Европските берзи денеска се очекува да отворат со мешани резултати, додека инвеститорите ги следат последиците од глобалната распродажба на технолошките акции, предизвикана од разочарувачките резултати на американскиот производител на чипови „Бродком“.

Според податоците од фјучерсите, лондонскиот индекс FTSE 100 би можел да отвори со раст од 0,1 процент, францускиот CAC 40 со добивка од 0,3 проценти, додека германскиот DAX се очекува да забележи пад од 0,2 проценти.

Најголем удар претрпеа компаниите поврзани со индустријата за полупроводници и вештачка интелигенција. Распродажбата беше особено изразена на јужнокорејскиот пазар, каде индексот Kospi падна за 4,3 проценти. Акциите на „Самсунг Електроникс“ ослабеа за 4,3 проценти, а на „SK Hynix“ за 7,6 проценти.

На Волстрит, пак, индексот Dow Jones достигна нов историски максимум. Индексот порасна за 874,86 поени или 1,73 проценти и затвори на рекордни 51.561,93 поени. Во исто време, технолошкиот Nasdaq забележа пад од 0,09 проценти, додека S&P 500 порасна за 0,41 процент.

Во Европа, меѓу погодените компании беше и финската „Нокиа“, чии акции завршија со пад од повеќе од шест проценти по неколкудневниот силен раст на технолошкиот сектор.

Дополнително внимание на инвеститорите привлече и изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, кој рече дека би бил „почестен“ да се сретне со ајатолахот Моџтаба Хамнеи доколку тоа придонесе за постигнување договор. Војната меѓу САД и Иран влезе во четвртиот месец, додека примирјето останува кревко и неизвесно.

Промените во глобалниот економски поредок создаваат услови за долгорочен раст на цените на суровините и ја зацврстуваат улогата на златото како клучно средство за зачувување на вредноста, оценија водечки финансиски експерти на конференцијата „Sohn Montreal“.

Карен Карниол-Тамбур, ко-главен инвестициски директор во „Bridgewater Associates“, и Луј-Венсан Гав, извршен директор на „Gavekal“, сметаат дека светот постепено се оддалечува од ерата на глобализацијата и влегува во период обележан со геополитичка конкуренција, обезбедување стратешки ресурси и повисока инфлација.

Според нив, државите сè повеќе ја ставаат националната безбедност и отпорност пред економската ефикасност, што предизвикува глобална трка за суровини, ретки минерали, енергетска инфраструктура и индустриски капацитети.

Карниол-Тамбур посочи дека владите ширум светот настојуваат да ги обезбедат синџирите на снабдување и стратешките ресурси, додека паралелно се случува и масовно проширување на инфраструктурата за вештачка интелигенција, што дополнително ја зголемува побарувачката за енергија и индустриски метали.

Од своја страна, Гав нагласи дека инфлаторните притисоци се поттикнати и од демографските промени во развиените економии, растечките буџетски дефицити и зголемената јавна потрошувачка.

Тој оцени дека традиционалната улога на државните обврзници како сигурна заштита во периоди на пазарни турбуленции веќе не е толку извесна, бидејќи во последните кризи и акциите и обврзниците бележеле истовремен пад.

Според Гав, геополитичките промени влијаат и врз начинот на кој државите ги градат своите резерви. По замрзнувањето на руските резерви по почетокот на војната во Украина, многу земји почнале да ги преиспитуваат своите стратегии и сè повеќе да се насочуваат кон стратешки суровини наместо кон американски државни обврзници.

Во однос на инвестициите поврзани со развојот на вештачката интелигенција, Гав смета дека најголемите тесни грла нема да бидат во производството на чипови, туку во производството и преносот на електрична енергија. Тоа, според него, ќе ја зголеми побарувачката за бакар, алуминиум, сребро и соларни панели.

Во завршниот дел од дискусијата, Карниол-Тамбур го издвои златото како најатрактивна суровина во следните години, наведувајќи дека растечката геополитичка неизвесност создава структурно поголема побарувачка за овој благороден метал.

Гав, пак, оцени дека бакарот има најголем потенцијал за раст, бидејќи модернизацијата на електроенергетските мрежи, изградбата на нова инфраструктура и зголемената отпорност на економиите не можат да се реализираат без значително поголема потрошувачка на овој метал.

Европската индустрија би можела да се соочи со загуба на дури 1,3 милиони работни места оваа година доколку конфликтот меѓу САД и Иран дополнително ги зголеми цените на енергенсите, предупреди европската комесарка за социјални права и работни места, Роксана Минзату.

Според проценките на Европската комисија, најголем удар би можела да претрпи автомобилската индустрија, каде што се загрозени до 600.000 работни места. Особено ранливи се енергетски интензивните индустрии кои веќе подолго време се соочуваат со високи трошоци за електрична енергија и суровини.

Минзату истакна дека ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток претставува сериозен ризик за европскиот пазар на труд, нагласувајќи дека најголема опасност има токму за индустриите кои зависат од големи количини енергија.

Покрај автомобилскиот сектор, значителни загуби би можеле да се забележат и во градежништвото, металната индустрија, хемиското производство и транспортот. Според проценките, во овие дејности би можеле да исчезнат повеќе од 56.000 работни места.

Под притисок би се нашле и секторите кои имаат клучна улога во зелената транзиција на Европа. Во производството на батерии се загрозени околу 85.000 работни места, додека индустријата за производство на соларни панели би можела да изгуби речиси 59.000 работни места.

Дополнително, околу 4.500 работни места се доведени во прашање во челичната индустрија, која веќе се соочува со високи трошоци за исполнување на климатските цели и премин кон производство со пониски емисии на јаглерод.

Последиците од растот на цените на енергијата нема да ги почувствуваат само компаниите. Европската комисија проценува дека домаќинствата со пониски приходи би можеле да издвојуваат дополнителни 1,4 проценти од своите приходи за гориво, што дополнително би го зголемило товарот врз потрошувачите во период на забавен економски раст и зголемена геополитичка неизвесност.

Европскиот производствен сектор вработува околу 30 милиони луѓе, додека услужните дејности обезбедуваат речиси 87 милиони работни места. Поради тоа, нов евентуален енергетски шок би можел да има последици далеку пошироки од енергетскиот сектор, влијаејќи врз конкурентноста на индустријата, инвестициите и пазарот на труд низ цела Европа.