Станбеното кредитирање во Македонија продолжува со силен раст, а најновите податоци на Народната банка покажуваат дека динамиката дополнително забрзува. Заклучно со јуни 2026 година, вкупниот износ на станбени кредити одобрени на физички лица достигна 117,875 милијарди денари, што е за 16,6% повеќе во споредба со истиот месец минатата година.

Во јуни 2025 година, состојбата на станбените кредити изнесувала 101,111 милијарди денари. Тоа значи дека само за дванаесет месеци кредитното портфолио на банките по оваа основа е зголемено за 16,764 милијарди денари, односно за околу 273 милиони евра.

Со тоа, вкупната задолженост на граѓаните по основ на станбени кредити веќе се приближува до 1,92 милијарди евра.

Растот забрзува

Уште поинтересна е споредбата со претходниот период. Во јуни 2024 година, станбените кредити изнесувале 87,920 милијарди денари, а една година подоцна достигнале 101,111 милијарди денари. Тоа претставува годишен раст од околу 15%. Податоците на Народната банка за јуни 2024 година исто така покажуваат дека уште тогаш станбените кредити бележеле двоцифрена годишна стапка на раст.

Оттука, движењето во последните три години е јасно:

За само две години, износот на станбените кредити е зголемен за речиси 30 милијарди денари, или за околу 34%.

Уште повпечатливо е што апсолутниот годишен раст станува сѐ поголем. Помеѓу јуни 2024 и јуни 2025 портфолиото пораснало за околу 13,2 милијарди денари, додека во последните дванаесет месеци растот изнесува речиси 16,8 милијарди денари.

Станбените кредити растат побрзо од потрошувачките

Податоците покажуваат и дека станбеното кредитирање во моментов расте значително побрзо од потрошувачкото.

Во јуни 2026 година потрошувачките кредити достигнале 150,752 милијарди денари и бележат годишен раст од 11,8%, додека станбените кредити растат за 16,6%.

Тоа постепено ја менува и структурата на задолженоста на населението. Иако потрошувачките кредити сѐ уште се најголемата поединечна категорија, разликата во однос на станбените кредити се намалува.

Што стои зад растот?

Бројките сами по себе не покажуваат дали растот произлегува од значително поголем број купени станови на кредит или од повисоки просечни износи на кредитите. Најверојатно станува збор за комбинација од повеќе фактори.

Растот на цените на недвижностите значи дека за купување на ист или сличен стан денес е потребен поголем износ на финансирање. Истовремено, банките продолжуваат активно да го кредитираат станбениот сегмент, кој традиционално е обезбеден со хипотека и има долгорочен карактер.

Официјалната статистика на Народната банка овозможува следење на кредитите на домаќинствата по намена и претставува основа за споредување на динамиката низ различни периоди.

Речиси 30 милијарди денари повеќе за две години

Најважната порака од податоците е дека станбеното кредитирање не само што продолжува да расте, туку растот останува исклучително висок.

Од 87,9 милијарди денари во јуни 2024 година до речиси 117,9 милијарди денари во јуни 2026 година, станбеното кредитно портфолио е зголемено за околу една третина.

Само во последната година граѓаните имаат 16,8 милијарди денари повеќе станбени кредити, што отвора и едно важно прашање: дали силниот раст е показател за поголема побарувачка и достапност на станбеното кредитирање или сѐ повеќе е последица на повисоките цени на недвижностите и потребата од поголем кредит за купување сопствен дом?

Автор: Филип Чижбановски

Преземањето на авторски содржини (текстови и фотографии) од оваа страница е строго забрането без претходно писмено одобрение и е предмет на условите наведени на следниот линк.

Земјоделските производители низ Европската унија предупредуваат на нагло намалување на приносите по серијата силни топлотни бранови што ја погодија Европа ова лето. Економистите проценуваат дека загубите во земјоделството во наредните месеци би можеле да доведат и до повисоки цени на храната.

Според податоците на европската климатска служба „Коперникус“, јуни и јули биле меѓу најтоплите месеци во западна Европа, а ризикот од нови топлотни бранови останува присутен и во август и септември.

Особено тешка е состојбата во Франција, еден од најголемите производители на житарки во ЕУ, каде резервите на подземни води се сериозно намалени. Земјоделското здружение „Prince de Bretagne“ предупреди на „историска криза со зеленчукот“, при што се очекува приносот на грашок да се намали за 40 отсто, на брокула за 60 отсто, а кај артичоките загубите да достигнат од 50 до 100 отсто.

Проблеми има и во сточарството. Француските производители предупредуваат на недостиг од сточна храна пред зимата, додека топлотните бранови ја намалиле дневната продукција за околу еден милион јајца. Живинарските фарми пријавиле и зголемена смртност на животните.

Во северна Италија, еден од најважните европски региони за производство на ориз, недостигот од вода оставил дел од полињата целосно исушени. Земјоделците во Шпанија, исто така, пријавуваат значителен пад на приносите на житарките и недостиг од сточна храна.

Германското здружение на земјоделци предупреди дека производството на житарки годинава би можело да биде за седум отсто, односно за околу 3,3 милиони тони пониско од минатата година. Во најпогодените региони на југот на земјата се стравува и од целосно пропаѓање на дел од посевите.

Слични проблеми се регистрирани и во Полска, каде продолжената суша може да ја зголеми зависноста на земјата од увоз на храна.

Аналитичарите на „Zurich Financial“ и неколку европски банки проценуваат дека економските последици од топлотните бранови за Европската унија би можеле да достигнат меѓу 50 и 180 милијарди евра.

Извор: SEEbiz / RT Balkan

Биткоинот забележа еден од најсилните неделни растови во последните неколку години, искачувајќи се од околу 64.000 на 79.500 долари за само неколку дена, објави Bankar.me во својот неделен преглед на финансиските пазари.

Според текстот, растот започнал во средата и бил поттикнат од бранот затворања на кратки позиции, обезбедувањето дополнителна ликвидност од американското Министерство за финансии и новата поддршка за криптоиндустријата од Белата куќа. Bankar.me, повикувајќи се на Euronews, наведува дека по силниот скок вредноста на биткоинот благо се повлекла и во моментот на објавување изнесувала околу 77.000 долари.

Ваквото движење доаѓа по повеќемесечен период на слабеење на најголемата криптовалута. Во претходните шест недели биткоинот главно се движел меѓу 62.000 и 66.000 долари, далеку под историскиот максимум од околу 126.000 долари, достигнат во октомври 2025 година.

Дополнителен позитивен сигнал за криптопазарот дојде од американската Комисија за хартии од вредност и берзи – SEC, која предложи нов регулаторен модел за криптоимот. Предлогот предвидува два начина преку кои компаниите би можеле да прибираат капитал без целосна регистрација на хартии од вредност и претставува прв формален предлог на SEC конкретно насочен кон понуди на криптоимот.

Претставниците на криптоиндустријата, според извештаите, главно позитивно го оценија предлогот, сметајќи дека условите се поповолни од очекуваното.

Растот на биткоинот се случува во период на силни турбуленции и на традиционалните финансиски пазари. Приносот на 30-годишните американски државни обврзници во текот на минатата недела достигна 5,29 отсто, највисоко ниво од 2007 година, додека вкупниот американски јавен долг првпат надмина 40 билиони долари.

Истовремено, американскиот долар падна на тримесечен минимум во однос на еврото, додека главните берзански индекси во Њујорк ја завршија неделата во минус.

Извор: Bankar.me, со податоци и информации преземени од Euronews, Bloomberg, Reuters, Axios, CNBC и други финансиски извори наведени во анализата.