Бизнис
Одржан Форум за интелектуална сопственост во организација на АЕТСМ и АмЧам
По повод Светскиот ден на интелектуалната сопственост – 26 април, Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија (АЕТСМ) и Американската стопанска комора во Северна Македонија (АмЧам) организираа Форум за интелектуална сопственост, кој се одржа во петокот во едукативниот центар на Халкбанк.
Настанот ги обедини експертите и практичарите од областа на интелектуалната сопственост, членките и партнерите на двете организации, како и претставници од релевантни институции и граѓански организации – создавајќи простор за отворена и продуктивна јавна дискусија за вредноста, предизвиците и можностите поврзани со интелектуалната сопственост во дигиталната ера, како и за поттикнување конкретни чекори за унапредување на заштитата на интелектуалната сопственост во земјата.
Форумот за интелектуална сопственост беше отворен со поздравни обраќања од Јелена Арсовска, Извршен директор на Американска стопанска комора во Северна Македонија и Виктор Стојкоски, Генерален секретар на Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија, по што следуваше панел дискусија и работа во различни работни групи.
Преку панел дискусијата насловена „Вредноста на интелектуалната сопственост“ и работните групи, беа отворени прашања за правната рамка за заштита на правата за интелектуална сопственост, актуелните и потенцијални механизми на соработка за заштита на правата на интелектуална сопственост, емитувањето на авторски содржини во дигиталниот простор, сивата економија во е-трговијата и правата за интелектуална сопственост при онлајн купување, како и улогата на интелектуалната сопственост во одржливиот развој на бизнисите.
Дискусијата во секоја работна група се однесуваше на актуелната состојба, предизвиците и можните решенија во избраните области, а преку истите се заклучи дека е потребно да се иницираат законски измени и подобрувања на регулативата, да се унапреди соработката и координацијата помеѓу институциите, да се работи на понатамошно развивање на институционалните капацитети, да се спроведува континуирана едукација на граѓаните, бизнисите и институциите, како и да се подигне јавната свест за штетноста од повредите на правата од интелектуална сопственост. Притоа, учесниците нагласија дека интелектуалната сопственост е тема на која треба да се работи континуирано и заеднички и изразија отвореност за соработка на идни иницијативи на овие теми.
Врз основа на искуствата и препораките споделени на овој форум, АЕТСМ и АмЧам, во координација со релевантните институции и организации, во периодот што следи ќе спроведуваат активности насочени кон надминување на предизвиците со кои се соочуваат различните чинители во системот за заштита на интелектуалната сопственост и во делот на намалувањето на сивата економија во делот на е-трговија иницирана од нарушената интелектуална сопственост.
Бизнис
Бензините и дизелот со нови повисоки цени од полноќ
Од полноќ ќе важат нови цени на горивата, согласно последната одлука на Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ). Иако просечната промена на цените е минимална, најголем дел од возачите ќе се соочат со поскапување на бензините и дизелот.
Според одлуката, цената на ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе изнесува 87,50 денари за литар, што е зголемување од 1,50 денари. ЕУРОСУПЕР БС-98 ќе се продава по 90 денари за литар, односно за два денари поскапо од досега.
Поскапува и дизелот, чија нова цена ќе биде 87,50 денари за литар, што претставува раст од 50 денари по литар.
Наспроти тоа, екстра лесното масло за домаќинство ќе поевтини за 2,50 денари и ќе се продава по 86,50 денари за литар. Намалување има и кај мазутот, чија цена е утврдена на 46,223 денари за килограм.
Од РКЕ информираат дека при пресметката се земени предвид референтните износи на акцизите за бензините и дизелот, по престанокот на важноста на претходната одлука за измена на начинот на нивна пресметка.
Новите цени ќе стапат во сила на 16 јуни во 00:01 часот.
Бизнис
„Мој ДДВ“ со технички проблеми: Граѓаните повеќе од три дена не можат да скенираат фискални сметки
Граѓаните веќе неколку дена се соочуваат со потешкотии при користењето на апликацијата „Мој ДДВ“, поради што дел од корисниците не можат да се најават и да скенираат фискални сметки.
Според бројни пријави, при внесување на ПИН-кодот се појавува пораката „Нема конекција од УЈП“, што го оневозможува пристапот до системот. Корисниците посочуваат дека проблемот трае повеќе од 72 часа, предизвикувајќи незадоволство кај граѓаните кои редовно ја користат апликацијата за остварување поврат на ДДВ.
Од Управата за јавни приходи информираа дека апликацијата моментално работи со повремени забавувања и дека стручните тимови активно работат на утврдување на причините и отстранување на техничките проблеми, со цел услугата што поскоро да биде целосно функционална.
Засега, од УЈП не е соопштен конкретен рок кога апликацијата „Мој ДДВ“ повторно ќе функционира без прекини и ограничувања.
Бизнис
Инвеститорите со нетрпение ги очекуваат берзанските дебитанти SpaceX, OpenAI и Anthropic
По повеќе од две децении во кои бројот на акции на американскиот пазар на капитал се намалуваше, главно поради програмите за откуп на сопствени акции, се отвора ново поглавје за Волстрит. На берзата наскоро би можеле да се појават некои од најпознатите и најбрзорастечки технолошки компании во светот, меѓу кои SpaceX, OpenAI и Anthropic.
Според проценките, најголемото јавно понудување се очекува од деловната империја на Илон Маск, која ги вклучува SpaceX, сателитската мрежа Starlink, платформата за вештачка интелигенција xAI и социјалната мрежа X. Вкупната вредност на овие компании се проценува на околу 1,75 билиони долари.
Во октомври се очекуваат и берзанските дебитанти на Anthropic и OpenAI, чии заеднички вредности би можеле да бидат споредливи со онаа на SpaceX. Само овие нови компании би можеле да ја зголемат пазарната капитализација на американскиот пазар за околу 3,5 билиони долари, што претставува речиси пет проценти од сегашната вредност на индексот S&P 500.
SpaceX преку јавната понуда планира да обезбеди околу 86 милијарди долари свеж капитал, наменет првенствено за финансирање на развојни проекти и изградба на центри за податоци. Интересот кај инвеститорите е исклучително голем, а меѓу заинтересираните се наоѓаат големи инвестициски фондови како BlackRock и Fidelity, арапски државни фондови, како и инвеститори од Кина кои бараат алтернативни начини за вложување.
Во почетната фаза на берзата ќе бидат достапни околу пет проценти од акциите на овие компании. Сепак, по истекот на ограничувањата за дел од сегашните инвеститори следната година, се очекува значително зголемување на бројот на акции достапни за тргување.
Аналитичарите предупредуваат дека вреднувањата се исклучително високи. SpaceX моментално генерира околу 18 милијарди долари приходи, но бележи и речиси пет милијарди долари загуба. Односот меѓу пазарната вредност и приходите достигнува ниво од околу 100, што укажува на високи очекувања за идниот раст.
Според проценките, околу половина од вредноста на компанијата се должи на Starlink, една третина на xAI, додека остатокот се поврзува со ракетната програма и долгорочните планови за истражување и колонизација на Марс.
Инвестициската банка Goldman Sachs, која ја води јавната понуда, проценува дека SpaceX за пет години би можел да генерира слободен паричен тек од околу 72 милијарди долари. Но, поради високите очекувања, аналитичарите предупредуваат дека акциите би можеле да бидат изложени на значителни ценовни осцилации.
Покрај новите компании, вниманието на инвеститорите ќе биде насочено и кон технолошките гиганти од групата „Маг 7“. Во деновите пред најавените котации, овие компании заедно изгубија околу илјада милијарди долари пазарна вредност, делумно поради пренасочување на капиталот кон новите технолошки ѕвезди.
Аналитичарите оценуваат дека 2026 година би можела да остане запаметена како година во која новата генерација технолошки компании направи силен пробив на светските пазари на капитал. Доколку изминатата деценија беше обележана од компании како Apple, Microsoft, Nvidia и Amazon, следните години би можеле да донесат подем на нови имиња предводени од вештачката интелигенција и напредните технологии.
-
Продуктипред 2 месециУНИПлус флексибилна програма за лојалност на УНИБанка. Kористиш бројни бенефити, а не мора да ја префрлаш платата!
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месеци
Македонски Телеком предлага повисока дивиденда за 2025 година
-
Бизниспред 1 месецОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Кариерапред 2 месециАЛТА банка објави оглас за вработување на позицијата бизнис аналитичар (економист)
-
Советипред 1 месец
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата


