Европската централна банка (ЕЦБ) се соочува со една од најтешките одлуки во последните години, откако наглиот раст на цените на енергијата предизвикан од воениот конфликт меѓу САД и Иран повторно ја зголеми инфлацијата во еврозоната.

Сè повеќе сигнали упатуваат на тоа дека ЕЦБ веќе оваа недела би можела да ги зголеми каматните стапки, но дел од економистите предупредуваат дека таков потег би можел дополнително да ја забави европската економија, која веќе покажува знаци на слабеење.

Главниот аргумент на поддржувачите на зголемувањето на каматите е зачувување на кредибилитетот на ЕЦБ во борбата против инфлацијата. Инфлацијата во еврозоната достигна 3,2 проценти, што е значително над целта од два проценти. Воедно, расте и базичната инфлација, која не ги вклучува цените на енергијата и храната.

Според дел од претставниците на ЕЦБ, постои ризик повисоките цени на енергенсите да се прелеат во останатите сектори на економијата преку поскапување на услугите и стоките, како и преку барањата за повисоки плати. Затоа тие сметаат дека е потребна навремена реакција за да се спречи дополнително вкоренување на инфлаторните очекувања.

Сепак, противниците на ваквиот потег потсетуваат дека сегашната ситуација се разликува од периодот по почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тие нагласуваат дека сè уште нема доволно докази дека поскапувањето на енергијата ќе прерасне во долготраен инфлаторен проблем, а растот на платите останува релативно умерен.

Економистите предупредуваат и на историските грешки на ЕЦБ од 2008 и 2011 година, кога банката ги зголеми каматните стапки поради растот на цените на нафтата, но набргу потоа беше принудена да ја промени политиката поради финансиската и должничката криза.

Дополнителна неизвесност создава и фактот што ЕЦБ во моментов зазема поостар став од другите големи централни банки. Додека Европската централна банка размислува за ново зголемување на каматите, американските Федерални резерви засега претпочитаат да ги следат долгорочните последици од конфликтот на Блискиот Исток.

Финансиските пазари во моментов очекуваат ЕЦБ оваа година двапати да ги зголеми каматните стапки за по 0,25 процентни поени. Сепак, поголемиот дел од аналитичарите сметаат дека евентуалното зголемување треба да се сфати како превентивна мерка, а не како почеток на нов циклус на агресивно затегнување на монетарната политика.

Поради тоа, вниманието на инвеститорите нема да биде насочено само кон самата одлука за каматните стапки, туку и кон пораките што ќе ги испрати претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, за идните чекори на централната банка.

Жените во Северна Македонија активно ги користат дигиталните финансиски услуги, покажуваат најновите податоци на Народната банка на Република Северна Македонија.

Според податоците за 2025 година, 43,9 проценти од платежните сметки во земјата се во сопственост на жени. Истовремено, жените активно ги користат дигиталните канали за увид во своите платежни сметки, што укажува на зголемена вклученост во современите финансиски текови.

Податоците покажуваат и дека жените и мажите речиси подеднакво ги користат своите платежни сметки за извршување електронски плаќања.

Од Народната банка посочуваат дека дигиталните финансиски услуги стануваат сѐ подостапни за граѓаните и дека нивната употреба е речиси рамномерно распределена меѓу жените и мажите.

Овие показатели се дел од напорите за поголема финансиска вклученост и еднаков пристап до финансиските услуги за сите граѓани.

Деведесет ученици од трето одделение во ООУ „Јохан Хајнрих Песталоци“ во Скопје беа дел од едукативната програма „Финансиска училница“ на Комерцијална банка, преку која на интерактивен и забавен начин се запознаа со основите на финансиската писменост.

Преку интерактивни активности и практични примери прилагодени на нивната возраст, децата учеа како функционираат парите, зошто е важно штедењето и како одговорното управување со финансии може да помогне во носењето подобри одлуки во секојдневниот живот.

Големиот интерес и активното учество на децата потврдија дека финансиската едукација може успешно да се приближи и до најмладите, поттикнувајќи ги уште од рана возраст да развиваат здрави финансиски навики.

За многумина од нив, ова беше прв чекор кон разбирање на светот на финансиите и беше направен со голема самодоверба.

„Финансиската училница“ е дел од заложбите на Комерцијална банка за поддршка на финансиската едукација и градење генерации кои ќе располагаат со поголемо финансиско знаење, самостојност и одговорност. Од банката истакнуваат дека вложувањето во знаење е најдобрата инвестиција за посигурна финансиска иднина.