Иднината на трговијата ја обликуваат тројца чинители: потрошувачите, бизнисите и, сè повеќе, AI-агентите кои дејствуваат во име на корисниците. Ова беше една од клучните теми на Visa Connect SEE, регионалниот форум на Visa, кој во Белград собра околу 150 лидери од банкарскиот и финансискиот сектор, како и експерти на Visa, за да разговараат за иднината на плаќањата, трговијата и корисничките искуства.

Во Југоисточна Европа, обемот на безготовинските плаќања расте за 21% годишно, додека околу 80% од граѓаните активно користат банкарски услуги. Истовремено, потрошувачите сè побрзо ги прифаќаат дигиталните искуства и очекуваат плаќањата да бидат брзи, едноставни и безбедни, без оглед на тоа каде и како купуваат.

„Потрошувачот суштински се промени. Луѓето повеќе не го делат искуството на купување на различни начини и места. Тие не го одвојуваат онлајн од офлајн, домашното од прекуграничното, ниту плаќањата од трговијата. Едноставно очекуваат секоја интеракција да биде непосредна, интуитивна и безбедна. Во Југоисточна Европа бележиме континуиран раст на користењето дигитални плаќања, додека потрошувачите сè повеќе бараат искуства што се поедноставни, персонализирани и поврзани. Оваа еволуција создава нови можности за банките, трговците и финтек-компаниите да го преосмислат начинот на кој комуницираат со своите клиенти“, истакна Ана Драшковиќ, потпретседателка на Visa и генерален директор за Југоисточна Европа.

Дискусиите во рамки на Visa Connect SEE покажаа како иновациите ја трансформираат секоја фаза од процесот на купување – од начинот на кој потрошувачите ги откриваат производите и услугите, па сè до начинот на кој плаќаат и префрлаат пари.

Еден од најзначајните развои е појавата на AI-агенти кои можат да им помагаат на потрошувачите во текот на целиот процес на купување. Истражувањата покажуваат дека 78% од граѓаните на Србија веќе користат вештачка интелигенција за да им помогне при донесувањето одлуки за купување, додека само 9% во моментов би му довериле на AI да изврши плаќање во нивно име.

Според експертите на Visa, следната фаза на дигиталната трговија ќе значи надминување на улогата на AI како алатка за препораки и негово постепено насочување кон преземање конкретни активности. Тоа ќе им помогне на потрошувачите поефикасно да пребаруваат, споредуваат и купуваат производи, при што контролата останува во рацете на човекот. Во исто време, користењето дигитални плаќања продолжува забрзано да расте, а Visa во изминатите четири години го прошири бројот на локации на кои се прифаќаат нејзините плаќања во поширокиот регион, од 10 милиони на 21 милион.

Зборувајќи за можностите и предизвиците што ги носи оваа трансформација, Сергиј Мартинчук, виш потпретседател на Visa и директор за Источна и Југоисточна Европа, Централна Азија и Кавказот, истакна:

„Потрошувачите и бизнисите сè повеќе бараат побрзи и поедноставни начини за плаќање, префрлање и примање пари. Истовремено, тие очекуваат безбедноста и довербата да бидат составен дел од секоја интеракција. Додека го менуваме начинот на кој парите се движат низ нашиот регион, нашиот фокус е насочен кон тоа да им помогнеме на клиентите да ги исполнат тие очекувања преку поголема прифатеност на дигиталните плаќања, токенизација, можности за прекугранични трансакции како што е Visa Direct,
како и иновации што ја прават дигиталната трговија поедноставна и побезбедна. Вистинската можност не е само во воведувањето нови технологии, туку во претворањето на иновациите во секојдневни искуства во кои луѓето имаат доверба“, порача Мартинчук.

Клучната порака од Visa Connect SEE е дека иднината на трговијата нема да биде дефинирана од ниту една поединечна технологија. Додека вештачката интелигенција, токенизацијата и трансферот на пари во реално време го менуваат начинот на кој потрошувачите и бизнисите комуницираат со парите, долгорочниот успех ќе зависи од способноста за комбинирање на иновациите, довербата и соработката во рамки на целиот екосистем.

Аусрине Колбуте, Senior Strategy Consultant во Amazon, ќе биде една од говорничките на главната сцена на E-commerce Conference 2026, која ќе се одржи на 3 ноември 2026 година во Националната опера и балет во Скопје.

Колбуте работи со портфолио на водечки продажни партнери на Amazon низ Европа, со фокус на развојот на нивниот бизнис на маркетплејс платформата, идентификување можности за раст и справување со предизвиците на еден од најконкурентните пазари во е-трговијата.

Според најавата на организаторите, нејзиното искуство опфаќа работа со бизниси кои генерираат повеќе од 100 милиони евра приходи преку маркетплејс, а на конференцијата во Скопје таа ќе сподели практични согледувања и искуства поврзани со растот и скалирањето на продажбата преку Amazon.

E-commerce Conference 2026 ќе ги обедини професионалците и компаниите од областа на електронската трговија, дигиталниот маркетинг и технологијата, со повеќе домашни и меѓународни говорници.

Настанот е закажан за 3 ноември 2026 година, а ќе се одржи во Националната опера и балет во Скопје.

Првото издание на регионалната конференција посветена на иднината на дигитализацијата во финансиите, вештачката интелигенција и технолошката трансформација, Finelevate Digital Summit 2026, се одржа на 16 септември во Skopje Marriott Hotel.

Настанот, организиран под мотото „Иднината не чека“, собра повеќе од 300 учесници носители на одлуки, регулатори, претставници на банки, осигурителни компании, финтек компании, технолошки провајдери и експерти за дигитална трансформација од државата и регионот.

Конференцијата свечено ја отвори министерот за дигитална трансформација на Република Северна Македонија, Стефан Андоновски.

„Темите на денешниот Самит – дигиталниот идентитет, интероперабилноста, новите платежни системи, вештачката интелигенција, сајбер-безбедноста и иднината на финансиските услуги – не се одделни технолошки теми. Тие се делови од една иста трансформација: изградба на доверлива дигитална инфраструктура врз која институциите, банките, финансиските институции, fintech компаниите и стартапите можат да развиваат подобри услуги. 

Статистичките податоци покажуваат дека корисникот веќе очекува услугите да бидат брзи, едноставни, достапни онлајн и без непотребна хартија. Истите очекувања што ги има од својата банка, од e-commerce платформите или од приватните дигитални услуги, сè повеќе ги има и од државата. Затоа следната фаза на дигиталната трансформација не е само да изградиме повеќе информациски системи. Следната фаза е тие системи да бидат поврзани, сигурни и корисни во реалниот живот“ – истакна Андоновски.

Воведно обраќање одржа и основачот и извршен директор на Finelevate, Виктор Крстевски, кој нагласи дека клучната вредност на настанот е тоа што за прв пат го собира целокупниот екосистем на дигиталните финансии на едно место.

„Не е првпат да дебатираме за регулативи, за нови технологии, за дигитализација и за иднината во финансиите. Но, клучната разлика со денешниот ден е што го имаме целокупниот екосистем во една просторија“, изјави Крстевски, додавајќи дека присуството на учесници и гости од соседните држави ја потврдува потребата од регионално поврзување во справувањето со овие предизвици.

Крстевски посочи дека вештачката интелигенција претставува еден од најголемите предизвици за финансискиот сектор токму поради чувствителноста на личните податоци и финансиите на граѓаните. Тој нагласи дека градењето доверба кај корисниците мора да оди рака под рака со техничкиот квалитет и безбедноста на услугите.

Централен дел од програмата беа три панел дискусии кои ја отворија дебатата токму таму каде денес се носат најважните одлуки во финансискиот сектор. Првиот панел се осврна на темелите на дигиталната трансформација, односно електронската идентификација, доверливите услуги и интероперабилноста, со учество на министерот Андоновски и претставници на KIBS, Владата на Србија и Централниот регистар на Северна Македонија.

Вториот панел ја стави во фокус иднината на кориснички ориентираните финансиски услуги, со говорници од IUTE Credit Македонија, Комерцијална банка АД Скопје, CaSys АД Скопје и Асоцијацијата за е-трговија на Македонија, кои разговараа за тоа како технологијата, плаќањата и кредитирањето се спојуваат во едно интегрирано корисничко искуство. 

Третиот панел го отвори прашањето на довербата во дигиталните финансии, од вештачка интелигенција и сајбер безбедност, до управувањето со ризици од измами и со податоци, со учество на претставници на Intek System, Народната банка, Tessa Group и Intercert.

Основачот на Finelevate, Виктор Крстевски, изјави дека целта на овие три панели била „да ја постават дискусијата таму каде денес се носат најважните одлуки – на точката во која се сретнуваат технологијата, институциите, регулативата и реалните потреби на клиентите“.

Покрај панелите, учесниците имаа можност да следат серија обраќања и предавања кои ја трасираа целата патека на дигиталната трансформација во финансиите, од стратешки поглед на тоа како вештачката интелигенција веќе ги менува бизнисот и општеството, преку конкретни решенија за автоматизирано регулаторно известување, модернизација на банкарските системи, дигитални банкарски супер-апликации и платни решенија во реално време, до теми поврзани со сајбер-отпорноста и управувањето со податоци во банкарството.

Посебно внимание привлекоа и разговорите за практичната зрелост на вештачката интелигенција во финансиските институции и искуствата од нејзината примена во пракса. 

Настанот беше затворен со поглед кон иднината, односно зошто одговорно управуваната вештачка интелигенција ќе биде клучен фактор за конкурентност во финансискиот сектор.

Со Finelevate Digital Summit, Finelevate ја продолжува својата мисија да ги обединува експертите и пазарните лидери со цел навремено да ги препознаат промените во финансиската индустрија, да дизајнираат препознатливи стратегии и да дејствуваат рано, прецизно и пред сите останати. Врз основа на успехот на првото издание, веќе е потврдено дека Finelevate Digital Summit ќе се одржи и следната година на 22 септември, продолжувајќи ја визијата за посилно регионално поврзување на клучните чинители во дигиталната трансформација на финансиите.

Фото галерија: