Аналитичарите на Банка на Америка предупредуваат на забавен економски раст, повисока инфлација и цена на нафта од околу 100 долари по барел во текот на целата година, како последица од војната во Иран дури и ако конфликтот заврши во наредните неколку недели.

„Воената дивиденда досега е блага стагфлација“, наведува економистот Клаудио Иригојен и неговиот тим во најновата анализа, алудирајќи на комбинацијата од повисока инфлација и побавен економски раст.

Според нив, глобалната економија денес е помалку зависна од нафта, но значително почувствителна на природен гас и ѓубрива, што претставува сериозен ризик особено за Европа и земјите во развој.

„Војната во Иран не е нафтен шок, туку енергетски шок“, посочува Иригојен.

Економистите прогнозираат дека растот на САД ќе се намали за 50 базични поени, на 2,3% во 2026 година. Воедно, се очекува инфлацијата да достигне 3,6%, наместо претходно проектираните 2,8%. На глобално ниво, проекцијата за раст на БДП е ревидирана на 3,1%, додека инфлацијата се очекува да достигне 3,3%.

„Ова е во согласност со стагфлациски шок кој побрзо и поизразено ќе влијае врз инфлацијата отколку врз економскиот раст, според нашето ново основно сценарио во кое цените на нафтата ќе се задржат околу 100 долари по барел до крајот на 2026 година“, наведува Иригојен.

Анализата на Банка на Америка претпоставува дека конфликтот во Иран ќе се смири до крајот на месецот.

Сепак, доколку дојде до ескалација и продолжување на судирите, влијанието од „значително повисоките цени на енергијата, заедно со корекција на цените на имотот, може да ја турне глобалната економија во рецесија“, заклучува Иригојен.

Последните тврдења за напад врз телекомуникациската компанија Batelco во Бахреин, која хостира инфраструктура на Amazon Web Services (AWS), укажуваат на потенцијално драматично проширување на конфликтите во Блискиот Исток, од класична воена кон дигитално-инфраструктурна сфера.

Според објавените информации, наводниот ракетен удар довел до прекин на AWS услугите во Бахреин и потреба од итна миграција на податоци за клиентите. Ова, доколку се потврди, претставува преседан, директен удар врз инфраструктура поврзана со американски технолошки гигант, во строго дефиниран временски рок поставен од Иран.

Геополитичка порака и таргетирање на технолошкиот сектор

Особено значајно е што претходно биле именувани 18 глобални компании, меѓу кои Apple, Google, Microsoft, Meta, Amazon, Nvidia и Tesla. Ова сугерира дека целта не е само физичка инфраструктура, туку и економско-политичко влијание преку притисок врз глобалниот технолошки екосистем.

Ако овие тврдења се точни, станува збор за стратегија која комбинира воена демонстрација со економска сигнализација, испраќање порака дека инфраструктурата во регионот повеќе не е безбедна.

Ранливост на „дигиталниот мост“ меѓу Истокот и Западот

Заливскиот регион, особено ОАЕ и Бахреин, во последните години стана клучен центар за дата-центри и облачни услуги. Компании како Amazon Web Services, Microsoft и Google инвестираа милијарди долари, не поради ниски трошоци, туку поради стратегиската позиција, како дигитален „портал“ меѓу Европа, Азија и Африка.

Сепак, токму таа позиција сега ја прави инфраструктурата потенцијална цел. Претходните напади врз AWS дата-центри во ОАЕ и Бахреин (според истите извори) покажуваат дека ризикот не е изолиран инцидент, туку дел од поширок тренд.

Клучната порака од ваквите настани е поврзана со довербата. Дигиталната инфраструктура е основа на современата економија, од банкарство и плаќања, до логистика и јавни услуги. Прекини во облачни услуги може да предизвикаат синџирни реакции низ повеќе сектори.

Во таков контекст, важи едно фундаментално правило, а тоа е дека капиталот се повлекува од нестабилни региони и се пренасочува кон побезбедни пазари. Тоа значи дека потенцијалните последици не се ограничени само на технолошките компании, туку и на инвестициските текови, регионалниот развој и глобалната распределба на дигиталната инфраструктура.

Доколку овие информации се потврдат, нападот врз инфраструктура поврзана со Amazon претставува значаен момент во трансформацијата на современите конфликти, каде што дигиталната економија станува директна цел.

Ова не е само безбедносен, туку и економски сигнал дека Блискиот Исток, кој во последната деценија се позиционираше како технолошки центар, може да се соочи со нова реалност во која инфраструктурата не е само средство за развој, туку и фронт на геополитичка конфронтација.

Цената на суровата нафта бележи значителен пад на почетокот на април, откако фјучерсите на WTI се намалија за повеќе од 2,5 проценти и се спуштија под 99 долари за барел.

Падот следува по силниот раст во март, а главен фактор се очекувањата за можна деескалација на конфликтот на Блискиот Исток. Доналд Трамп изјави дека американските сили би можеле да се повлечат од Иран во рок од две до три недели и посочи дека е можен договор со Техеран, иако, како што рече, тоа не е неопходно за завршување на конфликтот.

Сепак, пазарите остануваат внимателни. Во регионот пристигнуваат дополнителни американски трупи, додека од Иран соопштија дека нема формални мировни преговори, но изразија подготвеност за прекин на војната доколку се исполнат нивните услови.

Вниманието на инвеститорите е насочено кон најавеното обраќање на Трамп за конфликтот со Иран, кое се очекува подоцна во текот на денот.

Во меѓувреме, тензиите дополнително се зголемија откако ирански дронови погодија резервоари за гориво на меѓународниот аеродром во Кувајт, предизвикувајќи голем пожар и материјална штета.

Дополнителен притисок врз цените создадоа и податоците од Американскиот институт за нафта (API), кои покажуваат дека залихите на сурова нафта во САД се зголемиле за 10,263 милиони барели минатата недела.