Во Народната банка се одржа 57. сесија на Клубот на истражувачите, платформа за презентација и разгледување научноистражувачки трудови на Народната банка, којашто ја поддржува научноистражувачката дејност во земјава во изминатите 13 години.

На оваа сесија беше претставен научниот труд „Анализа на финансиската ранливост на домаќинствата кредитокорисници кај банките и штедилниците во македонската економија“ од авторот Кирил Симеоновски.

Сесијата ја отвори директорката на Секторот за монетарната политика, истражување и статистика Султанија Бојчева-Терзијан, којашто истакна дека трудот обработува особено важна и актуелна тема – финансиската ранливост на домаќинствата кредитокорисници во македонската економија. Таа нагласи дека, имајќи ги предвид зголемената неизвесност, сѐ поголемите трошоци за живот и променливите финансиски услови, од особено значење е да се разбере способноста на домаќинствата за навремено отплаќање на нивните кредитни обврски. Овој аспект, како што посочи, е од суштинско значење не само за благосостојбата на секое домаќинство, туку и за одржувањето на стабилноста на целокупниот финансиски систем.

Главната цел на овој труд е да се изработи рамка за анализа на финансиската ранливост на домаќинствата во македонската економија коишто се корисници на кредитни производи од банките и штедилниците во земјата. Анализата се потпира на методологија којашто се заснова на пристапот на анализа на ранливоста од аспект на ликвидноста. Како мерки на ранливост се утврдени показателот ДСТИ (англ. debt service-to-income) и релативната финансиска маргина, при што праговите на ранливоста за двата показатела се определени врз основа на економската литература и домашната регулатива. Рамката нуди можности за анализа на финансиската отпорност на домаќинствата преку задавање макроекономски шокови и оцена на нивните ефекти врз солвентноста на ниво на македонскиот банкарски систем.

Сесиите на Клубот се одржуваат четирипати годишно. Народната банка објавува повик до истражувачите за презентирање труд, којшто може да биде и во работна верзија. Трудовите се работат во согласност со трендовите и стандардите на современите истражувања, односно со солидна емпириска анализа и систематизирани заклучоци од истражувањето. На сесиите учествуваат аналитичари и истражувачи од научно-образовни и финансиски институции, студенти и останати заинтересирани учесници или слушатели.

Зачленувањето е од отворен карактер и повеќе информации за Клубот може да се најдат на следнава врска: https://www.nbrm.mk/klub_na_istrazhuvachi.nspx. 

Следната сесија е планирана за јуни оваа година.

Од полноќ поевтинуваат бензините, додека цената на дизелот останува непроменета, соопшти Регулаторната комисија за енергетика.

Според одлуката, поради движењата на светските пазари на нафта и нафтени деривати, но и со цел заштита на потрошувачите и стабилност на снабдувањето, намален е трошокот за складирање – од 1,70 на 1,20 денари за литар. Ова влијае на намалување на малопродажните цени во просек за 1,41 отсто во споредба со претходната одлука од 23 март.

На светските берзи, бензините бележат пад од околу 3,76 проценти, додека дизелот има раст од 1,60 проценти. Зголемување има и кај екстра лесното масло за 2,15 проценти, додека кај мазутот се забележува намалување од 1,05 проценти. Во меѓувреме, денарот е зајакнат во однос на доларот за 0,54 проценти.

Од 31 март во 00:01 часот, новите максимални цени ќе бидат:

• ЕУРОСУПЕР БС-95: 84,00 денари за литар
• ЕУРОСУПЕР БС-98: 85,50 денари за литар
• ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V): 95,50 денари за литар
• Екстра лесно масло (ЕЛ-1): 92,50 денари за литар
• Мазут М-1 НС: 50,410 денари за килограм

Бензинот од типот ЕУРОСУПЕР БС-95 поевтинува за 2,50 денари по литар, а ЕУРОСУПЕР БС-98 за 3 денари по литар. Цената на дизелот не се менува. Екстра лесното масло поскапува за 0,50 денари по литар, додека мазутот поевтинува за 0,663 денари по килограм.

Станува збор за максимално дозволени цени, што ќе важат од полноќ, при што трговците можат да понудат и пониски цени од утврдените.

Министрите за финансии и енергетика на земјите од Г7 ќе одржат итен состанок за да разговараат за намалување на економските последици од војната меѓу САД и Израел со Иран, објави „Политико“.

На онлајн состанокот ќе им се придружат и гувернери на централни банки, при што ќе се разгледуваат различни мерки за стабилизација на пазарите. Меѓу опциите што ќе бидат на маса се ослободување на стратешки резерви на нафта, како и можноста за воведување ограничување на цената на нафтата.

Францускиот министер за финансии Ролан Лескур истакна дека ова ќе биде првпат по 50 години министрите да се сретнат со претставници на централните банки во ваков формат.

Сепак, дипломатски извори ги намалија очекувањата за конкретни одлуки, при што неименуван претставник на Европската унија изјавил дека сѐ уште не постои подготвеност за воведување ценовен лимит на нафтата.

Претходните состаноци на Г7 завршувале без заеднички договор, па неизвесно е дали и овојпат ќе биде усвоено заедничко соопштение.

Во меѓувреме, европските лидери се принудени да преземаат национални мерки за заштита на граѓаните и компаниите од растечките цени на енергенсите.

Иако Европа не добива најголем дел од енергијата преку Ормускиот Теснец, кој е погоден од кризата, сепак чувствува силно влијание поради високите глобални цени, наведува „Политико“.

Министрите за надворешни работи на Г7 претходно се согласија да обезбедат безбедност на бродскиот сообраќај во Ормускиот Теснец, но тоа ќе се реализира по завршување на конфликтот.

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека разгледува можност за преземање на контролата врз иранската нафта, вклучително и островот Харг, преку кој се извезува околу 90 отсто од иранската нафта. Според него, Иран нема доволно сили за одбрана на оваа инфраструктура.

Трамп додаде дека Иран се согласил со „најголемиот дел“ од точките во планот за прекин на војната, кој САД го доставиле преку Пакистан.