Вработените во приватниот сектор и во 2026 година имаат право на регрес за годишен одмор, познат како К-15, а работодавачите се должни да го исплатат најдоцна до 31 декември.

Минималниот износ на регресот за оваа година е околу 19.116 денари, односно најмалку 40 проценти од просечната месечна нето-плата по работник во државата, исплатена во последните три месеци пред месецот на исплатата.

Право на К-15 имаат работниците кои кај истиот работодавач работеле најмалку шест месеци непрекинато во текот на календарската година. Работодавачот може да исплати и повисок износ од законскиот минимум.

Висината на регресот, сепак, не е фиксна за сите работници. Таа зависи од просечната нето-плата во периодот релевантен за исплатата, што значи дека износот може да биде повисок доколку и просечната плата е повисока.

Покрај минималниот износ, постои и можност за исплата на повисок регрес, при што висината зависи од условите и можностите на работодавачот и од важечките правила за даночниот третман на исплатата.

Казни за неисплатен или незаконски вратен К-15

Неисплаќањето на регресот во предвидениот рок претставува прекршување на обврските на работодавачот и може да резултира со соодветни санкции.

Особено важно е што работодавачот не смее да бара од работникот да му го врати исплатениот К-15, без оглед дали тоа би се правело директно или во готовина. Ваквото постапување може да има и посериозни правни последици, во зависност од околностите на случајот.

К-15 е право на работникот, а неговата исплата претставува обврска на работодавачот. Затоа, до крајот на годината компаниите треба да обезбедат навремена исплата на регресот и да ги исполнат условите утврдени со важечките прописи.

Македонските средношколци постигнаа значаен успех на деветтата Меѓународна економска олимпијада, одржана летово во Шенжен, Кина. Теа Ангелова освои бронзен медал, а го освои и второто место на натпреварот IEOx Youth Talks.

По повод постигнатите резултати, гувернерот на Народната банка, Трајко Славески, оствари средба со членовите на македонскиот тим, кои го претставуваа македонското образование во конкуренција од 260 ученици од 56 земји.

На олимпијадата, македонските претставници покажаа високо ниво на знаење од областа на економијата и финансиската писменост, потврдувајќи го потенцијалот на младите за постигнување резултати на меѓународни натпревари.

Гувернерот Славески им честита на Теа Ангелова, Ванеса Томова, Оливера Џамбазова, Стефан Младеновски и Георги Јаковлев, како и на нивните ментори, проф. д-р Анета Гацовска Барандовска и ас. м-р Стево Ѓоргиев.

„Вложувањето во знаењето и вештините на младите е инвестиција во развојот на државата“, истакна Славески.

Народната банка четврта година по ред ги поддржува подготовките на македонските средношколци за Меѓународната економска олимпијада, организирајќи едукативни активности од областа на економијата, финансиите и банкарството.

Со оваа поддршка, централната банка продолжува да придонесува за унапредување на финансиската писменост и за поттикнување на интересот на младите за економските науки.

Годишната стапка на инфлација во Северна Македонија во септември достигна 2,7 отсто, што претставува благо забрзување во споредба со август, кога изнесуваше 2,6 отсто, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика, објавени на 7 октомври.

Најголем годишен раст на цените е забележан кај алкохолните пијалаци и тутунот, каде што поскапувањето изнесува 6,5 отсто. Висок раст е регистриран и во категоријата рекреација и култура, од 6,3 отсто, како и кај рестораните и хотелите, каде што цените се зголемени за 5,8 отсто.

Значително годишно поскапување е забележано и во образованието, од 5,4 отсто, додека трошоците за домување, вода, електрична енергија, гас и други горива се зголемени за 3,7 отсто.

Цените во транспортот на годишно ниво пораснале за 3,3 отсто, а облеката и обувките поскапеле за 2,7 отсто. Кај производите и услугите за лична нега, социјална заштита и други разновидни добра и услуги е регистрирано зголемување од 2,6 отсто.

Мебелот, опремата за домаќинствата и редовното одржување на домаќинствата поскапеле за 2,2 отсто на годишно ниво, додека кај храната и безалкохолните пијалаци, кои имаат значајно учество во потрошувачката на домаќинствата, годишното зголемување на цените изнесува 1,7 отсто.

Во здравството цените се зголемени за 1,3 отсто, додека значително помал раст е забележан кај комуникациите, од 0,4 отсто, и осигурителните и финансиските услуги, каде што годишното поскапување изнесува 0,3 отсто.

Цените во септември непроменети во однос на август

Иако годишната инфлација благо забрзала, на месечно ниво вкупните потрошувачки цени во септември останале непроменети во споредба со август. Претходниот месец беше забележан месечен раст од 0,4 отсто.

Најголемо месечно зголемување на цените е регистрирано кај мебелот, опремата за домаќинствата и редовното одржување на домаќинствата, од 1,3 отсто.

Храната и безалкохолните пијалаци поскапеле за 0,5 отсто, исто како и производите и услугите за лична нега, социјална заштита и други разновидни добра и услуги.

Во образованието цените пораснале за 0,4 отсто, кај облеката и обувките за 0,3 отсто, додека во категориите домување, вода, електрична енергија, гас и други горива, како и во здравството, е забележан раст од по 0,2 отсто.

Алкохолните пијалаци и тутунот на месечно ниво поскапеле за 0,1 отсто.

Од друга страна, најголем месечен пад на цените е регистриран кај рекреацијата и културата, од 3,7 отсто, како и кај транспортот, каде што цените се намалиле за 3,4 отсто.

Кај рестораните и хотелите е забележано месечно намалување од 0,3 отсто, а кај комуникациите од 0,1 отсто. Цените на осигурителните и финансиските услуги останале непроменети.

Годишните поскапувања продолжуваат и покрај месечната стабилизација

Податоците покажуваат дека, и покрај стабилноста на вкупните потрошувачки цени на месечно ниво, во повеќе категории и натаму се забележува изразено годишно поскапување, особено кај алкохолните пијалаци и тутунот, рекреацијата и културата, угостителските услуги и образованието.

Разликите меѓу годишните и месечните движења се особено видливи кај транспортот и рекреацијата. Иако во септември овие категории забележале значително намалување на цените во однос на август, на годишно ниво тие и понатаму се поскапи.

Кај транспортот, на пример, цените се намалиле за 3,4 отсто во споредба со претходниот месец, но останале за 3,3 отсто повисоки во однос на септември минатата година. Слична состојба е забележана и кај рекреацијата и културата, каде што месечниот пад од 3,7 отсто е проследен со годишно поскапување од 6,3 отсто.

Годишната инфлација од 2,7 отсто укажува дека ценовните притисоци продолжуваат, иако вкупното ниво на потрошувачките цени во септември не се променило во однос на претходниот месец.