднаш зад нив се членовите на германското семејство фон Баумбах, поврзани со фармацевтската компанија Boehringer Ingelheim, секој со богатство од околу 6,6 милијарди долари.
Меѓу најмладите милијардери се и:
- Кевин Давид Леман од Германија, наследник на синџирот дрогерии dm-drogerie markt, со 4,9 милијарди долари.
- Александра Андресен од Норвешка, наследничка на инвестициската компанија Ferd, со богатство од 2,5 милијарди долари.
- Реми Дасо од Франција, наследник на Dassault Aviation, со 2,4 милијарди долари.
Од друга страна, само мал број млади милијардери успеале самостојно да изградат богатство, најчесто преку технолошки компании и вештачка интелигенција.
Меѓу нив е 29-годишниот Александер Ванг, основач на AI-компанијата Scale AI, со богатство од 3,2 милијарди долари. На листата се и тројцата 22-годишни коосновачи на Mercor – Адарш Хиремат, Брендан Фуди и Сурја Мидха – секој со проценети 2,2 милијарди долари.
„Форбс“ наведува дека наследеното богатство убедливо доминира меѓу најмладите милијардери, што покажува дека статусот милијардер сè повеќе се поврзува со долгорочно семејно сопствеништво и акумулација на капитал низ генерации, а сè помалку исклучиво со претприемништво и стартап-култура.
Анализата покажува и силно европско присуство на листата. Германија и Италија имаат најголем број млади милијардери, што е резултат на влијанието на повеќегенерациските индустриски и бизнис династии во Европа.
За разлика од Европа, во САД милијардерската сцена многу повеќе е обликувана од технолошки компании основани од претприемачи, каде богатството често се создава во рамки на една генерација.
Анализи
Романија со највисока инфлација во Европа, Северна Македонија меѓу првите 10
Инфлацијата во Европа постепено се намалува во однос на рекордните нивоа од претходните години, но растот на цените и натаму останува висок во голем дел од европските држави.
Според најновите податоци за 2026 година, објавени од Евростат и Парламентот на Обединетото Кралство, Романија има највисока годишна инфлација во Европа од 9 проценти.
На второто место е Косово со 6,5 проценти, додека Бугарија е трета со 6,2 проценти. Меѓу земјите со највисока инфлација се и Хрватска, Луксембург, Исланд, Литванија и Северна Македонија, која бележи стапка од 4,9 проценти.
Во првите 15 земји според инфлацијата се и Грција, Грузија, Белгија, Словачка, Ирска, Норвешка и Шпанија.
Анализата покажува дека најсилните ценовни притисоци и натаму се присутни во Југоисточна Европа. Во Романија, покрај растот на цените на храната и горивата, инфлацијата дополнително е поттикната и од поскапувањето на кириите.
Во Бугарија, инфлацијата стана чувствително политичко прашање по воведувањето на еврото во јануари 2026 година, бидејќи дел од граѓаните стравуваа дека влезот во еврозоната ќе предизвика дополнителен раст на цените.
Од друга страна, само неколку европски земји успеваат да ја задржат инфлацијата блиску до целта од 2 проценти. Меѓу нив се Чешка и Шведска со 1,5 проценти, Данска со еден процент и Швајцарија со само 0,6 проценти инфлација.
Интересно е што ниту една од овие држави не го користи еврото како национална валута.
Швајцарија во моментов има една од најниските стапки на инфлација во светот, а земјата успеала да избегне и дефлација, односно негативна инфлација.
Во меѓувреме, најголемите европски економии и натаму се соочуваат со инфлација над таргетот на централните банки. Франција има инфлација од 2,5 проценти, Германија 2,9 проценти, а Обединетото Кралство 3,3 проценти.
Економистите оценуваат дека растот на цените на енергенсите, поврзан со геополитичките конфликти како војните во Иран и Украина, и натаму врши силен притисок врз трошоците за живот низ Европа.
Анализи
Цената на златото покажува нови негативни сигнали
Цената на златото бележи ограничен и претпазлив раст во текот на последното внатредневно тргување, додека краткорочниот корективен надолен тренд и натаму доминира на пазарот.
Негативниот притисок останува присутен бидејќи цената се движи под ЕМА50, што продолжува да ги ограничува шансите за посилно закрепнување и ја поддржува актуелната негативна перспектива.
Во меѓувреме, индикаторите за релативна сила почнаа да испраќаат нови негативни сигнали, откако достигнаа нивоа на прекумерна купеност во однос на движењето на цената.
Тоа доведе до формирање на негативна дивергенција, што дополнително го засилува продажниот притисок и ја зголемува веројатноста златото повторно да го продолжи падот во блиска иднина.
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар
-
Останатопред 1 месецУправата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Анализипред 2 месециРеалната нето плата во Северна Македонија порасна за 4,9% во јануари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Шпаркасе Банка АД Скопје: Отворена позиција за работа со мали и средни претпријатија



