Во услови на глобална неизвесност и растечки геополитички тензии, прашањето каде е најбезбедно да се вложат пари повторно е во фокус. Додека дел од инвеститорите се насочуваат кон злато, криптовалути или недвижности, економските аналитичари нудат различни пристапи за справување со кризата.

Економскиот аналитичар Горан Ковачевиќ смета дека во актуелните услови најисплатлива инвестиција е купувањето земјоделско земјиште и вложувањето во производство на храна и вода. Според него, војната на Блискиот Исток создава сериозни нарушувања на глобалните пазари, што дополнително ќе ја зголеми цената на храната.

Тој предупредува дека растот на цените на енергенсите директно влијае врз трошоците за транспорт, а со тоа и врз цената на храната, додавајќи дека земјите кои зависат од увоз ќе се соочат со дополнителни предизвици. Според него, токму затоа храната и водата ќе станат клучни ресурси во наредниот период.

Од друга страна, аналитичарот Давор Докиќ повикува на претпазливост. Тој оценува дека во услови на висока нестабилност на пазарите и постојани осцилации на цените, најдобра одлука е одложување на инвестициите сè додека не се стабилизира ситуацијата, особено во контекст на конфликтот во Иран.

Докиќ смета дека ваквата неизвесност го отежнува планирањето и носењето инвестициски одлуки, но истовремено посочува дека кризата може да отвори и нови можности, особено во туризмот. Според него, дел од туристите кои традиционално летуваат во Обединети Арапски Емирати би можеле да се пренасочат кон други дестинации.

Во однос на класичните форми на заштита на капиталот, како што се златото, криптовалутите и акциите, мислењата се поделени. Ковачевиќ оценува дека златото е сигурен начин за зачувување на вредноста, но без значителна заработка. Докиќ додава дека големите инвеститори традиционално се насочуваат кон злато во време на криза, додека криптовалутите остануваат ризична, но потенцијално профитабилна опција.

Интересно е што од почетокот на конфликтот во Иран, златото бележи пад на вредноста, додека Bitcoin е во пораст, а берзите низ светот покажуваат висока волатилност.

Заклучокот на аналитичарите е дека иако секоја криза носи ризици, таа истовремено отвора и нови можности, но изборот на инвестиција во вакви услови бара внимателна проценка и трпение.

Порастот на цените на нафтата би можел да има негативно влијание врз американскиот пазар на труд, предупредуваат аналитичарите на „Goldman Sachs“. Според нивните проценки, повисоките трошоци за енергија може да резултираат со намалување на новите работни места за околу 10.000 на месечно ниво до крајот на годината во САД.

Иако, во минатото растот на цените на нафтата често резултираше со масовни вработувања во енергетскиот сектор, особено во индустријата за шкрилци, но во моментов ефектот е ограничен. Американските производители на нафта денес работат со повисока автоматизација и поголема ефикасност, што значи дека зголеменото производство не резултира автоматски во нови работни места.

Во меѓувреме, повисоките цени на горивата се прелеваат во пошироката економија, зголемувајќи ги трошоците за транспорт, производство и услуги. Овој притисок ги тера потрошувачите да ја намалат потрошувачката, а компаниите да го одложуваат новото вработување.

Според анализата на банката, американската економија веќе покажуваше знаци на забавување пред последниот раст на цените на нафтата, поттикнат од геополитичките тензии на Блискиот Исток. Во такви услови, енергетските трошоци дополнително го намалуваат економскиот импулс.

Од Федералните резерви засега задржуваат внимателен пристап на следење на економскиот тек, оценувајќи дека инфлациското влијание од конфликтот може да биде привремено. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека инфлацијата предизвикана од енергијата често трае подолго од очекуваното, особено кога станува збор за реални прекини во снабдувањето.

Американските берзански индекси забележаа значителен пад во четвртокот, под влијание на растот на цените на нафтата и неизвесноста поврзана со случувањата на Блискиот Исток.

Индексот „S&P 500“ се намали за 1,74%, додека „Nasdaq Composite“ забележа пад од 2,38%. „Dow Jones Industrial Average“ загуби 470 поени, односно 1,01%.

Растот на цените на енергенсите дополнително изврши притисок врз пазарите. Фјучерсите на нафтата „Брент“ пораснаа за 5% и надминаа 108 долари за барел, додека „West Texas Intermediate“ достигна над 94 долари, исто така со раст од 5%.

Паралелно со падот на акциите и растот на нафтата, значително се зголемија и приносите на 10-годишните и 2-годишните државни обврзници, што укажува на заострување на финансиските услови.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека растот на цените на нафтата и притисокот врз пазарите не се толку негативни како што се очекувало, додавајќи дека состојбата ќе се стабилизира и цените веројатно ќе се намалат.

Во меѓувреме, тензиите меѓу Вашингтон и Техеран продолжуваат. Трамп порача дека Иран треба „да се вразуми пред да биде предоцна“, додека од иранска страна беше соопштено дека се разгледува американски предлог за завршување на конфликтот, но без намера за директни разговори со САД.

Дополнително, земјите од Персискиот Залив ги осудија нападите врз нивната енергетска инфраструктура и побараа од Ирак да преземе мерки за нивно запирање, нагласувајќи дека се подготвени да се бранат.

И покрај падот, пазарите остануваат на пат кон неделна добивка, во услови на спротивставени сигнали околу можноста за дипломатско решение на кризата. Аналитичарите оценуваат дека инвеститорите внимателно ги следат пораките од Иран, при што дел од нив сметаат дека острите јавни изјави можеби прикриваат попомирлив став зад сцената.