Цените на златото и среброто забележаа пад, додека нафтата нагло поскапе, во услови на зголемени очекувања дека американската централна банка би можела да ги зголеми каматните стапки на септемврискиот состанок.

Цената на златото во четвртокот изнесуваше 4.397,50 долари, што претставува пад од околу 1,5 отсто. Среброто поевтини уште посилно, за речиси 6 отсто, на 64,86 долари.

Дел од аналитичарите го поврзуваат падот на благородните метали со наглиот раст на цените на нафтата. Брент нафтата поскапе за околу 4 отсто, до 105,07 долари за барел, што е највисоко ниво од мај, во услови на зголемени тензии меѓу САД и Иран.

Дополнителен притисок врз златото и среброто дојде и од новите податоци за инфлацијата во САД. Американското Биро за статистика на трудот соопшти дека големопродажните цени во август пораснале за 0,4 отсто.

Податоците ги засилија очекувањата дека Федералните резерви би можеле да ги зголемат каматните стапки. Според алатката FedWatch на CME Group, веројатноста за зголемување на каматите на следниот состанок изнесува 69,8 отсто, наспроти приближно 50 отсто една недела претходно.

Повисоките каматни стапки вообичаено претставуваат негативен фактор за цените на златото и среброто, бидејќи ја зголемуваат привлечноста на каматоносните вложувања.

Во исто време, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп врши притисок врз ФЕД да ги намали каматните стапки. Трамп неодамна порача дека САД треба да имаат најниски каматни стапки во светот, додека потпретседателот Џеј Ди Венс исто така се заложи за нивно намалување.

Пазарите сега ги очекуваат и новите податоци за индексот на потрошувачките цени во САД, кои ќе бидат последниот важен инфлациски показател пред следната одлука на Федералните резерви.

Златото и среброто претходно годинава достигнаа историски максимуми. Златото се искачи до 5.600 долари, а среброто до 121 долар, пред цените нагло да се намалат кон крајот на јануари.

По влезот во SEPA и воведувањето на инстант плаќањата, Црна Гора веќе го насочува вниманието кон следната фаза – подлабока интеграција во европската финансиска и платежна инфраструктура. И Северна Македонија се движи по слична патека, а еден од следните големи чекори треба да биде приклучувањето кон регионалната TIPS Clone инфраструктура.

Гувернерката на Централната банка на Црна Гора, Ирена Радовиќ, на 8 септември изјави дека земјата, со поддршка на Светската банка, направила „историски исчекор“ со пристапувањето кон SEPA и воспоставувањето на TIPS Clone платформата. Таа посочи дека фокусот во наредниот период ќе биде на натамошно зајакнување на институционалната, оперативната и техничката подготвеност за идното членство во Европскиот систем на централни банки, а потоа и во Евросистемот.

Црна Гора го пушти TIPS Clone во употреба на 20 јули годинава. Системот овозможува трансфер на пари за неколку секунди, 24 часа дневно, седум дена во неделата, а е развиен врз истата технологија што ја користи европскиот TARGET Instant Payment Settlement – TIPS.

Но Црна Гора не е единствена во регионот што се движи во оваа насока. Северна Македонија, која заедно со Албанија и Црна Гора оперативно влезе во SEPA во октомври 2025 година, исто така се подготвува за следната фаза на модернизација на платежниот систем.

Според Банката на Италија, Северна Македонија треба да се приклучи кон TIPS Clone платформата во вториот бран на поврзување, планиран за ноември 2026 година, заедно со Албанија и Косово. Босна и Херцеговина и Црна Гора беа првите две земји што се приклучија на инфраструктурата во јули.

Тоа значи дека по SEPA, која овозможи значително поевтини прекугранични плаќања во евра, следниот чекор за Македонија е плаќањата да станат и инстант – средствата да пристигнуваат за неколку секунди и системот да функционира непрекинато.

Од Народната банка претходно беше посочено дека TIPS Clone треба да овозможи поврзување со сличните системи во Западен Балкан, но и со европскиот TIPS, со што граѓаните и компаниите би можеле да вршат брзи и поевтини прекугранични трансакции.

Македонија паралелно веќе има и домашна инфраструктура за инстант плаќања. КИБС во септември 2025 година доби лиценца од Народната банка за системот „KIBS Instant“, кој овозможува трансфери во денари за помалку од десет секунди и е проектиран со можност за идно поврзување со SEPA шемата за прекугранични инстант плаќања.

Оттука, SEPA повеќе не е крајната точка на финансиската интеграција на регионот со Европа. Црна Гора веќе влезе во следната фаза, а Македонија во наредните месеци треба да направи уште еден важен инфраструктурен чекор – поврзување со систем што треба да ги доближи домашните плаќања до брзината и стандардите што веќе важат во европскиот платежен простор.

Цената на суровата нафта Брент во средата се доближи до 100 долари за барел, додека азиските берзи останаа под притисок поради засилените тензии на Блискиот Исток и растечката загриженост од нов инфлациски бран.

Фјучерсите на Брент пораснаа за 1,57 долари, на 99,49 долари за барел, што е највисоко ниво од крајот на јуни. Американската нафта WTI се тргуваше по 94,63 долари за барел, со раст од 1,60 долари.

Дополнителна неизвесност на пазарите предизвика ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток. Хутите во Јемен, поддржани од Иран, нападнаа неколку градови во Саудиска Арабија, додека американските сили нападнаа повеќе ирански нафтени танкери. Иран, пак, погодил американска база во Јордан.

На азиските берзи движењата беа мешани. Индексот Hang Seng во Хонгконг падна за 0,6 отсто, акциите во Сиднеј ослабеа за околу 0,3 отсто, додека кинескиот CSI300 порасна за 0,2 отсто.

Јапонскиот Nikkei забележа раст од 0,6 отсто, јужнокорејскиот KOSPI скокна за 1,6 отсто, а тајванскиот TAIEX за 0,6 отсто, поттикнати од закрепнувањето на компаниите од секторот за чипови и вештачка интелигенција.

Инвеститорите внимателно ги следат и очекувањата за каматните стапки. Пазарите речиси целосно очекуваат Европската централна банка во четврток да ги зголеми каматните стапки за 0,25 процентни поени поради инфлациските притисоци.

Во фокусот се и податоците за инфлацијата во САД, кои треба да бидат објавени во петок. Трговците во моментов речиси подеднакво ја проценуваат можноста Федералните резерви следната недела да ги зголемат каматните стапки за четвртина процентен поен или да ги задржат на сегашното ниво.

Јапонскиот јен зајакна за околу 0,2 отсто, на 153,66 јени за долар, додека еврото порасна за 0,1 отсто, на 1,1629 долари.

Биткоинот благо поскапе и се тргуваше по цена од околу 78.680 долари, додека златото порасна за 0,3 отсто, на приближно 4.368 долари за унца, пренесува Reuters.