Анализи
Експерти препорачуваат домашни резерви на храна: економска заштита во време на кризи
Подготовката на домашни резерви на храна за најмалку 72 часа сè повеќе се наметнува како важна економска мерка за домаќинствата, но и за стабилноста на поширокото општество, предупредуваат експерти, пренесува „Гардијан“.
Препораките доаѓаат во период на зголемена неизвесност на глобалните пазари и растечки ризици од нарушување на синџирите на снабдување. Според анализите, навременото создавање на минимални залихи може да ги ублажи ценовните шокови и паничното купување во првите денови од евентуална криза.
Економски гледано, експертите советуваат граѓаните да инвестираат во долготрајни и достапни производи како конзервиран грав, зеленчук, риба, житарки и оризови производи. Овие намирници имаат ниска цена по калориска вредност и долг рок на траење, што ги прави рационален избор за домаќинствата со ограничен буџет.
Интересно е што во листата се вклучуваат и производи како чоколадо и чипс. Иако на прв поглед не се неопходни, тие имаат психолошка вредност која може да влијае врз продуктивноста и стабилноста на потрошувачкото однесување во кризен период.
Дополнително, водата се издвојува како клучен ресурс, со препораки за значителни количини по лице дневно. Ова има директна економска импликација, бидејќи недостигот од вода може да доведе до дополнителни трошоци и притисок врз јавните системи.
Експертите укажуваат и на важноста од социјална солидарност како фактор за економска стабилност. Дел од домаќинствата немаат финансиска можност да создадат резерви, што во екстремни ситуации може да доведе до социјални тензии и нарушување на пазарите. Споделувањето ресурси, според нив, може да помогне во одржување на редот и да спречи дополнителни економски последици.
Во споредба со некои европски земји, каде постојат детални насоки и алатки за планирање на домашни резерви, експертите оценуваат дека недоволната информираност може да ја зголеми ранливоста на економијата при кризи.
Заклучокот е дека умерените домашни резерви не се само прашање на лична безбедност, туку и инструмент за намалување на притисокот врз пазарите, стабилизирање на цените и обезбедување време за институционален одговор во првите денови од кризни состојби.
Анализи
Потврдени кредитните рејтинзи на Македонија – стабилни изгледи од „Стандард и Пурс“ и „Фич“
Министерство за финансии на Северна Македонија соопшти дека двете водечки меѓународни агенции за кредитен рејтинг Standard & Poor’s и Fitch Ratings го потврдиле стабилниот кредитен профил на државата, со непроменети оценки и стабилни изгледи.
„Стандард и Пурс“ изврши редовен полугодишен преглед на кредитниот рејтинг на земјата, без објавување нов извештај, што укажува дека клучните економски и фискални фактори остануваат непроменети. Во меѓувреме, „Фич“ спроведе ревизија со исход „Review – No Action“, односно без промена на постојниот рејтинг и без дополнителен извештај.
Според последните објавени оценки, „Стандард и Пурс“ го задржува рејтингот на ниво „BB-“ со стабилен изглед, додека „Фич“ го потврдува рејтингот „BB+“, исто така со стабилни изгледи.
Од Министерството за финансии оценуваат дека оваа потврда е јасен сигнал за стабилноста на макроекономските политики, умереното ниво на јавниот долг и способноста на државата навремено да ги сервисира финансиските обврски. Воедно, се нагласува континуитетот во спроведувањето на економските политики и отпорноста на економијата во услови на глобална неизвесност.
Агенциите посочуваат дека економскиот раст е поддржан од засилените јавни инвестиции, особено во инфраструктурата, како и од растот на личната потрошувачка.
Министерката за финансии, Гордана Димитриеска-Кочоска, истакна дека потврдата на рејтинзите претставува значаен сигнал за доверба во економските политики и дополнителен поттик за продолжување на реформите со цел одржлив економски раст и подобар животен стандард.
Анализи
ИТ гигантите контролираат над 40% од вредноста на Fortune 500: дигиталната економија ја менува глобалната бизнис сцена
Најновата ранг-листа на најмоќните светски корпорации потврдува голем пресврт во глобалната економија, традиционалната индустрија и банкарството сè повеќе ја губат трката пред експанзијата на дигиталната економија и револуцијата на вештачката интелигенција.
Годишната листа на Fortune 500, која со децении се смета за најрелевантен показател за моќта на светскиот бизнис, оваа година носи историски податоци. Според анализите, технолошките компании за првпат учествуваат со повеќе од 40% од вкупната пазарна капитализација на листата, оставајќи ги зад себе енергетскиот сектор, малопродажбата и финансиските институции.

Овој тренд го предводат компании како Nvidia, Microsoft и Alphabet, чиј раст е директно поврзан со масовната интеграција на вештачката интелигенција во деловните процеси. Нивните вреднувања бележат значителен скок, што дополнително ја зацврстува доминацијата на технолошкиот сектор.
Според анализите на The Wall Street Journal, јазот меѓу „технолошките лидери“ и останатите компании продолжува да се продлабочува. Првите десет компании на листата сега имаат поголем удел во вкупниот профит отколку последните 200 компании заедно.
Паралелно со ова, се менува и начинот на кој инвеститорите ја перципираат технологијата. Financial Times наведува дека технологијата повеќе не се гледа како посебен сектор, туку како основна инфраструктура на модерниот свет.
„Веќе не е доволно да се биде најголем во производството на челик или автомобили; доколку компанијата во својата суштина не е софтверска, нејзината позиција на листата е загрозена“, се наведува во анализата.
Аналитичарите предупредуваат дека ваквата концентрација на економска моќ кај мал број технолошки гиганти може да доведе до намалување на конкуренцијата. Според податоците на Statista, овој тренд ќе продолжи, бидејќи дигиталните платформи имаат значително пониски трошоци за раст во споредба со традиционалната индустрија.
Заклучокот е јасен, рангирањето за 2026 година не е само листа на најбогати компании, туку доказ дека дефиницијата за деловен успех трајно се менува. Како што истакнува Forbes, иднината им припаѓа на компаниите кои се доволно агилни да се адаптираат, додека оние што нема да се трансформираат ризикуваат да останат само белешка во историјата на глобалниот бизнис.
Анализи
ОПЕК+ го зголемува производството на нафта: цените ќе останат високи и по крајот на конфликтот
Организацијата ОПЕК+ предупредува дека штетите врз енергетските ресурси на Блискиот Исток може да имаат долгорочни последици врз глобалното снабдување со нафта, дури и по евентуалното завршување на конфликтот со Иран. И покрај тоа, групата одобри симболично зголемување на производствените квоти за наредниот месец.
По состанокот на министерскиот надзорен одбор, беше истакнато дека обновата на оштетената инфраструктура е сложен и скап процес кој бара време. Воедно беше нагласено дека секое нарушување, било преку напади врз енергетски постројки или прекини на извозните рути, дополнително го дестабилизира пазарот и ја отежнува рамнотежата во снабдувањето.
Пазарот на нафта веќе подолг период ги чувствува последиците од случувањата, при што цените минатиот месец се искачија на речиси 120 долари за барел. Овој раст следеше по нападите врз клучни енергетски објекти и затворањето на Ормускиот теснец, што значително го наруши глобалното снабдување.
Дополнителна неизвесност внесуваат и сигналите за можни понатамошни тензии, што влијае врз растот на цените и нестабилноста на пазарот.
Пред почетокот на кризата, членките на ОПЕК+ и нивните партнери веќе започнаа постепено враќање на производството кое беше намалено во 2023 година. По период на релативна стабилност на почетокот од годинава, од април беше донесена одлука за зголемување на производството.
Од ОПЕК+ најавуваат внимателно следење на состојбите на пазарот и подготвеност за дополнителни мерки со цел стабилизирање на глобалното снабдување. Според нив, тековната нерамнотежа има пошироки последици, не само врз енергетскиот сектор, туку и врз глобалната економија и синџирите на снабдување.
-
Банкипред 2 месециЗлатници од Комерцијална банка за паметна и сигурна инвестиција и подарок што станува наследство
-
Берзапред 2 месециНеколку акции ја носат ликвидноста: кој доминираше на Македонската берза во јануари 2026-1?
-
Банкипред 2 месециТаткото троши – ќерката плаќа: смена на улогите во новата реклама за картичката за деца на Халкбанк
-
Анализипред 1 месецПросечната плата во Македонија близу 47.000 денари – раст од 7,6% на годишно ниво
-
Интервјуапред 1 месецПензиски парадокс: Од минималец до доброволен фонд – новиот модел на младите вработени
-
Банкипред 1 месецКомерцијална банка: Започна исплатата на пензиите за февруари 2026 година
-
Бизниспред 2 месециМакедонија добива уролог обучен за роботска хирургија на глобална програма
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Комерцијална банка АД Скопје


