Асоцијацијата за е-трговија на Македонија – АЕТСМ на 31 март 2026 година го одржа своето Годишно собрание, во присуство на членови, партнери и соработници од бизнис заедницата и институциите.

На Собранието беа презентирани извештаите за работењето во 2025 година, како и планот и програмата за работа за 2026 година, кои беа едногласно усвоени од присутните членови. Во рамки на дискусиите беше истакната важноста на развојот на е-трговијата и улогата на Асоцијацијата за е-трговија како клучен двигател на овој процес во земјата.

„Е-трговијата бележи континуиран раст. Во 2025 година се реализирани онлајн
трансакции вредни 950 милиони евра, што претставува годишен раст од 32%. Ова е јасен показател за зголемената доверба во онлајн купувањето, растот на понудата и развојот на дигиталните плаќања, но и поттик да продолжиме со унапредување на условите за понатамошен раст.“ – посочи претседателката на Асоцијацијата за е-трговија, Ангеловска Станков, во своето поздравно обраќање.

Поздравно обраќање имаше и м-р Елена Петрова, директорка на Управата за јавни приходи, која ја истакна важноста на институционалната поддршка и дигиталната трансформација за развојот на економијата.

„Дигитализацијата на фискалните процеси е клучна за понатамошен развој на е- трговијата и за создавање фер и транспарентен пазар. Како институција, остануваме посветени на изнаоѓање практични и лесно применливи решенија за е-фискализација, во тесна соработка со бизнис заедницата. Нашата цел е да овозможиме раст на секторот, притоа намалувајќи ја сивата економија и зајакнувајќи ја довербата кај потрошувачите” – изјави м-р Елена Петрова, во своето поздравно обраќање.

Пред работниот дел од Собранието, за членовите беше организирана и презентација од страна на претставници на Народната банка на Република Северна Македонија за придобивките, практичните аспекти и предизвиците за компаниите од членството на земјата во СЕПА при што беше истакнато значењето за унапредување на платежната инфраструктура, олеснување на прекуграничните трансакции и поголема интеграција на домашните компании на европскиот пазар.

На Собранието беше и официјално најавено 9-тото издание на регионалната конференција за е-трговија, кое ќе се одржи на 3 ноември 2026 година во Националната опера и балет, а се очекува да собере повеќе од 900 учесници од целиот Западен Балкан.

Дополнително, на Собранието беа презентирани и активностите на Алијансата за родова еднаквост на работното место – GEA, подружница на АЕТСМ, при што беше истакнато дека во 2025 година се реализирани бројни иницијативи за унапредување на родовата еднаквост, а за 2026 година е најавено и 5-тото јубилејно издание на конференцијата EqualXchange, кое ќе се одржи на 19 мај.

АЕТСМ и во наредниот период ќе продолжи активно да придонесува кон унапредување на е-трговијата, деловното окружување и регулативата, во интерес на своите членови и развојот на секторот. Во фокусот на асоцијацијата ќе останат унапредувањето и проширувањето на понудата во е-трговијата и придружните индустрии, зајакнувањето на дигиталните вештини, градењето стратешки партнерства за раст, намалувањето на сивата економија, како и продлабочувањето на соработката со институциите преку јавнo-приватен дијалог и развојот на дигиталните плаќања. Значаен фокус ќе биде ставен и на јакнење на регионалната соработка и поттикнување на прекуграничната е-трговија, со цел подобра интеграција на домашните компании на регионалните и европските пазари.

Канцеларијата за контрола на странски средства при Министерството за финансии објави дека го продолжува рокот за потенцијалните купувачи на странските средства на Лукоил за уште еден месец, односно до 1 мај.

Ова е четврто продолжување на рокот откако американското Министерство за финансии воведе санкции против Лукоил во октомври, поради војната на Русија во Украина.

Со најновата одлука се дозволуваат одредени трансакции поврзани со преговори и потпишување условни договори за продажба на австриската Lukoil International, која управува со повеќе од 100 странски подружници на компанијата во околу 50 земји. Воедно, се дозволуваат и активности поврзани со одржување или постепено затворање на бизнисите.

Уште во јануари, Лукоил соопшти дека постигнал договор за продажба на поголемиот дел од своите странски средства, проценети на околу 22 милијарди долари, на американската инвестициска компанија Carlyle Group. Според медиумски извештаи, интерес за овие средства покажале и Exxon Mobil, Chevron и International Holding Company.

Во Југоисточна Европа, Лукоил поседува значајни енергетски капацитети, меѓу кои единствената рафинерија во Бугарија Нефтохим Бургас, рафинеријата ПетроТел во Романија, како и мрежи на бензински станици во повеќе земји, вклучително и Северна Македонија.

По воведувањето на санкциите, Бугарија го презеде управувањето со локалните подружници на Лукоил и назначи специјален администратор со овластување да ја продаде рафинеријата Нефтохим Бургас и малопродажниот бизнис на компанијата. Во меѓувреме, акционерот Litasco најави можност за покренување арбитражна постапка против Бугарија.

Во Романија, пак, владата размислува за повторно активирање на работата на рафинеријата ПетроТел, која е затворена од октомври поради нарушувања предизвикани од конфликтите на Блискиот Исток.

Во декември, американското Министерство за финансии им дозволи на бензинските станици на Лукоил надвор од Русија да продолжат со работа до 29 април.

Италијанскиот министер за одбрана Гвидо Крозето упати сериозно предупредување за можен конфликт со Иран, нагласувајќи дека располага со „застрашувачки“ информации кои укажуваат на ескалација што би ја погодила цела Европа.

Во интервју за весникот „La Repubblica“, Крозето истакна дека заканата не е само воена, туку има и сериозни општествени и економски импликации.

„Поради природата на мојата работа имам увид во информации поради кои веќе не можам да спијам. Стравувам од тоа што може да се случи во наредните недели, како и од последиците врз економијата и секојдневниот живот“, изјави тој.

Министерот посочи дека Италија не била вклучена во клучните одлуки што довеле до сегашната напната ситуација и дека земјата не поддржува војна со Иран, нагласувајќи дека „никој не ја прашал за мислење“.

Покомплексен конфликт од Украина

Крозето предупреди дека евентуален конфликт со Иран би можел да биде подолг и посложен од војната во Украина, пред сè поради големината и силата на Иран.

„Иран е поголем, поброен и историски посилен од Украина, што го прави тежок противник“, изјави тој.

Иако не навлезе во детали, аналитичарите сметаат дека клучна точка на загриженост е Ормускиот теснец, од огромно значење за глобалната трговија со енергенси.

Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп повторно го пролонгираше рокот што му го постави на Иран за отворање на теснецот овојпат до 6 април заканувајќи се со напади врз иранската енергетска инфраструктура.

Трамп изјави дека се воделе „директни и индиректни“ преговори со Техеран и повторно побара отворање на Ормускиот теснец, предупредувајќи на сериозни последици доколку не се постигне договор.

Од друга страна, Техеран ги негираше преговорите со САД, оценувајќи дека американските предлози, доставени преку посредници, се „претерани и неразумни“.

Кој е Крозето?

Гвидо Крозето е министер за одбрана на Италија од октомври 2022 година, во владата на премиерката Џорџа Мелони. Роден е во 1963 година во Кунео, а политичката кариера ја започнал во 1990-тите.

Бил пратеник во италијанскиот парламент во повеќе мандати, како и државен секретар во Министерството за одбрана од 2008 до 2011 година во владата на Силвио Берлускони.

Тој е и еден од коосновачите на партијата Браќа на Италија, а во периодот од 2014 до 2022 година беше претседател на италијанското здружение на одбранбената и безбедносната индустрија AIAD.