Цената на златото продолжи да расте во понеделникот, надминувајќи го нивото од 4.170 долари за унца, откако инвеститорите ги намалија очекувањата за зголемување на каматните стапки од страна на американската централна банка (ФЕД). Растот е поттикнат и од зголемената побарувачка за сигурни инвестиции во услови на неизвесност на глобалните финансиски пазари.

Позитивното движење на цената на благородниот метал следува по изјавите на претседателот на Федералните резерви, Кевин Ворш, кои пазарите ги протолкуваа како сигнал за повнимателен пристап кон монетарната политика.

Говорејќи на годишните состаноци на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во Бангкок во петокот, Ворш не даде конкретни насоки за одлуката што ќе биде донесена на претстојниот состанок на ФЕД. Сепак, тој посочи дека инфлацијата, која се покажа повисока од очекувањата, не ја променила неговата проценка за состојбата на американската економија.

Во пресрет на состанокот закажан за 27 и 28 октомври, Федералните резерви влегоа во период на воздржување од јавни изјави за монетарната политика. Според пазарните очекувања, веројатноста каматните стапки да останат непроменети изнесува околу 84 отсто.

Дополнителна поддршка за растот на златото доаѓа од зголемената неизвесност на берзите. Загриженоста околу високите инвестиции во вештачката интелигенција предизвика продажен притисок врз акциите, додека приносите на обврзниците се намалија. Ваквите движења ја зголемија привлечноста на златото како традиционално сигурно прибежиште за капиталот.

Истовремено, ескалацијата на геополитичките тензии на Блискиот Исток и во Источна Европа придонесува за задржување на високите цени на нафтата, додека насилните протести во Франција и во други европски земји дополнително ја зголемуваат неизвесноста на меѓународните пазари.

Во вакви услови, златото останува во фокусот на инвеститорите, кои внимателно ги следат сигналите од ФЕД и глобалните економски и геополитички случувања. Одлуката за американските каматни стапки кон крајот на октомври би можела да има значително влијание врз натамошното движење на цената на благородниот метал.

Дигиталната трансформација на финансискиот сектор во Македонија постепено се проширува надвор од традиционалното банкарство и платежните услуги, опфаќајќи ги и институциите што го регулираат пазарот на капитал.

На 16 октомври 2026 година Комисијата за надзор на пазарот на капитал објави информација за потпишан меморандум за соработка со Министерството за дигитална трансформација.

Овој институционален чекор доаѓа во период на значајни регулаторни промени на домашниот пазар на капитал, по започнувањето на примената на новата законска рамка за финансиски инструменти од 1 октомври 2026 година.

Во својата Годишна програма за работа за 2026 година, регулаторот веќе ја идентификува дигиталната трансформација како еден од стратешките приоритети, со акцент на модернизацијата на информациските системи, интероперабилноста, информатичката безбедност и унапредувањето на дигиталните вештини.

За финансиските институции, дигитализацијата на регулаторните процеси може да има значајно влијание врз административните трошоци, брзината на доставување информации и квалитетот на супервизијата.

Потенцијалните придобивки вклучуваат поефикасно електронско известување, подобра обработка на податоци и полесна комуникација меѓу институциите и учесниците на пазарот.

Сепак, потпишувањето меморандум само по себе не значи дека конкретни нови дигитални услуги веќе се ставени во функција. За оценување на неговите реални ефекти потребно е да се следат идните активности, рокови и конкретни технички решенија.

Во поширок контекст, модернизацијата на пазарот на капитал се надоврзува на промените во банкарството, каде што од 1 март 2026 година започна примената на засилена автентикација на корисниците при извршување одредени електронски платежни трансакции.

За Македонија, следниот предизвик е дигитализацијата да резултира не само со современи институционални системи, туку и со поедноставни, побезбедни и подостапни финансиски услуги за граѓаните и компаниите.

Редакција Банкарство

Туристичката активност во Македонија продолжува да бележи позитивни резултати, покажуваат последните податоци на Државниот завод за статистика за август 2026 година, објавени на 14 октомври.

Во август земјата ја посетиле вкупно 244.513 туристи, кои оствариле 934.042 ноќевања. Од вкупниот број туристи, 53,6% биле странски посетители, додека 46,4% биле домашни туристи.

Во структурата на ноќевањата доминираат домашните туристи, со учество од 70,8%, додека странските туристи учествуваат со 29,2%.

Во периодот јануари – август 2026 година, вкупниот број туристи бил повисок за 3% во споредба со истиот период минатата година. Бројот на домашни туристи се зголемил за 2,8%, а на странските за 3,2%.

Истовремено, вкупниот број ноќевања во првите осум месеци пораснал за 3,7%, при што ноќевањата на странските туристи се зголемиле за 5,7%.

Од странските пазари, најголем број туристи во август пристигнале од Турција, вкупно 45.747, по што следуваат Србија со 13.166, Романија со 7.457 и Германија со 7.324 туристи.

За домашната економија, туристичката активност има значење што ги надминува приходите на хотелите и угостителските објекти. Таа влијае и врз транспортот, трговијата, снабдувањето, платежните услуги и побарувачката за локални производи.

Сепак, бројот на туристи и ноќевања не е директен показател за вкупните приходи од туризмот. За целосна процена на економскиот ефект потребни се дополнителни податоци за потрошувачката на туристите и финансиските резултати на компаниите од секторот.

Редакција Банкарство