Цените на недвижнините во Македонија продолжуваат да уриваат рекорди. Квадратен метар станбен простор во атрактивни локации достигнува и до 3.000 евра, додека паркинг место се продава за суми кои до пред неколку години беа доволни за купување автомобил – околу 20.000 евра. Прашањето што сè почесто се поставува е дали ваквите цени се реален одраз на пазарот или сигнал за пренапумпување на вредностите.

Во новата епизода на FinSight, разговараме со Слободан Митровски, сопственик на Агенцијата за недвижнини „Асторија“, за причините кои стојат зад наглиот раст на цените и за тоа кои фактори денес најсилно го диктираат пазарот.

Недостатокот на атрактивни локации, зголемените трошоци во градежништвото, растот на побарувачката и инвестициската логика кај купувачите се само дел од елементите што влијаат врз ценовниот притисок. Но, останува дилемата – дали пазарот е одржлив на долг рок и дали може да се очекува одредена стабилизација во периодот што следи.

Во разговорот се отвора и прашањето за споредбата со регионот, особено со Србија, каде пазарот на недвижнини исто така бележи силна динамика. Колку сме навистина скапи во однос на соседството и дали македонските цени се оправдани според економските параметри?

Посебен фокус е ставен и на структурата на купувачите – дали становите навистина сè почесто се купуваат во кеш и што навистина се мисли под купување во кеш, кој купува денес и дали недвижнините остануваат доминантен облик на заштита на капиталот.

Одговорите на овие прашања носат подлабок увид во тоа каде се наоѓа пазарот на недвижнини и што можат да очекуваат купувачите, инвеститорите и граѓаните во периодот што следи.

Премиера од оваа епизода на FinSight на 11 февруари во 12 часот на Bankarstvo.mk и YouTube каналот.

Купувачите кои за прв пат обезбедуваат сопствен дом се финансиски постабилни и претставуваат помал кредитен ризик за банките, во споредба со лицата кои купуваат недвижности со инвестициска цел, оцени гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, во интервју за FinSight.

Според Славески, светската и домашната практика покажуваат дека домаќинствата кои купуваат стан или куќа со намера во неа да живеат, имаат поголема дисциплина во сервисирањето на кредитните обврски.

„Оние домаќинства коишто купуваат недвижност – без разлика дали стан или куќа – со цел да живеат во неа, се помал ризик за банките од аспект на редовно сервисирање на обврските“, истакнува Славески.

Од друга страна, купувачите кои веќе располагаат со неколку недвижни имоти и влегуваат во нови кредитни задолжувања со инвестициска логика, носат повисок ризик за финансискиот систем.

„Кај дел од инвеститорите, кредитната задолженост е веќе затегната, а очекувањата се насочени кон понатамошен раст на цените на становите, со цел остварување дополнителен доход“, посочува гувернерот.

Во тој контекст, Славески објаснува дека мерките кои предвидуваат помало учество за купувачи на прв стан имаат јасна логика, не само што им помагаат на младите и семејствата полесно да дојдат до сопствен дом, туку и придонесуваат за поголема финансиска стабилност.

Интервјуто е дел од платформата FinSight, која носи анализи и ставови од клучни носители на економските и финансиските политики во земјава.

Цената на златото во последниот период бележи силни осцилации, што повторно ја става оваа суровина во центарот на вниманието на инвеститорите и финансиските аналитичари. По рекордниот раст следеше нагол пад, поттикнат од политички изјави и очекувања поврзани со идниот правец на монетарната политика на САД.

Во новата епизода на емисијата FinSight, Бојан Цветановски од Асоцијацијата на финансиски пазари (ACI) ги анализира факторите што моментално го обликуваат меѓународниот пазар – инфлацијата, геополитичките тензии, каматните стапки и зголеменото купување злато од страна на централните банки.

Емисијата се осврнува и на прашањето дали растот на цената на златото е одраз на недоверба кон Федералните резерви и очекувањата за можен пресврт во монетарната политика. Посебен фокус е ставен на кредибилитетот и независноста на централните банки, како и на нивната способност да ја стабилизираат пазарната психологија.

Преку аналитички и практичен пристап, емисијата нуди одговори на клучното прашање со кое се соочуваат инвеститорите денес – каде да се вложи капиталот во услови на висока неизвесност.

Новинар: Наташа Мерсовска