Бизнис
Одржан Форум за интелектуална сопственост во организација на АЕТСМ и АмЧам
По повод Светскиот ден на интелектуалната сопственост – 26 април, Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија (АЕТСМ) и Американската стопанска комора во Северна Македонија (АмЧам) организираа Форум за интелектуална сопственост, кој се одржа во петокот во едукативниот центар на Халкбанк.
Настанот ги обедини експертите и практичарите од областа на интелектуалната сопственост, членките и партнерите на двете организации, како и претставници од релевантни институции и граѓански организации – создавајќи простор за отворена и продуктивна јавна дискусија за вредноста, предизвиците и можностите поврзани со интелектуалната сопственост во дигиталната ера, како и за поттикнување конкретни чекори за унапредување на заштитата на интелектуалната сопственост во земјата.
Форумот за интелектуална сопственост беше отворен со поздравни обраќања од Јелена Арсовска, Извршен директор на Американска стопанска комора во Северна Македонија и Виктор Стојкоски, Генерален секретар на Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија, по што следуваше панел дискусија и работа во различни работни групи.
Преку панел дискусијата насловена „Вредноста на интелектуалната сопственост“ и работните групи, беа отворени прашања за правната рамка за заштита на правата за интелектуална сопственост, актуелните и потенцијални механизми на соработка за заштита на правата на интелектуална сопственост, емитувањето на авторски содржини во дигиталниот простор, сивата економија во е-трговијата и правата за интелектуална сопственост при онлајн купување, како и улогата на интелектуалната сопственост во одржливиот развој на бизнисите.
Дискусијата во секоја работна група се однесуваше на актуелната состојба, предизвиците и можните решенија во избраните области, а преку истите се заклучи дека е потребно да се иницираат законски измени и подобрувања на регулативата, да се унапреди соработката и координацијата помеѓу институциите, да се работи на понатамошно развивање на институционалните капацитети, да се спроведува континуирана едукација на граѓаните, бизнисите и институциите, како и да се подигне јавната свест за штетноста од повредите на правата од интелектуална сопственост. Притоа, учесниците нагласија дека интелектуалната сопственост е тема на која треба да се работи континуирано и заеднички и изразија отвореност за соработка на идни иницијативи на овие теми.
Врз основа на искуствата и препораките споделени на овој форум, АЕТСМ и АмЧам, во координација со релевантните институции и организации, во периодот што следи ќе спроведуваат активности насочени кон надминување на предизвиците со кои се соочуваат различните чинители во системот за заштита на интелектуалната сопственост и во делот на намалувањето на сивата економија во делот на е-трговија иницирана од нарушената интелектуална сопственост.
Бизнис
УЈП ја стартува третата фаза од проектот е-Фактура: Компаниите добиваат веб-апликација за тестирање
Управата за јавни приходи ја започна третата фаза од имплементацијата на проектот е-Фактура, овозможувајќи им на компаниите пристап до веб-апликација преку која ќе можат практично да го тестираат системот за електронска размена на фактури.
Новата тест-околина им овозможува на малите, средните и големите компании едноставно да креираат, испраќаат, прифаќаат, одбиваат и сторнираат електронски фактури, како и да тестираат различни даночни сценарија преку 12 даночни индикатори.
Проектот се реализира по фази. Во првата фаза беше тестирана интеграцијата на ERP системите на компаниите со платформата е-Фактура, додека во втората фаза беа воведени дополнителни API сервиси и нови функционалности за обработка на фактурите. Со третата фаза, УЈП прави значаен чекор кон поедноставување на пристапот до системот и негово пошироко користење од страна на бизнис-заедницата.
За поефикасно тестирање, УЈП воспостави соработка со околу 200 компании кои ќе учествуваат како избрани тестирачи и ќе доставуваат повратни информации за функционалностите на системот. Истовремено, институцијата продолжува со едукативни активности во соработка со стопанските комори и деловните здруженија, при што досега се реализирани околу 30 информативни средби.
Во наредниот период ќе бидат организирани дополнителни презентации низ државата, а ќе бидат објавени и вебинар и детално упатство за користење на системот.
Од Управата за јавни приходи ги повикуваат сите компании активно да ја користат тест-апликацијата и да доставуваат предлози, забелешки и препораки, со цел понатамошно унапредување на платформата и подготовка за целосна примена на системот е-Фактура.
Бизнис
Македонските аеродроми со рекорден раст од над 31 процент, меѓу лидерите во Европа
Меѓународниот аеродром Скопје и Аеродромот „Св. Апостол Павле“ во Охрид се вбројуваат меѓу најбрзо растечките аеродроми во Европа, покажува најновата анализа на Меѓународниот совет на аеродромите – Европа (ACI Europe) за воздушниот сообраќај во април 2026 година.
Според извештајот, Северна Македонија бележи раст на патничкиот сообраќај од 30,6 проценти, што ја позиционира пред повеќето европски пазари и ја става во групата на најуспешни земји надвор од Европската Унија. Зад неа се рангирани Албанија со раст од 25,3 проценти и Молдавија со 24,6 проценти.
Податоците на „ТАВ Македонија“, која управува со двата аеродрома, покажуваат дека во периодот јануари – мај годинава преку скопскиот и охридскиот аеродром патувале 1.580.932 патници, што претставува зголемување од 31,2 проценти во споредба со истиот период лани. Во исто време биле реализирани 10.595 летови, односно 9,5 проценти повеќе од минатата година.
Генералниот директор на „ТАВ Македонија“, Неџат Курт, оцени дека резултатите се потврда за растечката побарувачка за воздушен превоз и за зголемената атрактивност на земјата како туристичка и бизнис-дестинација.
„Во услови кога дел од европските пазари бележат стагнација или пад на патничкиот сообраќај, македонските аеродроми продолжуваат да растат со двоцифрени стапки. Тоа е резултат на инвестициите во инфраструктурата, развојот на услугите и соработката со авиокомпаниите“, посочи Курт.
Од ACI Europe наведуваат дека април 2026 година претставува пресвртница за европскиот воздушен сектор, при што геополитичките случувања, особено на Блискиот Исток, почнуваат да влијаат врз динамиката на растот на воздушниот сообраќај.
Меѓу најголемите европски пазари најдобри резултати бележат аеродромите во Шпанија и Италија, додека Германија, Велика Британија и Франција регистрираат намалување на бројот на патници.
Последните податоци потврдуваат дека македонските аеродроми го продолжуваат трендот на силен раст и ја зацврстуваат позицијата на земјата на европската воздухопловна мапа.
Бизнис
Витаминка откупи сопствени акции, уделот на трезорски акции достигна 4,14 проценти
Прехранбената компанија Витаминка АД откупи 250 сопствени акции на 2 јуни, што претставува 0,33 проценти од вкупниот акционерски капитал на друштвото.
По спроведената трансакција, компанијата поседува вкупно 3.180 трезорски акции, односно 4,14 проценти од вкупниот број издадени акции, соопшти Витаминка преку известување доставено до Македонската берза.
Според податоците од Македонска берза, на 2 јуни акциите на Витаминка се тргувале по просечна цена од 12.501 денар по акција.
Основната главнина на компанијата е поделена на 76.720 обични акции.
Последното тргување со акциите на Витаминка е регистрирано на 4 јуни, кога просечната цена повторно изнесувала 12.501 денар по акција.
-
Продуктипред 2 месециИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Останатопред 2 месеци
Управата за јавни приходи донесе стратешки документ со цел подобрување на усогласеноста
-
Продуктипред 1 месецУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 1 месец
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Фондовипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво потсетува на навремено планирање на пензијата
-
Банкипред 2 месециНЛБ Промотивен депозит – Сигурност што доаѓа во вистинско време
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка ќе започне со исплата на дивиденда на 4 мај


