На 16 април 2026 година, на Економскиот факултет при УКИМ во Скопје ќе се одржи еднодневна обука посветена на „Механизмот за јаглеродно гранично прилагодување (ЦБАМ) и македонската индустрија: регулаторни обврски, финансиски импликации и стратегии за декарбонизација“.

Настанот, кој ќе се реализира во периодот од 10:00 до 12:30 часот во салата за состаноци на факултетот, има за цел да ги доближи клучните аспекти на европскиот механизам за јаглеродно прилагодување и неговото влијание врз домашната економија и индустрија.

Во рамки на обуката ќе бидат обработени регулаторните и финансиските аспекти на ЦБАМ, предизвиците со кои се соочува индустријата, како и стратегиите за декарбонизација. Посебен акцент ќе биде ставен и на улогата на банките во финансирањето на зелената транзиција, како и на интерактивна студентска активност преку користење на CO₂ калкулатор.

Како говорници се најавени Златко Ветеровски, експерт за царинска политика од Царинската управа, Марија Дуковска-Павловска, генерален директор на Макстил, како и Добринка Стефанова, директор на одделот за одржлив развој во ПроКредит банка Скопје. Модератор на настанот ќе биде проф. д-р Елена Макревска Дисоска од Економскиот факултет – Скопје.

Организаторите ги повикуваат сите заинтересирани да се регистрираат за учество преку онлајн формулар.

Управата за јавни приходи започнува засилени контроли насочени кон даночни обврзници кои вршат дејност и остваруваат промет без регистриран фискален систем, со цел сузбивање на сивата економија и зајакнување на фискалната дисциплина.

Според податоците на УЈП, 6.451 активен субјект со вработени нема фискален уред, при што 3.115 од нив се регистрирани и како обврзници за ДДВ. Дополнително, ќе се вршат проверки кај уште 13.966 субјекти без фискални уреди, за да се утврди дали имаат деловна активност.

Контролите ќе бидат фокусирани на дејности каде најчесто се вршат готовински плаќања, како што се трговијата, угостителството, туристичките услуги и други услужни дејности.

Од УЈП потсетуваат дека секој даночен обврзник е должен да воведе фискален апарат или систем, да го регистрира пред почетокот на работа и да издава фискална сметка за секоја извршена услуга или продажба.

За непочитување на овие законски обврски се предвидени глоби, како и мерка за затворање на објект, а во одредени случаи може да се покрене и кривична постапка.

Од институцијата апелираат до сите субјекти кои немаат воведено фискален систем навремено да се усогласат со законските прописи и да обезбедат транспарентно и законско работење.

Месецот на жената не е само симболично одбележување, туку и потсетник дека родовата еднаквост сè уште бара подобрувања, особено во областите на технологијата во нашата земја. Иако STEM секторот е еден од најбрзо растечките и најперспективните, учеството на жените во него останува значително пониско во споредба со мажите, како на глобално ниво, така и во Северна Македонија.

Овој јаз не е само прашање на еднаква застапеност на мажите и жените на технолошкиот работен пазар, туку и на изгубен потенцијал – за поединците, за компаниите, па и за општеството во целина. Во индустрија каде што иновацијата и различните перспективи се клучни, недоволната вклученост на жените претставува сериозен предизвик за одржлив и инклузивен развој.

По повод Месецот на жената, Алијансата за родова еднаквост на работното место (GEA) во соработка со Avenga Academy ја имплементираат иницијативата „STEM нема пол. Има иднина.“, која се спроведува во текот на март 2026 година.

Во рамки на оваа иницијатива ќе бидат доделени 6 целосни стипендии за ИТ и бизнис академии, со вкупна вредност од над 10.000 евра, со цел да се поттикне поголема вклученост на жените во технолошките професии и да се придонесе кон намалување на родовиот јаз во STEM во земјата. Кандидатките можат да аплицираат за една од 6те академии:

• Digital Marketing,
• Sales & Business Development,
• Product & Project Management,
• Front-End Development & AI,
• Data Analytics
• Automation Testing & AI with Playwright.

Програмите започнуваат во периодот од април до септември 2026 година и траат од 4 до 6 месеци, во зависност од избраната академија. Избраните кандидатки ќе треба да покријат само административен трошок (10%) за избраната академија.

Аплицирањето се реализира преку кратка онлајн форма, при што секоја кандидатка може да избере една академија. По затворањето на повикот, апликациите ќе бидат разгледани од страна на претставници на GEA и Avenga Academy, врз основа на неколку клучни критериуми:

• мотивацијата за развој на кариера во STEM,
• интересот и потенцијалот за избраната област,
• планот за понатамошен професионален развој.

Со оваа иницијатива, GEA и Avenga Academy не само што нудат конкретна образовна можност, туку и се испраќа и поширока порака за важноста на отворање на STEM секторот за повеќе жени. Во време кога дигиталните вештини стануваат неопходност, отворањето на повеќе врати за жените во технологијата не е само инвестиција во поединци, туку и во иднината на целото општество.

Апликациите се отворени до понеделник, 31 март 2026 година, а повеќе информации за иницијативата и начинот на аплицирање се достапни на следниот линк: https://genderequalityalliance.org/целосни-стипендии-за-жени-за-stem-академи/.

Инаку, Алијансата за родова еднаквост на работното место – GEA е иницијатива на Асоцијацијата за е-трговија која е посветена на создавање инклузивна работна култура и промовирање еднакви можности за сите. Алијансата се залага за три главни столба: еднаква застапеност на мажи и жени на сите нивоа и позиции, еднаква плата за иста работа и еднакви можности за напредок. Работата на GEA ја поддржуваат Eurolink, Casys и Halkbank како главни партнери, како и Филип Морис Тутунски Комбинат Прилеп, Пивара Скопје, А1 Македонија, Сава Пензиско Друштво, и CosLoveMetics како партнери. Поддржувачи на Алијансата се и Сава Осигурување, Евроинс Осигурување, Publicis Groupe, Property One Group, Aristocrat, Avenga Academy, IdeaLab и EOS Мatrix.

Повеќе информации за активностите и можностите за приклучување кон Алијансата за родова еднаквост на работното место се достапни на: https://genderequalityalliance.org.