Анализи
Анализа: Дали конфликтот со Иран може да ја разниша глобалната моќ на САД?
Во време кога тензиите на Блискиот Исток повторно го привлекуваат вниманието на светот, дел од геополитичките аналитичари предупредуваат дека конфликтот меѓу САД и Иран може да има многу подлабоки последици од обична регионална војна. Меѓу нив е и проф. Џианг, аналитичар познат по пристапот што го нарекува „предиктивна историја“, метод што ги комбинира историските модели, теоријата на игри и анализата на империјалните циклуси за да ги објасни и предвиди големите геополитички пресврти.
Неговата анализа привлече внимание уште во 2024 година, кога изнесе три смели предвидувања: дека Доналд Трамп ќе победи на американските избори, дека САД ќе влезат во воен судир со Иран и дека во тој конфликт на крајот ќе се соочат со пораз. Според него, првите две веќе се реализирани, а третото, како што тврди, не е далечна хипотеза, туку процес што постепено се развива.
Во својата анализа, проф. Џианг смета дека сегашниот конфликт не треба да се гледа како уште една блискоисточна криза, туку како судир на две различни стратегии на моќ. Од едната страна е американската технолошка, воена и финансиска доминација, а од другата, иранската стратегија на долгорочно исцрпување на противникот.
Според него, Техеран со децении ја градел својата стратегија токму во таа насока. Наместо да се потпира на брза воена победа, Иран развил модел на долготрајна „војна на исцрпување“, базирана на масовно производство на релативно евтино оружје, широка мрежа на регионални сојузници и долгорочна економска и воена издржливост. Во таа мрежа, според анализата, спаѓаат организации и групи како Хезболах во Либан, хутите во Јемен, шиитските милиции во Ирак и Хамас, што му овозможува на Техеран индиректно да отвора повеќе фронтови без директен судир со американската воена сила.
Но, според проф. Џианг, вистинската цел на оваа стратегија не е директна воена победа над САД, туку притисок врз економската архитектура што ја одржува американската глобална моќ. Во центарот на тој систем се државите од Персискиот Залив, Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Катар и Бахреин кои се клучни за функционирањето на таканаречениот петродоларен систем. Во него нафтата се продава во долари, заливските држави акумулираат огромни финансиски резерви, а потоа тие средства повторно се инвестираат во американската економија, финансирајќи берзи, технолошки компании и големи инфраструктурни проекти.
Аналитичарот предупредува дека евентуална дестабилизација на Персискиот Залив може да го наруши токму овој механизам. Особено чувствителен дел од системот, според него, е новата технолошка економија базирана на вештачка интелигенција. Огромниот раст на AI индустријата бара огромни инвестиции, стабилна енергетска инфраструктура и долгорочна финансиска поддршка. Затоа многу технолошки компании веќе гледаат кон заливските држави како потенцијални центри за дата-центри, благодарение на евтината енергија и огромните суверени инвестициски фондови.
Доколку регионот стане нестабилен, смета проф. Џианг, токму тие инвестиции би можеле да се намалат, што би ја забавило технолошката експанзија и би создало сериозни финансиски притисоци врз американскиот технолошки сектор.
Тој укажува и на уште една, помалку забележана слабост на регионот, зависноста од десалинизациски постројки за вода. Во многу заливски држави, значителен дел од водоснабдувањето доаѓа токму од вакви инфраструктурни системи, кои се големи, неподвижни и потенцијално ранливи во случај на воен конфликт.
Друг важен елемент од неговата анализа е економската асиметрија на современото војување. Според Џианг, иранските беспилотни летала и ракети често чинат десетици илјади долари, додека системите за нивно пресретнување можат да достигнат цена од милиони долари. Тоа создава ситуација во која долготрајниот конфликт може постепено да го зголемува економскиот товар за посилната страна.
Во најризично сценарио, предупредува аналитичарот, неуспехот на воздушните операции би можел да доведе до притисок за копнена интервенција. Но Иран, со речиси 90 милиони жители, сложена географија и значителна воена инфраструктура, е сосема различен предизвик од претходните американски воени интервенции во регионот.
Според оваа перспектива, сегашниот конфликт може да има многу пошироки последици од воен исход. Ако тензиите продолжат да се продлабочуваат, предупредува проф. Џианг, можно е светот да се соочи со подлабоки геополитички промени, од економски потреси до постепено преобликување на глобалниот поредок.
Иако неговите ставови се предмет на дебата меѓу експертите, анализата отвора прашање што станува сè поактуелно: дали конфликтите на Блискиот Исток повторно можат да станат точка на пресврт во рамнотежата на светската моќ.
Анализи
Цената на бакарот стана показател за следниот тарифен потег на Трамп
Разликата во цената на бакарот меѓу американскиот COMEX и Лондонската берза за метали сè повеќе се користи како показател за очекувањата на инвеститорите околу можните нови американски царини за рафиниран бакар, објави CNBC.
Бакарот, кој често се смета за важен показател за состојбата на глобалната економија поради неговата широка употреба во градежништвото, електрониката и транспортот, бележи силен раст повеќе од една година. Минатата недела фјучерсите достигнаа рекорд од речиси 6,90 долари за фунта.
Историски, разликата меѓу американските COMEX фјучерси и цените на Лондонската берза за метали се користела од трговци, банки, хеџ-фондови, производители и потрошувачи за арбитража и заштита од ценовен ризик. Сега, според аналитичарите на Societe Generale, таа разлика сè повеќе ја одразува веројатноста за воведување нови американски царини.
САД веќе применуваат царина од 50 отсто за увоз на одредени полуготови производи од бакар и други производи што го содржат овој метал. Министерството за трговија препорачало постепено воведување универзална царина од 15 отсто за рафиниран бакар од 1 јануари 2027 година, која би се зголемила на 30 отсто од 1 јануари 2028 година.
Според пресметките на Societe Generale, сегашната разлика меѓу COMEX и цената на бакарот испорачан од Лондонската берза имплицира веројатност од 14,6 отсто за воведување царина од 15 отсто во јануари 2027 година. Веројатноста за царина од 30 отсто до јануари 2028 година се проценува на 37 отсто.
Очекувањата за можни царини веќе влијаат и врз физичките текови на бакарот. САД во јули увезле повеќе од 200.000 метрички тони бакар, што е највисоко месечно ниво во последните 12 години.
Аналитичарите посочуваат дека американските власти се сè позагрижени поради зависноста од увоз на рафиниран бакар, особено во услови на растечка побарувачка поврзана со инфраструктурата за вештачка интелигенција, модернизацијата на електричните мрежи и одбранбената индустрија.
Натали Скот-Греј од StoneX оценува дека конечната одлука на САД за царините е најважниот фактор што во моментов може да го придвижи пазарот на бакар. Доколку бидат воведени пошироки царини, тие би можеле дополнително да ја ограничат понудата надвор од САД, додека отсуството на нови давачки би можело да ја намали сегашната ценовна разлика меѓу американскиот и лондонскиот пазар.
Од ING оценуваат дека поголемата премија на COMEX краткорочно останува позитивен фактор за цената на бакарот, особено во услови на ограничена понуда од рудниците и засилена конкуренција меѓу САД и Кина за достапните количини метал. Истовремено, неизвесноста околу тарифите се очекува да ја задржи високата нестабилност на пазарот.
Анализи
Волстрит во зелено: S&P 500 урна рекорд, технолошките компании го предводеа растот
Американскиот берзански индекс S&P 500 го заврши тргувањето во четврток на ново рекордно ниво, поттикнат од силниот раст на технолошките компании и податоците за производствените цени во САД.
S&P 500 порасна за 0,65 отсто, на 7.798,99 поени, надминувајќи го претходниот рекорд забележан минатиот петок. Nasdaq се зголеми за 0,81 отсто, на 26.803,03 поени, додека Dow Jones Industrial Average забележа раст од 0,13 отсто, на 53.839,99 поени.
Технолошките компании беа меѓу главните двигатели на растот. Акциите на производителот на мемориски чипови Sandisk скокнаа за 13,7 отсто, Micron Technology за 4,2 отсто, Meta Platforms за 2,8 отсто, а Microsoft за речиси еден отсто.
Инвеститорите во последните недели позитивно реагираат на силните деловни прогнози на големите технолошки компании, меѓу кои Microsoft и Amazon. Тоа придонесе за намалување на загриженоста околу високите инвестиции во инфраструктура поврзана со вештачката интелигенција.
„Технолошкиот бум поттикнат од резултатите на компаниите поврзани со вештачката интелигенција продолжува. Ова е бум на заработката, а не балон“, оцени Џеј Хетфилд, извршен директор на Infrastructure Capital Advisors.
Од почетокот на годината S&P 500 има раст од околу 14 отсто, додека Nasdaq е зголемен за приближно 15 отсто.
Дополнителна поддршка за пазарот дадоа податоците според кои производствените цени во САД во јули останале непроменети. Цените на стоките се намалиле, додека трошоците за услугите забележале само благ раст.
Истовремено, бројот на Американци кои поднеле барање за надомест за невработеност умерено се зголемил, што укажува на релативно стабилен пазар на труд.
Пазарните учесници проценуваат дека веројатноста Федералните резерви да ги задржат каматните стапки непроменети на состанокот во септември изнесува околу 63 отсто.
На пазарот на енергенси, цената на нафтата Брент падна за околу два отсто, на 87,07 долари за барел.
Меѓу поединечните компании, акциите на Netflix пораснаа за 5,4 отсто откако милијардерот и инвеститор Бил Акман објави дека преку Pershing Square стекнал удел во стриминг-компанијата.
Dell Technologies забележа раст од 2,1 отсто, а HP од 6,9 отсто, откако кварталните резултати на кинески Lenovo ги надминаа очекувањата.
Од друга страна, акциите на Cisco Systems паднаа за 8,4 отсто, бидејќи прогнозата за приходите, иако позитивна, не ги исполни високите очекувања на инвеститорите. Акциите на модната групација Tapestry, сопственик на брендот Coach, се намалија за повеќе од 16 отсто по прогнозата за скромен годишен раст на приходите.
На S&P 500 бројот на акции што поскапеа беше околу 1,7 пати поголем од бројот на оние што загубија вредност. Обемот на тргување на американските берзи изнесуваше околу 16,1 милијарда акции, под просекот од 17,5 милијарди во претходните 20 трговски дена, пренесува Reuters.
Анализи
Еврото напредува во однос на доларот, но позитивниот моментум слабее
Валутниот пар евро/долар забележа раст во последното интрадневно тргување, поттикнат од позитивни сигнали кај индикаторите за релативна сила, но техничката слика покажува дека нагорниот моментум почнува да слабее.
Според анализата на Economies.com од 14 август, индикаторите навлегле во изразено прекупена зона во однос на движењето на цената на валутниот пар. Тоа укажува на брзо слабеење на позитивниот моментум, додека истовремено се појавуваат првични сигнали за надолен пресврт.
Дополнителен притисок врз евро/долар создава и приближувањето до отпорот кај 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, односно EMA50.
Според техничката анализа, ова ги ограничува шансите за продолжување на растот во блиска иднина и отвора можност неодамнешните добивки да бидат делумно изгубени доколку се засили продажниот притисок.
-
Интервјуапред 2 месециДигитализацијата и довербата се двигатели на новото банкарство – Беркан Имери во FinSight
-
Продуктипред 1 месецИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециХалкбанк носи пристап до Истанбулската берза и до нови можности за раст на капиталот
-
Останатопред 2 месециОд јули почнува исплатата на К-15, минималниот износ е 19.116 денари
-
Кариерапред 2 месециАЛТА Банка објави оглас за вработување на референт за работа со благајна
-
Кариерапред 2 месециКомерцијална банка објави оглас за вработување во Тетово
-
Банкипред 2 месециНов банкомат на Халкбанк пред МНТ инспириран од театарската сцена
-
Банкипред 1 месецИсплатата на јунските пензии преку Стопанска банка почнува на 1 јули





