Македонски Телеком официјално ја пушти во употреба првата самостојна 5G+ мрежа во Македонија, со што започнува нова фаза во развојот на мобилните комуникации во земјата. Новата технологија, позната како 5G Standalone, овозможува пофлексибилно управување со мобилниот интернет, приоритетен пристап до мрежата и развој на напредни дигитални услуги за граѓаните и компаниите.

Со воведувањето на 5G+, Македонски Телеком прави значаен технолошки исчекор во годината кога одбележува три децении од воспоставувањето на првата мобилна мрежа во Македонија.

За разлика од досегашната 5G технологија, која за дел од мрежните функции се потпира на постојната 4G инфраструктура, новата 5G+ мрежа користи самостојна архитектура. Ова овозможува понапредно управување со сообраќајот и развој на услуги приспособени на конкретните потреби на корисниците.

Што е 5G+ и по што се разликува од досегашната 5G мрежа?

Главната новина кај 5G+ не се однесува само на брзината на мобилниот интернет, туку и на начинот на кој мрежата го распределува својот капацитет.

Новата архитектура овозможува користење технологија наречена Network Slicing, односно мрежно сегментирање.

Преку оваа технологија, во рамките на една физичка мобилна мрежа може да се создадат повеќе одделни виртуелни сегменти, секој со различни карактеристики и приоритети.

Тоа значи дека одредени услуги можат да добијат посебни мрежни ресурси, во зависност од потребната брзина, стабилност и времето на реакција.

На пример, деловен видеоповик, пренос во живо или апликација што бара стабилна врска може да има различни мрежни потреби од вообичаеното пребарување на интернет.

Со 5G+, операторот добива техничка можност попрецизно да го управува квалитетот на конекцијата.

T Priority – нова услуга за приоритетен пристап до мрежата

Една од првите практични примени на новата технологија е услугата T Priority.

Таа овозможува приоритетен пристап до мобилната мрежа преку Network Slicing, особено во ситуации кога голем број корисници истовремено користат мобилен интернет.

Такви околности може да се појават на концерти, спортски натпревари, големи јавни настани или во други подрачја со зголемена мрежна оптовареност.

За деловните корисници, услугата може да биде значајна во ситуации кога стабилната интернет-конекција е особено важна за комуникација, видеоконференции или пристап до дигитални платформи.

Според информациите на Македонски Телеком, T Priority се активира преку мобилната апликација Telekom MK и важи 24 часа од моментот на активирање.

Приоритетниот пристап не треба да се поистоветува со гаранција дека интернет-конекцијата ќе биде непрекината во сите околности, бидејќи квалитетот на услугата зависи и од покриеноста, уредот и конкретните мрежни услови.

Кои корисници можат да ја користат новата мрежа?

Во почетната фаза, 5G+ е достапна за постпејд корисниците на Македонски Телеком кои ги исполнуваат техничките предуслови.

За користење на новата мрежа потребно е корисникот да се наоѓа во подрачје со 5G+ покриеност, да има соодветна SIM-картичка и телефон што ја поддржува самостојната 5G архитектура.

Дополнително, на телефонот треба да биде инсталирана најновата софтверска верзија што ја овозможува функционалноста.

Во првата фаза, поддршката е обезбедена за следните модели:

• T Phone 3 Pro
• Samsung Galaxy S26
• Samsung Galaxy S26+
• Samsung Galaxy S26 Ultra

Според најавата на компанијата, наскоро поддршка треба да добијат и моделите Xiaomi 14T Pro и Xiaomi 15.

Листата на компатибилни уреди постепено ќе се проширува.

Тоа значи дека корисниците што веќе имаат телефон со ознака 5G не мора автоматски да имаат пристап до сите функционалности на 5G+, доколку нивниот уред или софтвер не ја поддржува новата технологија.

Нови можности за компаниите и дигиталната економија

Воведувањето на самостојната 5G мрежа има значење и за развојот на дигиталните услуги во македонската економија.

Network Slicing создава технолошки предуслови за напредни решенија во индустријата, логистиката, телекомуникациите и другите дејности што зависат од сигурен и брз пренос на податоци.

Меѓу потенцијалните примени се поврзани индустриски уреди, автоматизирани системи, cloud gaming, апликации базирани на вештачка интелигенција и дигитални платформи што бараат комуникација со мало доцнење.

За компаниите, ваквите технологии можат да создадат услови за поефикасни деловни процеси и развој на нови производи и услуги.

Сепак, реалните економски придобивки ќе зависат од достапноста на соодветни комерцијални решенија, инвестициите во дигитализација и способноста на компаниите да ги применат новите технологии.

Три децении мобилни комуникации во Македонија

Лансирањето на 5G+ се совпаѓа со одбележувањето 30 години од воспоставувањето на првата мобилна мрежа во земјата.

Во изминатите три децении мобилните комуникации се трансформираа од услуга првенствено наменета за телефонски разговори во инфраструктура што поддржува дигитални плаќања, електронска трговија, работа од далечина и пристап до онлајн услуги.

Новата генерација мобилна технологија дополнително го проширува потенцијалот за дигитализација на економијата.

За банкарскиот и финансискиот сектор, понапредната мобилна инфраструктура може да биде важна основа за развој на дигиталното банкарство, мобилните платежни услуги и апликациите што бараат сигурна комуникација во реално време.

Ова не значи дека самата 5G+ мрежа автоматски ги прави финансиските трансакции побезбедни, туку дека создава дополнителни технички можности за развој на напредни дигитални решенија.

Компанијата ОКТА воведува привремен попуст од два денара по литар дизел гориво за трговците на големо и мало, кој ќе важи од 20 октомври до 2 ноември 2026 година.

Станува збор за мерка со која компанијата има цел да го поддржи домашниот пазар на горива и да го ублажи влијанието на нестабилните цени на меѓународните пазари.

Сепак, намалувањето на цената по која ОКТА го испорачува дизелот не значи дека горивото автоматски ќе поевтини за два денара и на бензинските пумпи. Конечните малопродажни цени и понатаму ќе ги определуваат трговците, во согласност со нивните комерцијални политики и состојбите на пазарот.

Од ОКТА информираат дека оваа мерка е продолжение на активностите за поддршка на домашниот пазар што компанијата ги спроведува од март годинава. Со најновиот попуст, вкупната вредност на поддршката од март 2026 година се очекува да достигне околу осум милиони евра.

Целта на мерките е да се придонесе за поголема стабилност и конкурентност на пазарот на горива во земјава, во услови на неизвесност на глобалните енергетски пазари.

Дали возачите ќе почувствуваат олеснување при полнењето гориво, ќе зависи од одлуките на бензинските пумпи, односно од тоа дали и во колкав износ ќе го пренесат добиениот попуст врз крајните потрошувачи.

Сојузот на стопански комори на Македонија (ССКМ) ќе организира Национална тркалезна маса на тема „Посилен глас на бизнисот за реформите“, со цел да се поттикне поголема вклученост на компаниите во креирањето економски политики и спроведувањето на реформите во земјава.

Настанот, кој ќе се одржи во Скопје, ќе биде посветен на улогата на приватниот сектор во реформските процеси, како и на можностите за зајакнување на соработката и дијалогот меѓу деловната заедница и надлежните институции.

Во фокусот на дискусијата ќе бидат начините на кои компаниите можат поактивно да учествуваат во донесувањето одлуки што директно влијаат врз нивното работење, деловната клима и економскиот развој.

Преку размена на мислења, искуства и конкретни предлози, тркалезната маса има за цел да придонесе кон подобро усогласување на реформските политики со реалните потреби и предизвици со кои се соочува стопанството.

Посебно внимание ќе биде посветено на потребата од поефикасна комуникација меѓу бизнис-секторот и институциите, со цел ставовите и иницијативите на компаниите да добијат поголема тежина при подготовката и спроведувањето на реформските мерки.

Националната тркалезна маса ќе претставува платформа за конструктивен дијалог и формулирање предлози насочени кон создавање поповолно деловно опкружување и поттикнување на конкурентноста на македонската економија.