Останато
Асоцијацијата за е-трговија на Македонија – АЕТМ го одржа своето Годишно Собрание
Асоцијацијата за е-трговија на Македонија – АЕТМ го одржа своето Годишно Собрание, во присуство на членовите, поддржувачите, партнерите и соработниците на АЕТМ. Претседателката на АЕТМ, Д-р Нина Ангеловска го отвори собранието и им посака добредојде на присутните, а поздравни обраќања имаа Министерот за финансии, Д-р Фатмир Бесими, и Директорката на Агенцијата за пошти Г-ѓа Билјана Аврамовска Ѓоревска. Во својот поздравен говор, Претседателката на АЕТМ упати благодарност кон членките од бизнис секторот, донаторите и институциите кои го препознаваат потенцијалот на АЕТМ и активно придонесуваат за развојот на е-трговијата во нашата земја.
“Заедничкиот пристап е многу важен, а уште повеќе кога зборуваме за е-трговијата која што е комплексен екосистем кој зависи од многу делчиња кои треба да го дадат својот придонес за да може да имаме промени и движење напред, кои на сите ни се потребни. Веруваме дека и понатаму ќе го задржиме таквиот пристап и дека секоја година на Годишните собранија на Асоцијацијата за е-трговија на Македонија ќе можеме со гордост да ги видиме резултатите од сработените активности од претходната година, реализирани со заеднички напор на членките, партнерите, институциите, донорите и сите поединци кои лично се залагаат за развојот на е-трговијата.” – истакна д-р Ангеловска, Претседателката на АЕТМ.

Министерството за Финансии на Република Северна Македонија е една од институциите со која Асоцијацијата за е-трговија на Македонија – АЕТМ активно соработува во изминатиот период, со цел подобрување на регулативата и обезбедување на околина за раст и развој на компаниите од целиот екосистем на е-трговија.
„Живееме во време кога технологиите и дигитализацијата имаат големо влијание врз сите процеси во општеството. Дигитализацијата навлегува во секој економски сектор и ги прави адаптибилни на новите услови. Тоа ги менува и однесувањата на потрошувачите и бизнисот. Во такви услови цел на Владата на Министерството за финансии е да го направиме бизнисот побрз, да го олесниме работењето и да ги отстраниме административните оптоварувања во сите полиња. Со дигитализација јавните услуги стануваат поквалитетни и побрзи, значително се намалува времето потребно за завршување на административните постапки, а со тоа јавната администрација и институциите стануваат поефикасни. Во таа насока Владата меѓу другото работи на зајакната дигитализација на процесот на фактурирање во економијата. Односно Проектот е-фактура којшто ќе овозможи дигитално издавање, достава и прием на фактурите во електронски формат од страна на даночните обврзници, преку нова платформа во УЈП, која ќе ги евидентира сите фактури кои произлегуваат од реализираниот промет помеѓу даночните обврзници, владините институции, крајните приматели на добра и услуги, како и интернет продавниците. Главната цел e навремено откривање на непријавен и неплатен данок од даночните обврзници и со тоа намалување на сивата економија“, рече министерот Бесими.

По завршувањето на воведните обраќања, продолжи работниот дел на Собранието каде беше даден осврт на сработените активности во изминатата 2022 година и беше презентиран и усвоен планот на активности за 2023 година на АЕТМ.
Согласно планот на активности, во 2023 година активностите на АЕТМ ќе бидат насочени кон активности кои ги адресираат четирите клучни предизвици на е-трговците: сивата економија, меѓуграничната е-трговија, унапредувањето на понудата и зголемување на едукацијата. И оваа година АЕТМ ќе продолжи со реализација на клучните годишни иницијативи – годишната анализа за е-трговија, регионалната конференција за е-трговија и годишните награди за е-трговија за 2023 година. Покрај овие иницијативи, во 2023 АЕТМ продолжува со започнатата иницијатива во 2021 година за развој на регионална платформа за олеснување на меѓуграничната е-
трговија “Ecommerce4all.eu”, која претставува центар со ресурси и информации за воспоставување и водење на бизнис со е-трговија во било кој од седумте пазари од ЦЕФТА. АЕТМ, исто така, продолжува и со развој на Беџот за верификуван е-трговец, со цел континуирана борба против сивата економија и нерегистрираните продавачи во е-трговијата. Покрај презентираните клучни проекти и иницијативи, во планот и програмата има и активности како сесии за вмрежување, едукативни сесии и други настани кои произлегуваат од потребите на членовите.
Инаку, во изминатата 2022 година како клучни активности на АЕТМ беа истакнати организацијата на најголемата конференција за е-трговија во регионот, на која присуствуваа повеќе од 600 учесници, објавувањето на годишната анализа за е-трговија и изборот на најдобрите во е-трговијата, нивна најнова иницијатива за зголемување и подобрување на компетитвноста кај е-трговците и препознавање на нивните годишни напори и успеси за подобрување на е-трговијата во државата.
Покрај ова, АЕТМ активно работеше на реализација на бројни иницијативи меѓу кои: пазарната анализа за идентификување на практиките на гео-блокирање во е-трговијата во пазарите на ЦЕФТА, иницијативите “Agri e-commerce” и едукативната програма „Дигитални вештини за раст“, преку кои беа поддржани вкупно 40 претставници од агри секторот, ИКТ и секторот за туризам кои ги зајакнаа своите дигитални вештини за е трговија и дигитален маркетинг и беа поврзани со локални веб-платформи за е-трговија за онлајн продажба на нивните производи. Во соработка со Државниот завод за статистика, беше организирана тркалезна маса за подобрување на квалитетот на статистичките податоци за е-трговијата, а беше организирана и едукативна обука „Користење на личните податоци во директен маркетинг при е-трговија“ како и бројни други активности.

На Сообранието исто така беa презентирани и активностите кои беа реализирани во рамки на Алијансата на родова еднаквост на работното место – ГЕА во текот на 2022 година, за чие делување беше отворена подружница во рамките на АЕТМ изминатата година. ГЕА се стреми да ја отклучи моќната синергија помеѓу е-трговијата, дигитализацијата и придонесот на жените на работното место. Во 2022, во рамки на ГЕА беше изработена едукативна кампања за подигнување на свеста за родовите стереотипи на работното место и беше организирана конференција за родова еднаквост на работното место во соработка со ЦУП, а под покровителство на Сопругата на Претседателот на Република Северна Македонија. ГЕА и во 2023 година продолжува да се стреми да придонесе кон еднакво вреднување на трудот, еднакви можности и еднаква застапеност на мажите и жените на работното место.
Анализи
Загриженост во финансискиот сектор: нов AI модел може да ја промени сајбер-безбедноста, но истовремено да биде и најголема закана!?
Во индустријата за вештачка интелигенција се појавија информации за нов напреден модел развиен од компанијата „Anthropic“, кој, според интерни проценки, не е јавно објавен поради потенцијални безбедносни ризици.
Министрите за финансии, гувернерите на централните банки и водечките експерти од финансискиот сектор изразија сериозна загриженост поради новиот напреден и исклучително моќен модел на вештачка интелигенција, за кој стравуваат дека би можел да ја загрози безбедноста на глобалните финансиски системи.
Станува збор за модел познат како „Claude Mythos Preview“, за кој се наведува дека има напредни способности за анализа на софтверски системи и откривање на сериозни безбедносни пропусти, вклучително и таканаречените „zero-day“ ранливости.
Според достапните информации, моделот во тест-фази идентификувал повеќе критични слабости во оперативни системи и интернет прелистувачи, а неговите можности опфаќаат и симулација на потенцијални начини на нивна злоупотреба во контролирани услови.
Ова, според експертите, отвора сериозни прашања за иднината на сајбер-безбедноста, бидејќи ваквите системи истовремено можат да се користат и за заштита и за потенцијални напади во дигиталниот простор.
Поради ризиците, „Anthropic“ одлучила моделот да остане во ограничена внатрешна употреба, со пристап само за одредени партнери и големи технолошки компании, меѓу кои се „Amazon“, „Google“ и „Microsoft“.
Канадскиот министер за финансии Франсоа-Филип Шампањ предупреди дека ваквите технологии отвораат ризици поврзани со „непознати непознаници“ и повика на итно зајакнување на глобалните заштитни механизми.
Иако дел од експертите повикуваат на претпазливост, случајот повторно ја отвора дебатата дали вештачката интелигенција ќе биде најсилна алатка за сајбер-заштита или потенцијално најопасна алатка за дигитални напади.
Банки
Грабеж на банка како на филм – крадците ограбиле лични сефови, држеле 25 заложници, носеле маски со ликови од познати актери и на крај избегале низ подземен тунел
Неколку вооружени лица ограбиле филијала на банка во Неапол, при што држеле околу 25 лица како заложници пред да побегнат преку канализациски тунел, пренесуваат италијанските медиуми.
Инцидентот се случил во четврток околу 10 часот по локално време, кога напаѓачите според првичните информации тројца или четворица – влегле во банката со маски на лицата, дел од нив со ликови на познати актери. Тие упаднале во сефовите и изнеле накит, пари и други вредни предмети.
Според сведоштва на заложници, разбојниците имале силен неаполски акцент и не покажале насилство кон присутните. Напротив, на дел од нив им понудиле вода додека траела ситуацијата.

Видеа објавени на социјалните мрежи прикажуваат пожарникари кои со специјална опрема го кршат прозорецот на објектот за да овозможат евакуација. Никој не е повреден, но неколку лица добиле медицинска помош поради шок.
По неколку часа, специјални единици на карабињерите интервенирале и ги ослободиле заложниците околу 13:30 часот, без сериозни последици, потврдија локалните власти.
Вредноста на украдениот плен сè уште се проценува, бидејќи крадците најмногу ограбиле лични сефови, а не готовина.
Останато
Фокус на фискална дисциплина и стабилни јавни финансии на средбите со ММФ
Владата останува цврсто насочена кон одржување на макроекономската стабилност и стабилноста на јавните финансии, со паралелно спроведување на фискална консолидација и политики за одржлив економски раст. Ова било нагласено на средбите на министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска со претставници на Меѓународен монетарен фонд во Вашингтон.
На состаноците со извршниот директор Јерон Клик, заменик-извршниот директор Марникс ван Рај, директорот на Европскиот оддел Алфред Камер и шефот на мисијата Ник Гигинеишвили, било истакнато дека клучен приоритет останува подобрувањето на управувањето со јавните финансии и задржување на високо ниво на капитални инвестиции.
Според министерката, фискалната политика се темели на среднорочна одржливост, дисциплина, транспарентност и отчетност во трошењето, при што капиталните расходи се одржуваат на околу 5 проценти од БДП. Воедно, посебен акцент се става на зголемување на ефикасноста на приходната страна, преку борба со сивата економија и дигитализација, со задржување на ниски даночни стапки.
Во однос на буџетската политика, беше посочено дека фискалната консолидација веќе дава резултати, при што буџетскиот дефицит се намалува – од 4,4 проценти од БДП во 2024 година, на 4 проценти во 2025 година, со проекција да се сведе на 3,5 проценти во 2026 година.
На средбите било нагласено дека институциите внимателно ги следат глобалните економски текови и преземаат мерки за справување со надворешните ризици, особено во услови на раст на цените на енергенсите. Мерките, како што било посочено, се насочени кон поддршка на бизнисите и граѓаните, при што се инсистира на нивна таргетираност за да се зачува стабилноста на јавните финансии.
Од страна на ММФ била потврдена поддршката за реформите во управувањето со јавните финансии и зајакнување на административните капацитети.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


