Војната на Блискиот Исток значително ја намали довербата на потрошувачите во еврозоната и го забави економското закрепнување, предупредува Европската централна банка (ЕЦБ) во најновата анализа.

Според извештајот, индексот на доверба на потрошувачите во периодот од февруари до април се намалил за околу 12 поени, пад речиси споредлив со оној по почетокот на војната во Украина. Истовремено, годишниот раст на номиналната потрошувачка на домаќинствата се забавил од 3–4 проценти на околу 2,5 проценти во април 2026 година.

Најголемото намалување е забележано кај дискреционите трошоци, при што домаќинствата ги одложуваат купувањата на луксузна облека, обувки, спортска опрема, патувања и рекреативни услуги. Домаќинствата со повисоки приходи најмногу ја намалиле ваквата потрошувачка поради зголемената неизвесност, додека оние со пониски примања ги крателе трошоците за трајни добра, ресторани и кафулиња.

Единствената категорија со раст на трошоците останува енергијата, како резултат на повисоките цени на горивата и транспортот.

Дополнителна загриженост предизвикува фактот што околу 40 проценти од анкетираните граѓани сметаат дека нивните приходи нема целосно да ја надоместат изгубената куповна моќ поради инфлацијата. Според ЕЦБ, доколку овие очекувања се задржат, домаќинствата би можеле да продолжат да штедат наместо да трошат, што дополнително би го забавило економскиот раст во еврозоната.

Цената на бакарот продолжува да расте поради нарушувањата во рударското производство во Чиле, предизвикани од обилни снежни врнежи, поплави и силни ветрови.

Екстремното време во изминатата недела однесе 13 животи и го отежна работењето на неколку големи рударски компании, меѓу кои „Англо Американ“, „Антофагаста“, „Лундин мајнинг“ и државната компанија „Коделко“.

„Антофагаста“ привремено ги запре ископувањето и преработката во рудникот Лос Пеламбрес, додека компанијата „Барик“ евакуираше дел од вработените. Во рудникот Касеронес, кој го управува „Лундин мајнинг“, повторното започнување на производството би можело да трае две до три недели поради оштетени далноводи.

Чиле произведува повеќе од една петтина од бакарот во светот, поради што секое подолготрајно нарушување може дополнително да ја намали понудата и да ги зголеми цените.

Бакарот минатиот месец достигна рекордни 6,70 долари за фунта, односно 13.643 долари за метрички тон. Аналитичарите предупредуваат дека глобалниот пазар веќе се соочува со ограничена понуда, неизвесност околу американските царини и намалена достапност на отпаден бакар во Кина.

Побарувачката, пак, расте поради употребата на бакарот во електричните мрежи, паметните телефони, електричните возила, апаратите за домаќинство и центрите за податоци за вештачка интелигенција.

Според експертите, последиците од бурите засега се ограничени и привремени, но нови прекини во производството би можеле да предизвикаат дополнителен раст на цените. Околу 64 отсто од видливите светски залихи на бакар во моментов се наоѓаат во САД.

Извор: CNBC

Речиси една третина од граѓаните на Хрватска не можат финансиски да си дозволат една недела годишен одмор надвор од својот дом, покажуваат најновите податоци на Евростат.

Во 2025 година, 32,6 отсто од населението во Хрватска немало можност да плати седумдневен одмор, што е над просекот на Европската Унија од 27,5 отсто. Во споредба со 2024 година, уделот на граѓаните на ЕУ кои не можат да си дозволат одмор е зголемен за 0,5 процентни поени, но е за 7,7 процентни поени понизок отколку пред десет години.

Најтешка е состојбата во Романија, каде што 61,4 отсто од граѓаните не можат да си дозволат една недела одмор. Следуваат Грција со 46,6 отсто, како и Бугарија и Унгарија со по 39,1 отсто.

На спротивниот крај се Луксембург со 10,6 отсто, Шведска со 12,4 отсто и Холандија со 12,8 отсто. Во Словенија, уделот на граѓани кои не можат да си дозволат одмор изнесува 15,2 отсто.

Податоците покажуваат и дека во 2024 година околу 65 отсто од населението во ЕУ на возраст над 15 години остварило најмалку едно туристичко патување со ноќевање. Во Хрватска тој процент изнесувал речиси 54 отсто.

Околу 71 отсто од сите патувања биле во рамките на матичните држави, додека 29 отсто биле во странство. Вкупниот број патувања во 2024 година се зголемил за четири отсто во однос на претходната година и бил за пет отсто повисок од нивото во 2019 година, пред пандемијата.

Можноста за заминување на одмор сè повеќе се смета за показател на животниот стандард, особено во услови на високи трошоци за домување, храна и услуги, кои ја намалуваат куповната моќ на домаќинствата.

Извор: Bankar.me