Банки
Народната банка ќе мора да направи план за спас на секоја банка во земјава
Народната банка на Република Северна Македонија до 30 јуни 2026 година треба да изработи план за решавање на секоја банка во земјава со цел нејзино спасување доколку се соочи со проблеми во работењето. Дотогаш ќе треба да ги донесе и првите одлуки за потребното ниво на минимална стапка на сопствени средства и дозволени обврски за секоја банка. Банките, пак, имаат обврска да ги исполнат минималните стапки наложени од НБРСМ до 1 јануари 2031 година.
Ова го предвидува предлог-законот за решавање на банки изработен од Министерството за финансии во соработка со Народната банка и со домашни и меѓународни експерти. Новото законско решение предвидува утврдување сет на алатки за брза интервенција од страна на централната банка доколку некоја деловна банка се соочи со проблеми во работењето кои може да предизвикаат нејзино пропаѓање.
Целта на овие мерки е да се обезбеди континуитет на критичните функции на банката со ограничување на негативното влијание врз финансискиот систем, минимизирање на употребата на јавни средства за спас на банката и заштита на депозитите и другите средства на клиентите на банката.
Како што веќе објави Банкарство, средства за решавање на проблемите или за спас на критичната банка ќе се црпат од посебен Фонд за решавање на банки, кој пак ќе го полнат сите банки во земјава со придонеси како нов трошок. А, како и зошто ќе се трошат овие средства ќе одлучува посебно тело (управа) во Народната банка, кое допрва ќе се формира и ќе биде различно од Супервизијата.
Кои се чекорите што ќе ги презема НБРСМ согласно новиот Закон за решавање на банки?
Народната банка редовно ги контролира случувањата и состојбите во банкарскиот сектор во земјава и доколку утврди индиции за преземање посебни мерки, носи одлука за решавање на конкретната банка и спроведува подготвителни активности за решавање на банката и примена на инструменти и овластувања.
Во планот за решавање Народната банка предвидува сценарија во кои банката престанува да работи како резултат на околности поврзани со конкретната банка или на нестабилност и други неповолни околности во финансискиот систем. Овој план се ажурира по потреба најмалку еднаш годишно.
Народната банка започнува постапка за решавање на банка доколку се исполнети следниве услови:
• Состојбата во банката е таква што не може или е веројатно дека нема да може да продолжи да работи,
• Не е реално да се очекува кои било други мерки во разумен рок да го спречат престанокот со работа на банката,
• Решавањето на банката е од јавен интерес.
Потоа носи одлука за започнување постапка за решавање на банка, која ги содржи причините, активностите, денот и времето на започнување на постапката. Народната банка може да донесе и одлука за формирање посебна управа во банката со еден или повеќе членови (посебни управители), кои се именуваат за период не подолг од една година. Во предложениот Закон е наведено дека посебен управител може да биде лице кое ги исполнува актуелните законски услови за да биде член на управен одбор или независен член на надзорен одбор на банка. Тој може да биде и лице надвор од банката, но повеќе детали како ќе се бира соодветно лице за оваа функција нема. Постоечката регулатива предвидува можност НБРСМ да назначи администратор на некоја банка доколку има проблеми во работењето и тој е најчесто вработен во Народната банка или пак порано извршувал висока функција во централната банка.
Поврзани вести:
Домашните банки преку посебен Фонд ќе ја спасуваат секоја банка што ќе се најде во проблеми
Банки
Британските банки првпат префрлија токенизирани депозити меѓу различни банки
Водечките британски банки ги реализираа првите трансакции со клиенти во кои токенизирани депозити биле префрлени меѓу различни финансиски институции преку заедничка дигитална инфраструктура. Станува збор за значаен чекор во примената на блокчејн и програмски платежни технологии во секојдневното банкарство.
Трансакциите се спроведени во рамки на иницијативата „Great British Tokenised Deposit“, координирана од UK Finance, во која учествуваат Barclays, HSBC UK, Lloyds Banking Group, Monzo, Nationwide, NatWest и Santander. Платформата е развиена од технолошката компанија Quant.
Во првата фаза биле реализирани две трансакции поврзани со рефинансирање станбени кредити. Средствата биле привремено „заклучени“ на сметките на клиентите и автоматски ослободени по исполнување на условите за завршување на трансакцијата, со што се намалуваат рачните проверки и можните доцнења при порамнувањето.
Технологијата овозможува средствата да останат на сметката на клиентот сè до моментот на реализација на трансакцијата, што значи дека клиентот може да продолжи да добива камата додека парите чекаат пренос.
Во рамки на проектот бил тестиран и модел за плаќање при купопродажба преку онлајн платформи. Парите на купувачот се задржуваат на неговата сметка и се префрлаат на продавачот дури откако ќе биде потврдено дека производот е предаден, што може да го намали ризикот од измама.
Токенизираните депозити не се криптовалута, туку дигитална форма на класичните банкарски депозити. Тие ги задржуваат правната и регулаторната заштита на традиционалните депозити, но овозможуваат плаќањата да бидат програмирани и автоматски да се извршат кога ќе се исполнат однапред утврдени услови.
Според UK Finance, пошироката примена на ваквиот модел би можела да донесе побрзи и поефикасни плаќања, поголема контрола на клиентите врз средствата и намален ризик од измами. Сепак, станува збор за пилот-проект, а услугата засега не е достапна за сите корисници.
Во следната фаза се планира тестирање на порамнување дигитални средства, при што банките ќе испробаат и издавање дигитални должнички инструменти што ќе се тргуваат и порамнуваат со користење токенизирани депозити.
Банки
Стопанска банка нуди кредит за млади на возраст од 18 до 35 години
Стопанска банка АД – Скопје ја промовира својата кредитна понуда наменета за млади лица на возраст од 18 до 35 години.
Станува збор за „Кредит за млади со обезбедување“, производ наменет за корисници кои сакаат финансиска поддршка за нови планови, вложувања или други лични потреби.
Од Банката посочуваат дека кредитот е осмислен како можност за младите полесно да направат следен чекор кон реализација на своите цели, стекнување нови искуства и создавање нови можности.

Повеќе информации за условите и начинот на аплицирање се достапни на официјалната веб-страница на Стопанска банка.
Банки
Миловиќ на MicroBalkans 2026: Квалитетната ИТ-архитектура е основа за успешно дигитално банкарство
Никола Миловиќ, советник на Управниот одбор на АЛТА банка АД Битола, учествуваше на регионалната конференција „MicroBalkans 2026 – Lending Reimagined“, која се одржува во Скопје и обединува претставници на финансискиот сектор од земјите од Западен Балкан и пошироко.
Миловиќ беше дел од панел-дискусијата „Digital Lending in Practice: What Actually Works in Our Markets“, посветена на практичната примена на дигитализацијата во финансискиот сектор и на решенијата што даваат конкретни резултати на регионалните пазари.
Во своето излагање тој посочи дека успешната дигитализација започнува со квалитетна ИТ-архитектура, која претставува основа за развој на современи банкарски производи и услуги.
Според Миловиќ, дигитално достапните производи и автоматизираните процеси овозможуваат побрза обработка на барањата и поефикасно обезбедување услуги, истовремено создавајќи можност понудата подобро да се приспособи на индивидуалните потреби на клиентите.
Посебен акцент беше ставен и на таканаречениот „среден пат“ меѓу традиционалното и целосно дигиталното банкарство. Станува збор за пристап кој ги комбинира современите технологии со непосредната поддршка од банкарските вработени, со цел клиентите полесно да ги прифатат и користат дигиталните услуги.
Ваквиот модел, како што беше истакнато на панелот, може да има значајна улога во градењето доверба во новите технологии, особено кај корисниците на кои им е потребна дополнителна поддршка при преминот кон дигитално банкарство.

Миловиќ неодамна се приклучи на тимот на АЛТА банка, носејќи повеќе од две децении искуство во банкарството, дигиталната трансформација и стратешкиот развој. Од Банката очекуваат неговото искуство да придонесе кон понатамошниот развој и позиционирање на АЛТА банка на македонскиот пазар.
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја почнува исплатата на јулските пензии на 31 јули
-
Банкипред 2 месециТони Стојановски останува на чело на НЛБ Банка: Народната банка даде зелено светло за нов четиригодишен мандат
-
Кариерапред 1 месецНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати јулската пензија
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита





