Цените на нафтата повторно се искачија над 90 долари за барел, откако новите воени судири меѓу САД и Иран ја зголемија загриженоста за глобалното снабдување со енергенси.

Фјучерсите на Брент суровата нафта во понеделникот пораснаа за 2,7%, достигнувајќи 90,51 долар за барел, откако американските сили извршија напади врз ирански цели, а Иран возврати со напади врз американски бази и тврдења за погоден танкер во Ормускиот теснец.

Дополнителен притисок врз пазарите создаде изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека е погоден и островот Харг, главниот нафтен терминал на Иран. Информацијата засега не е потврдена од американската војска.

Новата ескалација повторно ја отвори загриженоста дека конфликтот би можел да предизвика поголеми нарушувања во снабдувањето со нафта, особено доколку бидат погодени инфраструктурата и транспортните рути во Персискиот Залив.

Растот на цената на нафтата дополнително ги зголеми инфлациските ризици и ги натера инвеститорите да ги преиспитаат очекувањата за монетарната политика во САД. Пазарите сега проценуваат дека веројатноста за зголемување на каматните стапки од страна на ФЕД во септември достигна 57%.

Сепак, натамошното движење на цените на нафтата во голема мера ќе зависи од развојот на конфликтот и од тоа дали ќе има дополнителни прекини во снабдувањето.

Ескалацијата на Блискиот Исток повторно ја враќа геополитичката премија во цената на нафтата, а секое ново нарушување на клучните извозни и транспортни правци може дополнително да го засили притисокот врз глобалната инфлација.

Македонска берза ја заврши последната недела од август со значително намалена активност. Во периодот од 24 до 27 август 2026 година вкупниот промет на сите пазари изнесувал 29,7 милиони денари, односно околу 484 илјади евра, што претставува пад од 58,48 проценти во однос на претходната недела.

Најголем промет бил остварен со акциите на Комерцијална банка Скопје, во износ од 11,6 милиони денари. Следуваат НЛБ Банка АД Скопје со промет од 5,1 милиони денари и Алкалоид со 4,1 милиони денари.

Меѓу најтргуваните компании биле и Макпетрол Скопје со промет од 1,2 милиони денари и Реплек Скопје со околу еден милион денари.

Во текот на неделата биле реализирани вкупно 164 трансакции, што е за 112 помалку во споредба со претходната недела. Преку нив биле истргувани 7.516 акции и обврзница.

Најголем раст на цената забележала акцијата на Алкалоид Скопје, која се зголемила за 5,95 проценти. Позитивно движење имале и акциите на Универзална Инвестициона Банка Скопје со раст од 3,87 проценти и ТТК Банка АД Скопје со 1,89 проценти.

На спротивната страна, најголем пад имала Комерцијална банка Скопје, чии акции се намалиле за 0,39 проценти. Акциите на Реплек Скопје паднале за 0,35 проценти, додека АЛТА банка АД Битола забележала минимален пад од 0,08 проценти.

Според бројот на истргувани акции, најактивни биле Хотели Метропол Охрид со 1.000 акции, Комерцијална банка Скопје со 451 и Макстил Скопје со 353 истргувани акции.

Во анализираниот период била реализирана и блок-трансакција со акции на Институт за заварување Југ Скопје. Во трансакцијата биле истргувани 340 акции по цена од 9.225 денари за акција.

Цените на нафтата продолжија да паѓаат во четврток, при што фјучерсите за Брент суровата нафта се намалија за 1,07 долари, или 1,2% под 87 долари за барел. Американската „WTI“ нафта поевтини за 1,13 долари, или 1,4%, на 81,10 долари за барел, продолжувајќи ја серијата загуби на петти последователен ден.

Пазарите реагираат на зголемените надежи дека дипломатските разговори на Блискиот Исток би можеле да доведат до повторно отворање на Ормускиот теснец и ублажување на нарушувањата во снабдувањето.

Ормускиот теснец е од клучно значење за глобалниот енергетски пазар, бидејќи пред конфликтот низ него минуваа испораки на нафта и течен природен гас еквивалентни на околу една петтина од глобалната потрошувачка. Намалувањето на протокот поради конфликтот значително го зголеми ризикот од недостиг и ја одржуваше таканаречената „воена премија“ во цената на нафтата.

Сега инвеститорите очекуваат дипломатските напори на Иран, Оман и Катар да придонесат за стабилизирање на ситуацијата и постепено нормализирање на транспортот низ теснецот. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека неизвесноста останува висока, бидејќи преговорите сè уште не гарантираат трајно решение на конфликтот.

Дополнителен притисок врз енергетскиот пазар доаѓа од состојбата со дизелот, чии глобални залихи се под притисок поради оштетувања на рафинерии на Блискиот Исток и нападите врз руски рафинерии.

Американската администрација за енергетски објави информации дека залихите на дестилати, вклучително и дизелот и маслото за греење, во една недела се намалиле за 2,2 милиони барели, на 103,4 милиони барели.

Иако надежите за дипломатско решение ги туркаат цените на нафтата надолу, ризикот од нови нарушувања во снабдувањето останува главниот фактор што може повторно да го промени трендот.