Берза
МАКЕДОНСКАТА БЕРЗА ОБОЕНА ВО ЦРВЕНО – висок пад на акциите на најголемите македонски компании
По големите турбуленции што го потресоа глобалниот финансиски пазар во текот на четвртокот и петокот, а кои аналитичарите веќе ги нарекуваат „финансиско крвопролевање“, негативниот тренд жестоко удри и врз Македонската берза. Индексите се во црвено, а акциите на најголемите македонски компании бележат сериозен пад.
Во петокот, индексот МБИ 10, кој ги следи најтргуваните компании, падна за значителни 3,79%, што е еден од најголемите дневни падови во последните години. Иако индексот сè уште се одржува над психолошката граница од 10.000 поени, трендот е загрижувачки.
Најпогодени компании: Банкарски и фармацевтски сектор на удар
Од најтргуваните акции, најголем пад забележа Стопанска банка АД – Скопје, чии акции се намалија за 3,28%. Следи Алкалоид, фармацевтскиот гигант, со пад од 0,73%, Макпетрол – 0,65%, Комерцијална банка – 0,37%, НЛБ Банка – 0,68% и Реплек – 0,6%.
На листата на загубари се најдоа и Макстил, Гранит и други компании со значително присуство на пазарот.
Единствено позитивно изненадување беше акцијата на Витаминка Прилеп, која во петокот порасна за 2,7%, додека Адинг бележи симболичен пораст.
Понеделникот донесе уште подраматичен пад
Ниту почетокот на новата седмица не донесе олеснување за инвеститорите. Денеска (понеделник – 07.04.2025 година), македонските акции повторно се соочија со голем пад. Вредноста на акцијата на Алкалоид се намали за дополнителни 4,45%, акцијата на Комерцијална банка падна за 5,59 проценти, а акцијата на Макпетрол доживеа пад за 5,83%. Пад забележаа и Адинг, Реплек, НЛБ Банка, Стопанска банка АД – Скопје, Макстил и други водечки компании.
Економските аналитичари сметаат дека ова е аларм за претпазливост, но не и за паника
Економските експерти велат дека пазарната несигурност не е изненадување, особено во контекст на глобалните тензии и геополитичките ризици.
„Она што го гледаме на берзите е реакција на акумулираните стравови од глобална рецесија, зголемени трошоци поради царини и нарушена логистика. Македонската берза, како мал и зависен пазар, природно ги следи движењата на големите финансиски центри“, вели д-р Бојан Јовановски, економски аналитичар и универзитетски професор. „Паниката меѓу инвеститорите е веќе присутна, но реалната економија засега не покажува драматични симптоми. Сепак, ако падот на пазарите продолжи и оваа недела, тоа ќе почне да влијае и врз расположението на домашните инвеститори и довербата во целиот систем“, додава тој.
Според Ана Маркоска, финансиски консултант, македонските компании се здрави во основа, но нивната изложеност на меѓународни движења е реална.
„Акциите паѓаат најмногу кај оние компании што имаат поголем извоз или банкарска изложеност, бидејќи таму стравот е најголем. Но ова може да биде и момент за нови вложувања, бидејќи вреднувањата паѓаат под реалните пазарни очекувања“, вели Маркоска.
Д-р Дарко Георгиевски, универзитетски професор по економија: „Македонската берза е плиток пазар и многу чувствителен на глобални шокови. Сепак, досегашното фундаментално работење на нашите големи компании не укажува на структурни проблеми. Ова е момент за внимателна проценка, а не за паника.“
Што се случува на глобално ниво?
Овие случувања се дел од пошироката глобална криза на пазарите. Терминските индекси на Волстрит се во пад од околу 4%, а Токиската берза – најголемата во Азија – денеска отвори со пад од цели 8%.
Цената на биткоинот и другите криптовалути исто така се намали драстично, што дополнително ја отсликува нервозата на пазарот. Дури и цената на златото, кое традиционално се смета за безбедно засолниште во време на криза, се намали за 0,6%, достигнувајќи 3.018 долари за унца.
Причини: Геополитика и страв од рецесија
Главната причина за потресот се продлабочените стравувања за глобално економско забавување, како последица на трговската војна и можните нови царини. Според аналитичарите, зголемените трошоци за компаниите би можеле да го забават економскиот раст, што директно се одразува на побарувачката за нафта, а индиректно и на довербата на инвеститорите.
Берза
Од страв од недостиг до нови големи загуби: Што ја турка нафтата надолу?
Цените на нафтата продолжија да паѓаат во четврток, при што фјучерсите за Брент суровата нафта се намалија за 1,07 долари, или 1,2% под 87 долари за барел. Американската „WTI“ нафта поевтини за 1,13 долари, или 1,4%, на 81,10 долари за барел, продолжувајќи ја серијата загуби на петти последователен ден.
Пазарите реагираат на зголемените надежи дека дипломатските разговори на Блискиот Исток би можеле да доведат до повторно отворање на Ормускиот теснец и ублажување на нарушувањата во снабдувањето.
Ормускиот теснец е од клучно значење за глобалниот енергетски пазар, бидејќи пред конфликтот низ него минуваа испораки на нафта и течен природен гас еквивалентни на околу една петтина од глобалната потрошувачка. Намалувањето на протокот поради конфликтот значително го зголеми ризикот од недостиг и ја одржуваше таканаречената „воена премија“ во цената на нафтата.
Сега инвеститорите очекуваат дипломатските напори на Иран, Оман и Катар да придонесат за стабилизирање на ситуацијата и постепено нормализирање на транспортот низ теснецот. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека неизвесноста останува висока, бидејќи преговорите сè уште не гарантираат трајно решение на конфликтот.
Дополнителен притисок врз енергетскиот пазар доаѓа од состојбата со дизелот, чии глобални залихи се под притисок поради оштетувања на рафинерии на Блискиот Исток и нападите врз руски рафинерии.
Американската администрација за енергетски објави информации дека залихите на дестилати, вклучително и дизелот и маслото за греење, во една недела се намалиле за 2,2 милиони барели, на 103,4 милиони барели.
Иако надежите за дипломатско решение ги туркаат цените на нафтата надолу, ризикот од нови нарушувања во снабдувањето останува главниот фактор што може повторно да го промени трендот.
Берза
Иранската валута падна на рекордно ниско ниво по новите американски санкции
Иранскиот ријал во понеделник падна на ново рекордно ниско ниво, достигнувајќи околу 2,02 милиони ријали за еден американски долар на неформалниот девизен пазар.
Новото слабеење на валутата доаѓа во услови на очекување на дополнителни и пообемни американски санкции против Иран. Вашингтон новиот пакет мерки го опиша како „економски ден Д“, со што се најавува дополнително засилување на притисокот врз иранската економија.
Иранската валута е под силен притисок веќе подолг период поради санкциите, ограничениот пристап до меѓународните финансиски пазари и нарушувањата во економската активност. Слабеењето се интензивираше и во услови на воениот конфликт, кој дополнително ги влоши економските изгледи на земјата.
Иран во периодот пред конфликтот веќе се соочуваше со висока инфлација и слаб економски раст, а дополнителните ограничувања врз трговијата и финансиските текови создадоа уште поголем притисок врз домашната валута.
Новото рекордно ниско ниво на ријалот е сигнал за продлабочување на економските проблеми во Иран и зголемена неизвесност околу идната стабилност на валутата. Дополнителните санкции би можеле да го ограничат приливот на девизи и дополнително да ја зголемат инфлациската тежина врз иранското население и компаниите.
Анализи
Државата повторно се задолжува: Издаде обврзница од 37,3 милиони евра со камата од 5,20%
Министерството за финансии издаде нова 15-годишна државна обврзница, која од денес (25 август 2026 година) е примена на котација на Официјалниот пазар на Македонската берза.
Вредноста на емисијата изнесува 2,293 милијарди денари, односно околу 37,3 милиони евра, поделени во 229.390 обврзници со номинална вредност од 10.000 денари.
Обврзницата е издадена на 20 август 2026 година, со рок на достасување до 20 август 2041 година и фиксна годишна каматна стапка од 5,20%. Шифрата за тргување е M200841, а ISIN кодот е MKMINF20GZA7.
Со оваа емисија продолжува задолжувањето на државата на домашниот пазар на капитал. Според објавите на Македонската берза, од почетокот на 2026 година до денес се реализирани 21 емисија на државни обврзници, преку кои Министерството за финансии обезбедило вкупно 27,596 милијарди денари, или повеќе од 448,7 милиони евра.
Новата емисија дополнително го зголемува понудениот обем на државни хартии од вредност на домашниот пазар, а каматната стапка од 5,20% ја прави релевантна за инвеститорите кои бараат долгорочен инструмент со фиксен принос.
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули
-
Банкипред 2 месециКомерцијална банка почнува со исплата на јунските пензии од 1 јули
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување во секторот за организација и ИТ
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка бара агент за грижа на корисници
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка Скопје вработува трезорист, отворен оглас за апсолвенти и дипломирани економисти
-
Анализипред 1 месецДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?





