Бројот на банкроти во Европската унија во вториот квартал од 2026 година се зголемил за 5,7 отсто во споредба со првите три месеци од годината, додека бројот на новорегистрирани компании се намалил за 0,5 отсто, покажуваат најновите податоци на Евростат.

Пад на регистрациите на нови компании е забележан во пет од осумте анализирани сектори. Најголемо намалување има во индустријата, од 3,6 отсто, по што следуваат сместувањето и угостителските услуги со пад од 3,4 отсто и образованието и социјалните услуги со 3,2 отсто.

Од друга страна, секторот за информации и комуникации бележи силен раст, со 8,8 отсто повеќе новорегистрирани компании во однос на претходниот квартал. Во градежништвото растот изнесува еден отсто, додека бројот на нови компании во финансиските услуги останал непроменет.

Истовремено, бројот на банкроти се зголемил во пет од осумте набљудувани сектори. Најголем скок е регистриран во образованието и социјалните дејности, каде што банкротите пораснале за 21,1 отсто. Во транспортот растот изнесува 11,4 отсто, а во финансиските услуги 6,8 отсто.

Подобра состојба е забележана во сместувањето и угостителството, каде бројот на банкроти се намалил за 2,6 отсто. Пад има и во градежништвото од 1,7 отсто и во трговијата од 1,2 отсто.

Податоците доаѓаат во период кога европската економија бележи раст. Според прелиминарните проценки на Евростат, бруто домашниот производ во вториот квартал пораснал за 0,5 отсто во ЕУ и за 0,4 отсто во еврозоната во однос на претходниот квартал.

На годишно ниво, економскиот раст изнесувал 1,2 отсто во ЕУ и еден отсто во еврозоната.

Најновите бројки покажуваат дека, и покрај растот на економијата, дел од компаниите продолжуваат да се соочуваат со сериозен притисок, додека новите деловни иницијативи сè повеќе се насочуваат кон информацискиот, комуникацискиот и дигиталниот сектор.

Истражување на Goldman Sachs покажува дека вештачката интелигенција веќе почнува да остава видливи последици врз пазарот на труд во развиените економии, особено во индустриите каде што голем дел од работата може да се автоматизира.

Според анализата, од втората половина на 2022 година во секторите со поголема изложеност на вештачка интелигенција е забележан побавен раст на бројот на слободни работни места. Трендот е особено изразен во Германија, Австралија и САД.

Меѓу најпогодените се повикувачките центри, издавањето на софтвер, менаџмент консалтингот и рекламните услуги, каде што вработеноста значително се намалила во однос на историскиот тренд.

Најголем пад е забележан кај повикувачките центри. Вработеноста во овој сектор во САД е 39 проценти под трендот, во Канада 33 проценти, а во Германија 27 проценти. Според Goldman Sachs, ваквите податоци покажуваат дека притисокот врз работните места поврзан со вештачката интелигенција веќе е видлив во секторите каде што постојат алатки способни да автоматизираат дел од задачите.

Истражувањето покажува и дека најголем притисок чувствуваат работниците кои штотуку ја започнуваат својата кариера. Анализата на повеќе од 800 професии утврдила дека негативното влијание е најизразено кај почетните работни позиции, како и кај професиите со висок ризик од замена со вештачка интелигенција.

На ниво на целиот пазар на труд, изложеност на вештачка интелигенција од 10 проценти била поврзана со намалување на годишниот раст на бројот на вработени за само 0,1 процентен поен во Франција, Канада и САД. Кај почетниците, сепак, влијанието е значително поголемо и се движи од повеќе од 0,6 процентни поени во Австралија до над 0,2 процентни поени во САД.

Goldman Sachs заклучува дека ефектите од вештачката интелигенција врз вработувањето веќе може да се забележат во глобалните податоци, но засега тие се концентрирани во релативно мал број индустрии и категории работници.

Во исто време, употребата на вештачката интелигенција брзо се шири. Врз основа на 11 истражувања, банката проценува дека стапката на користење на ВИ во големите развиени економии во просек изнесува меѓу 15 и 20 проценти.

Франција, САД, Холандија и Велика Британија се меѓу земјите со најголема распространетост на вештачката интелигенција, додека Италија, Јапонија и Нов Зеланд се на долниот дел од листата. Во големите економии во развој, проценетата стапка на употреба се движи меѓу 10 и 15 проценти.

Извор: CNBC

Европските нискобуџетни авиокомпании сè почесто затвораат или преместуваат бази поради растечките трошоци, послабата побарувачка и ограничената достапност на нови авиони, пишува Блумберг.

Во релативно краток период Wizz Air ја затвори базата во Виена и најави затворање на базата во Белград, додека Ryanair ја затвори базата во Берлин и најави повлекување од аеродромот во Ниш.

Според Конор Гејнор, аналитичар во Bloomberg Intelligence, повлекувањето на дел од авиокомпаниите може да го забави растот на понудата, но просторот за поскапување на билетите и натаму е ограничен, особено доколку финансискиот притисок врз патниците продолжи и во текот на зимата.

Дополнителен проблем за авиоиндустријата е растот на цените на нафтата, поттикнат од конфликтите на Блискиот Исток. Во исто време, привременото затворање на воздушниот простор над Доха и Дубаи во текот на пролетта доведе до доцнења и откажувања на летови, што дополнително ги зголеми трошоците и ја намали побарувачката.

Ryanair во текот на летната сезона беше принуден да ги намали цените на билетите за шест отсто, додека вкупните трошоци на компанијата пораснаа за 11 отсто. Според аналитичарите на Bloomberg Intelligence, бројот на понудени седишта во Европа до декември би можел да биде и до пет отсто поголем отколку една година претходно, што дополнително го ограничува просторот за раст на цените.

Компанијата веќе ги чувствува последиците од поскапувањето на горивото и слабеењето на побарувачката. Во првиот квартал од годинава Ryanair забележа пад на добивката од околу 34 отсто, на 538 милиони евра, и покрај тоа што бројот на патници се зголеми за шест отсто, на 61,3 милиони.

Wizz Air, пак, се обидува да одговори на новите услови со преместување на своите капацитети. Компанијата ја затвори базата во Виена, која функционираше од 2018 година, а паралелно отвора или разгледува бази на други пазари, меѓу кои Братислава и Приштина.

Џон Грант од компанијата OAG за Блумберг оценува дека поедноставениот оперативен модел, малата зависност од трансфер-патници и големиот број бази им овозможуваат на нискобуџетните авиокомпании многу побрзо да реагираат на промените на пазарот.

За овие компании, разлика од само неколку евра по патник може да биде доволна за да одлучат каде ќе ги стационираат своите авиони.

Состојбата дополнително ја влошуваат високите цени на горивото и доцнењата во испораките на нови авиони. Според проценките на IATA, просечната цена на авионското гориво годинава би можела да достигне околу 152 долари за барел, што е речиси 70 отсто повеќе отколку во 2025 година.

Само трошоците за гориво на глобалната авиоиндустрија би можеле да достигнат 351 милијарда долари, односно околу 35 отсто од вкупните оперативни трошоци.

Проблем претставуваат и доцнењата на Airbus и Boeing со испораката на нови летала. Според податоците на Bloomberg Intelligence, Airbus до крајот на јули испорачал 418 авиони од планираните 870 за целата 2026 година.

Аналитичарите на Bloomberg Intelligence предупредуваат дека ограничените производствени капацитети значат дека авиокомпаниите не можат едноставно да набават нови авиони и да ги префрлат на попрофитабилни пазари. Поради тоа, тие се принудени внимателно да одлучуваат каде ќе го распоредат ограничениот број авиони со кои располагаат.

Извор: Bankar.me