Бизнис
Одржан Форум за интелектуална сопственост во организација на АЕТСМ и АмЧам
По повод Светскиот ден на интелектуалната сопственост – 26 април, Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија (АЕТСМ) и Американската стопанска комора во Северна Македонија (АмЧам) организираа Форум за интелектуална сопственост, кој се одржа во петокот во едукативниот центар на Халкбанк.
Настанот ги обедини експертите и практичарите од областа на интелектуалната сопственост, членките и партнерите на двете организации, како и претставници од релевантни институции и граѓански организации – создавајќи простор за отворена и продуктивна јавна дискусија за вредноста, предизвиците и можностите поврзани со интелектуалната сопственост во дигиталната ера, како и за поттикнување конкретни чекори за унапредување на заштитата на интелектуалната сопственост во земјата.
Форумот за интелектуална сопственост беше отворен со поздравни обраќања од Јелена Арсовска, Извршен директор на Американска стопанска комора во Северна Македонија и Виктор Стојкоски, Генерален секретар на Асоцијацијата за е-трговија на Северна Македонија, по што следуваше панел дискусија и работа во различни работни групи.
Преку панел дискусијата насловена „Вредноста на интелектуалната сопственост“ и работните групи, беа отворени прашања за правната рамка за заштита на правата за интелектуална сопственост, актуелните и потенцијални механизми на соработка за заштита на правата на интелектуална сопственост, емитувањето на авторски содржини во дигиталниот простор, сивата економија во е-трговијата и правата за интелектуална сопственост при онлајн купување, како и улогата на интелектуалната сопственост во одржливиот развој на бизнисите.
Дискусијата во секоја работна група се однесуваше на актуелната состојба, предизвиците и можните решенија во избраните области, а преку истите се заклучи дека е потребно да се иницираат законски измени и подобрувања на регулативата, да се унапреди соработката и координацијата помеѓу институциите, да се работи на понатамошно развивање на институционалните капацитети, да се спроведува континуирана едукација на граѓаните, бизнисите и институциите, како и да се подигне јавната свест за штетноста од повредите на правата од интелектуална сопственост. Притоа, учесниците нагласија дека интелектуалната сопственост е тема на која треба да се работи континуирано и заеднички и изразија отвореност за соработка на идни иницијативи на овие теми.
Врз основа на искуствата и препораките споделени на овој форум, АЕТСМ и АмЧам, во координација со релевантните институции и организации, во периодот што следи ќе спроведуваат активности насочени кон надминување на предизвиците со кои се соочуваат различните чинители во системот за заштита на интелектуалната сопственост и во делот на намалувањето на сивата економија во делот на е-трговија иницирана од нарушената интелектуална сопственост.
Бизнис
Патничкиот сообраќај на аеродромите во Скопје и Охрид бележи раст од 33 отсто во првиот квартал
Двата меѓународни аеродроми во Северна Македонија, скопскиот и охридскиот, во периодот јануари–март опслужиле вкупно 841.577 патници, што претставува зголемување од 33,2 проценти во споредба со истиот период минатата година.
Според податоците објавени од Aéroports de Paris (ADP), растот на патничкиот сообраќај укажува на значително закрепнување и зголемена побарувачка за авионски превоз во земјава на почетокот од годината.
Иако не се објавени подетални информации за распределбата на патниците по аеродроми, традиционално најголемиот дел од сообраќајот се одвива преку Меѓународниот аеродром Скопје, додека охридскиот аеродром има поизразена сезонска динамика, особено во летниот период.
Зголемувањето на бројот на патници се поврзува со проширувањето на авиолиниите, зголемената фреквенција на летови, како и постепеното зајакнување на туристичкиот и бизнис-сообраќајот.
Очекувањата се дека позитивниот тренд ќе продолжи и во текот на остатокот од годината, особено со приближувањето на летната сезона.
Бизнис
Димитриеска-Кочоска: ММФ ја засилува поддршката за реформи и економска стабилност во регионот преку нов Регионален центар за ЈИЕ
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска во рамки на Пролетните средби на ММФ и Светска банка во Вашингтон, учествуваше на тркалезна маса на која беше претставена петгодишна програма за развој на капацитетите на нов Регионалниот центар за техничка помош на Меѓународниот монетарен фонд за Југоисточна Европа (SEETAC).
Центарот, чие започнување со работа е предвидено најдоцна до јануари 2027 година, како што се наведува во соопштението од Министерството за финансии, ќе биде дел од глобалната мрежа на ММФ за развој на капацитети и ќе обезбедува поддршка за шесте земји од Западен Балкан и Молдавија во зајакнување на институциите, креирање политики и спроведување реформи во согласност со европските стандарди.
Министерката Димитриеска-Кочоска на состанокот истакнала дека воспоставувањето на SEETAC претставува значаен чекор за продлабочување на соработката со ММФ за унапредување на економското управување во регионот.
„Како земја даваме јасна и силна поддршка за формирањето на овој регионален центар, кој ќе биде важен инструмент за забрзување на реформите и зајакнување на институциите. Преку SEETAC ќе се обезбеди пристап до врвна експертиза и практична техничка помош, што директно ќе придонесе за поефикасни политики, стабилни јавни финансии и поголема економска отпорност. Ова е значајна инвестиција во капацитетите на регионот и во нашата европска перспектива“, посочи министерката.
Во рамки на дискусијата била нагласена потребата од понатамошно зајакнување на институционалните капацитети, унапредување на управувањето со јавните финансии, како предуслов за одржлив економски раст и побрза интеграција во Европската Унија.
Овој ангажман, како што истакнуваат од Министерството за финансии, е силен и во континуиран раст, особено во контекст на реформите поврзани со пристапувањето во Европската Унија.

Во рамки на првата фаза од работењето, SEETAC ќе се фокусира на зголемување на фискалниот простор, подобрување на прибирањето приходи, зголемување на ефикасноста на јавната потрошувачка, зајакнување на монетарните и финансиските политики, како и унапредување на статистиката и аналитичките капацитети.
Центарот ќе обезбедува континуирана поддршка преку резидентни советници, експерти, обуки, работилници и регионални иницијативи, со цел поефикасна имплементација на реформите и засилена регионална соработка.
На состанокот беше истакната и важноста од партнерството меѓу земјите членки, ММФ и донаторите, при што беше посочено дека вкупниот буџет за првите пет години изнесува 70,4 милиони долари.
Во рамки на Пролетните средби, министерката за финансии учествуваше на состанокот на Холандската конституенца, во чии рамки членува нашата земја, заедно со уште 15 земји – Кнежевството Андора, Ерменија, Белгија, Босна и Херцеговина, Бугарија, Република Хрватска, Кипар, Грузија, Израел, Луксембург, Република Молдавија, Црна Гора, Романија, Холандија и Украина.
На состанокот, како што е наведено во соопштението, станало збор за предизвиците со кои се соочува светската економија, геополитичките тензии и зголемената неизвесност. Притоа било истакнато влијанието од конфликтот во Украина, како и воените операции на Блискиот Исток, особено преку директното влијание врз цените на нафтата и гасот и преку нарушување на важните трговски рути, како и за мерките и политиките за справување со влијанието.
Димитриеска-Кочоска во Вашинтон остварила средби и со претставници на повеќе меѓународни финансиски институции и корпорации.
Бизнис
Геополитиката и пазарите во фокус: гостинско предавање на Економскиот факултет во Скопје
Во време на засилена глобална неизвесност и брзи економски промени, финансиската писменост станува сè поважна, особено за оние кои управуваат со капитал. На Економски факултет – Скопје при УКИМ се одржа гостинско предавање посветено на врската меѓу геополитиката и финансиските пазари.
Предавач беше Иван Ивановски, основач на Prime Capital и креатор на едукативната платформа primeclass.mk. Настанот се реализираше во рамки на Quant Talks, во организација на Катедрата за математика и статистика, а присуствуваа професори, научни работници и студенти.
Во центарот на дискусијата беше влијанието на глобалните политички и економски случувања врз финансиските пазари. Беа анализирани актуелни теми како воени конфликти, политички тензии и економски политики, и нивниот ефект врз движењата на берзите и инвестициските стратегии.
Дополнително, предавањето се осврна и на финансиските контракти, нивната структура и практична примена. Преку конкретни примери беше објаснето како овие инструменти се користат за управување со ризик, оптимизација на портфолио и носење одлуки во услови на нестабилни пазари. Дел од дискусијата беше посветен и на инвестирањето преку индексни фондови како современ пристап на пазарите.
На настанот активно учествуваа и професорите Драган Тевдовски, Игор Ивановски, Леонид Наков и Борче Треновски, со што дискусијата доби дополнителна стручна тежина.
„Нашата цел не е да предвидиме што точно ќе се случи на пазарите, туку да изградиме начин на размислување. Во услови на неизвесност, најголемата грешка е импулсивната реакција. Клучно е да се остане доследен на стратегијата и да се препознаат можностите за инвестирање“, истакна Ивановски.
Од факултетот посочија дека ваквите настани се значајни за поврзување на академската заедница со практичниот сектор и за подобра подготовка на младите кадри.
Активностите на Prime Capital и Prime Class продолжуваат со цел подигнување на финансиската писменост и приближување на финансиските пазари до пошироката јавност.
-
Анализипред 2 месециПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 2 месециПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Банкипред 1 месецНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 1 месецДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Банкипред 2 месециЗошто е сменет директорот на Развојната банка и кој е неговиот наследник!?
-
Останатопред 2 месециМакедонските пензионери во странство останаа без покачена пензија
-
Банкипред 2 месециХалкбанк известува: Пензиите за февруари се достапни на пензионерите


