Бизнис
Одржан Форум за интелектуална сопственост во организација на АЕТСМ и АмЧам
По повод Светскиот ден на интелектуалната сопственост – 26 април, Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија (АЕТСМ) и Американската стопанска комора во Северна Македонија (АмЧам) организираа Форум за интелектуална сопственост, кој се одржа во петокот во едукативниот центар на Халкбанк.
Настанот ги обедини експертите и практичарите од областа на интелектуалната сопственост, членките и партнерите на двете организации, како и претставници од релевантни институции и граѓански организации – создавајќи простор за отворена и продуктивна јавна дискусија за вредноста, предизвиците и можностите поврзани со интелектуалната сопственост во дигиталната ера, како и за поттикнување конкретни чекори за унапредување на заштитата на интелектуалната сопственост во земјата.
Форумот за интелектуална сопственост беше отворен со поздравни обраќања од Јелена Арсовска, Извршен директор на Американска стопанска комора во Северна Македонија и Виктор Стојкоски, Генерален секретар на Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија, по што следуваше панел дискусија и работа во различни работни групи.
Преку панел дискусијата насловена „Вредноста на интелектуалната сопственост“ и работните групи, беа отворени прашања за правната рамка за заштита на правата за интелектуална сопственост, актуелните и потенцијални механизми на соработка за заштита на правата на интелектуална сопственост, емитувањето на авторски содржини во дигиталниот простор, сивата економија во е-трговијата и правата за интелектуална сопственост при онлајн купување, како и улогата на интелектуалната сопственост во одржливиот развој на бизнисите.
Дискусијата во секоја работна група се однесуваше на актуелната состојба, предизвиците и можните решенија во избраните области, а преку истите се заклучи дека е потребно да се иницираат законски измени и подобрувања на регулативата, да се унапреди соработката и координацијата помеѓу институциите, да се работи на понатамошно развивање на институционалните капацитети, да се спроведува континуирана едукација на граѓаните, бизнисите и институциите, како и да се подигне јавната свест за штетноста од повредите на правата од интелектуална сопственост. Притоа, учесниците нагласија дека интелектуалната сопственост е тема на која треба да се работи континуирано и заеднички и изразија отвореност за соработка на идни иницијативи на овие теми.
Врз основа на искуствата и препораките споделени на овој форум, АЕТСМ и АмЧам, во координација со релевантните институции и организации, во периодот што следи ќе спроведуваат активности насочени кон надминување на предизвиците со кои се соочуваат различните чинители во системот за заштита на интелектуалната сопственост и во делот на намалувањето на сивата економија во делот на е-трговија иницирана од нарушената интелектуална сопственост.
Бизнис
Македонски Телеком во Скопје организираше бизнис конференција за сајбер безбедност: Новиот закон и европските стандарди во фокусот
Во Скопје се одржа бизнис конференција посветена на дигиталната безбедност, која ги собра на едно место претставници од деловниот сектор, институциите и експерти од областа на сајбер заштитата. Настанот, организиран од Македонски Телеком, беше насочен кон актуелните предизвици, новата регулатива и современите решенија за справување со сајбер заканите.
Во центарот на дискусиите беше новиот Закон за безбедност на мрежни и информациски системи, кој е усогласен со европската NIS2 директива и се смета за значаен чекор кон зајакнување на националната сајбер безбедност.
Главниот извршен директор на Македонски Телеком, Горан Марковиќ, порача дека сајбер безбедноста повеќе не е избор, туку неопходност, нагласувајќи дека компанијата ќе продолжи да делува како партнер во дигиталната трансформација преку сигурни и напредни решенија.
Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, истакна дека новиот закон за првпат воспоставува сеопфатна и усогласена рамка која ќе обезбеди подобра заштита за институциите, бизнисите и граѓаните, како и усогласување со европските стандарди.
На конференцијата беа презентирани и глобалните трендови во сајбер безбедност од страна на експерти од Дојче Телеком, кои споделија практики и решенија за заштита од современите закани. Дополнително, претставници од надлежното министерство говореа за имплементацијата на NIS2 директивата, додека индустриските експерти дадоа осврт на најновите техники на сајбер напади.
Настанот привлече повеќе од 300 посетители, кои имаа можност да разменат искуства и да се информираат за актуелните регулативи и трендови во дигиталната безбедност.
Бизнис
Скапото гориво ја турка авио-индустријата во неизвесност: Растат цените на билетите и дополнителните услуги
Авио-компаниите ширум светот се соочуваат со зголемени трошоци за гориво, што веќе доведува до поскапување на билетите, нови доплати и ревидирање на бизнис стратегиите. Индустријата, која до неодамна очекуваше рекордна година, сега влегува во период на зголемена економска и геополитичка неизвесност.
Во последните денови, водечки луѓе од секторот предупредија дека ситуацијата е непредвидлива. Главниот комерцијален директор на United Airlines, Ендру Ночела, оцени дека индустријата се наоѓа во „неистражена територија“, додека од Alaska Air порачаа дека не треба да се очекува скоро намалување на цените на билетите.
Од друга страна, претседателот на Emirates, Тим Кларк, смета дека патниците релативно брзо се прилагодуваат и дека состојбата може да се стабилизира во пократок рок.
Сепак, реалноста покажува дека авио-компаниите веќе преземаат конкретни мерки: ги зголемуваат цените на картите, воведуваат дополнителни надоместоци за багаж и избор на седишта и ги намалуваат очекувањата за профит. Само American Airlines проценува дека ќе има дополнителни четири милијарди долари трошоци за гориво до крајот на годината, кои во голема мера ќе ги префрли на патниците.
Цените на билетите веќе пораснале за 15 до 20 проценти, а според раководството на United, малку е веројатно тие целосно да се вратат на претходното ниво дури и ако тензиите се намалат.
Дополнителен фактор на неизвесност е политичката ситуација, особено во САД, каде се разгледуваат државни интервенции и потенцијални спојувања меѓу големите авиопревозници. Истовремено, глобалните тензии влијаат врз снабдувањето со гориво, при што постојат предупредувања дека Европа би можела брзо да ги исцрпи резервите.
Поради ваквите притисоци, дел од компаниите веќе ги кратат летовите и ги оптимизираат мрежите. Германската Lufthansa, на пример, планира да укине околу 20.000 летови од летниот распоред и воведува модели типични за нискобуџетните компании.
И покрај тоа, побарувачката за патувања останува релативно силна пред летната сезона, иако се забележуваат први знаци на слабеење. Компаниите предупредуваат дека повисоките цени би можеле да ги обесхрабрат дел од патниците.
Во вакви услови, авио-индустријата се обидува да најде баланс меѓу зголемените трошоци и одржувањето на побарувачката, но јасно е дека периодот што следи ќе биде обележан со неизвесност и прилагодување на новите пазарни реалности.
Бизнис
РКЕ објави нови цени на горивата: Дизелот поевтинува, бензините растат
Регулаторната комисија за енергетика донесе нова одлука за цените на горивата, со која од полноќ ќе важат коригирани износи на малопродажниот пазар.
Според одлуката, дизелот поевтинува за 2,5 денари по литар, додека цените на бензините се зголемуваат за 2 денари. Во просек, цените на нафтените деривати бележат раст од 0,40 проценти.
Покрај тоа, екстра лесното масло за домаќинство поевтинува за 1 денар, додека мазутот има мало поскапување.
Новите максимални цени ќе изнесуваат:
- Еуросупер БС-95: 82,50 денари за литар
- Еуросупер БС-98: 84,50 денари за литар
- Еуродизел: 91,50 денари за литар
- Екстра лесно масло: 96,00 денари за литар
- Мазут: 46,656 денари за килограм
Од РКЕ информираат дека промените се резултат на движењата на светските пазари. Според нивните податоци, референтните цени кај бензините се зголемени за 4,268 проценти, додека кај дизелот има пад од 3,760 проценти. Намалување има и кај екстра лесното масло за 1,528 проценти, додека мазутот бележи раст од 1,117 проценти.
Дополнително, курсот на денарот во однос на доларот е благо намален за 0,0452 проценти во споредба со претходниот период.
Од Комисијата потсетуваат дека станува збор за максимално дозволени цени, што им остава простор на трговците да понудат и пониски износи.
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Интервјуапред 2 месециГацов во FinSight: Една неиздадена сметка значи над 60% загуба за државата
-
Кариерапред 1 месецНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 1 месецОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари




