Регулаторна комисија за енергетика донесе нова одлука за малопродажните цени на нафтените деривати, со која се предвидуваат пониски цени што ќе стапат на сила од полноќ.

Според одлуката, новите максимални цени ќе изнесуваат:

• ЕУРОСУПЕР БС-95: 83,50 денари за литар
• ЕУРОСУПЕР БС-98: 85,50 денари за литар
• ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V): 98,00 денари за литар
• Екстра лесно масло за горење (ЕЛ-1): 95,50 денари за литар
• Мазут М-1 НС: 51,311 денари за килограм

Иако просечното ниво на цените бележи мало зголемување од 1,41% во однос на претходната одлука, од Регулаторната посочуваат дека без мерките за намалување на давачките, цените би биле значително повисоки.

Дополнително, се очекува нафтените компании да го пресметаат договорениот попуст со добавувачот ОКТА, што треба да резултира со пониски цени за граѓаните, околу 3 денари по литар за дизел и 2 денари за бензин.

Од Регулаторната комисија информираат дека овие мерки имаат за цел да обезбедат стабилност на пазарот на горива и да го ублажат влијанието од глобалните ценовни движења.

Северна Македонија воведува дополнително намалување на акцизата на горивата, како и продолжување на веќе постоечката мерка, со цел да се ублажи ценовниот притисок врз пазарот.

Мерката е насочена кон одржување на постабилни цени на горивата, особено во услови на зголемени трошоци на глобалните пазари. Со намалувањето на акцизата се очекува да се намали влијанието на поскапувањата врз секојдневните трошоци на граѓаните и деловниот сектор.

Оваа одлука доаѓа во период на зголемена нестабилност на енергетските пазари, кога цените на нафтата и дериватите се под притисок на глобалните случувања. Со ваквите мерки, државата настојува да придонесе за полесно справување со ценовните шокови и да обезбеди поголема предвидливост во трошоците за гориво.

Продолжувањето на мерката укажува на континуиран пристап кон одржување на ценовна стабилност и поддршка на економската активност во земјата.

Министрите за финансии и економија на Австрија, Германија, Италија, Португалија и Шпанија побараа од Европската комисија да воведе данок на вишок профит на енергетските компании кои остваруваат значителни добивки поради кризата предизвикана од војната во Иран.

Во писмо упатено до европскиот комесар за клима Вопке Хукстра, министрите се повикуваат на таканаречениот „солидарен данок“, кој беше воведен за време на енергетската криза по почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тогаш мерката беше насочена кон оданочување на екстрапрофитот во секторите поврзани со фосилните горива, како нафтата и гасот.

Министрите истакнуваат дека, поради тековните нарушувања на пазарот и ограничувањата во буџетите, Европската комисија треба брзо да развие сличен инструмент на ниво на ЕУ, базиран на цврста правна основа. Како главна причина наведуваат дека одредени енергетски компании ја користат кризата за остварување „огромни профити“.

Според нив, заедничко решение на ниво на ЕУ би испратило јасна порака дека Унијата делува единствено и солидарно, а воедно би покажало дека оние кои профитираат од последиците на војната треба да придонесат за намалување на товарот врз граѓаните.

Приходите од ваквиот данок, како што се предлага, би се користеле за финансирање привремени мерки за ублажување на трошоците за потрошувачите и за ограничување на инфлацијата, без дополнително оптоварување на државните буџети.

Цените на нафтата и природниот гас нагло пораснаа по почетокот на американско-израелските напади врз Иран на 28 февруари. Иран, како што се наведува, практично го затвори стратешки важниот Ормуски теснец и извршува напади врз енергетската инфраструктура во Персискиот Залив.

Иако Европската унија најголемиот дел од нафтата и гасот го увезува од други региони, растот на глобалните цени и натаму има значително влијание врз компаниите и домаќинствата. Во писмото не е прецизиран износот на предложениот данок, ниту кои компании конкретно би биле опфатени.