Банки
Федералните резерви на САД ги намалија каматните стапки, но говорот на Пауел го намали оптимизмот на пазарите
Федералните резерви на САД одобрија второ последователно намалување на каматните стапки, во услови на зголемена економска неизвесност и ограничен пристап до макроекономски податоци. Одлуката, која беше донесена со гласање од 10-2 во рамките на Федералниот комитет за отворен пазар (FOMC), ја намали референтната каматна стапка во опсег од 3,75% до 4%.
Паралелно со ова, ФЕД најави и дека ќе го прекине процесот на квантитативно затегнување (QT), односно намалувањето на сопствените хартии од вредност – на 1 декември 2025 година, што претставува значаен пресврт во монетарната политика на институцијата.
Поделени ставови во Федералниот комитет
Одлуката не беше донесена едногласно. Гувернерот Стивен Миран, назначен од поранешниот претседател Доналд Трамп, повторно гласаше против, барајќи поагресивно намалување од 50 базични поени. На спротивната страна се најде Џефри Шмид, претседател на Федералните резерви на Канзас Сити, кој смета дека стапките воопшто не требало да се намалуваат.
Пауел, пак, на прес-конференцијата по состанокот порача дека ново намалување на каматите во декември не е извесно.
„Во Комитетот имаше различни мислења за идните чекори. Намалување на стапките во декември не е завршена работа, далеку од тоа“, изјави Пауел, додавајќи дека меѓу гувернерите се зајакнува ставот дека треба да се почека „барем еден циклус“ пред ново олеснување на политиката.
По неговите коментари, пазарите ги намалија очекувањата за ново намалување во декември од 90% на 67%, според податоците на „CME Group“. Акциите краткорочно паднаа, но потоа се стабилизираа кон крајот на тргувањето.
Неизвесност без економски податоци
Одлуката на ФЕД беше донесена во период кога владата на САД привремено ја суспендираше објавата на официјални економски податоци, што значи дека клучните индикатори како вработеност, малопродажба и БДП не беа достапни.
Во соопштението на FOMC се наведува дека „економската активност се шири умерено, но растот на вработувањето забавува, а инфлацијата останува зголемена“. Комитетот нагласува и дека ризиците за намалување на вработеноста се зголемиле во последните месеци.
Крај на квантитативното затегнување (QT)
ФЕД потврди дека ќе ја заврши својата програма за намалување на износот на обврзници во билансот на состојба, кој изнесува околу 6,6 трилиони долари.
Преку оваа програма позната како квантитативно затегнување (QT), ФЕД го намали своето портфолио за околу 2,3 трилиони долари во последните години.
За време на пандемијата, централната банка го зголеми својот биланс од нешто над 4 трилиони долари на речиси 9 трилиони, поддржувајќи ликвидност и стабилност на финансиските пазари.
„Иако е соодветно да продолжиме со нормализација, не очекуваме враќање на нивото од пред пандемијата“, изјави Пауел.
Баланс меѓу раст и инфлација
Оваа одлука претставува редок случај во кој ФЕД ја олеснува монетарната политика во услови на раст на берзите и релативна економска експанзија.
Иако индексите на акциите достигнаа рекордни нивоа, Федералните резерви се свесни дека прекумерното олеснување може повторно да предизвика раст на инфлацијата, што би наложило нов циклус на заострување на монетарната политика.
Со последните чекори, ФЕД се обидува да го постигне тенкиот баланс помеѓу стимулирање на економијата и спречување на нов инфлаторен притисок, сценарио што ќе биде клучно за глобалните пазари во последниот квартал од 2025 година.
Банки
Вицегувернерот Величковски: Модерна монетарна рамка, адекватни девизни резерви и поевтини и побрзи плаќања како приоритети на Народната банка
„Народната банка продолжува со унапредување на оперативната поставеност на монетарната политика, заради поефикасен пренос на монетарните сигнали кон финансиските пазари и реалната економија. Нашето внимание и понатаму ќе биде насочено кон унапредувањето на оперативната рамка во согласност со најдобрите практики на развиените централни банки“, ова го истакна вицегувернерот Игор Величковски на гостувањето на поткастот „Финсајт“ со Наташа Мерсовска на порталот „Банкарство.мк“.
Тој нагласи дека со измените воведени во монетарната рамка за пократка рочност на благајничките записи и симетричен распон на каматните стапки, е поставена основата за побрз и поцелосен пренос на монетарните сигнали и поефикасно управување со ликвидноста, дури и во услови на светска неизвесност.
Во однос на девизните резерви, Величковски нагласи дека со нив и натаму се управува исклучиво врз принципите на сигурност, ликвидност и диверзификација. „Во актуелното светско окружување, најважно е внимателно да се балансира меѓу приносот и ризикот, но со јасен приоритет – ликвидноста и зачувувањето на довербата во домашната валута“, изјави тој, нагласувајќи дека стабилноста е во фокусот на политиките на централната банка.
Вицегувернерот се осврна и на платниот систем, најавувајќи значаен исчекор преку воведувањето систем за инстант плаќања и натамошна дигитализација.
„Работиме на систем со кој ќе се овозможат плаќања во реално време, 24 часа секој ден во годината, што ќе донесе нов квалитет кај платежните услуги за граѓаните и за компаниите“, рече Величковски, додавајќи дека интеграцијата со СЕПА веќе дава резултати, што се гледа преку повеќекратното намалување на трошоците за плаќања во евра, како значително олеснување на трансакциите, зголемувајќи ја и конкурентноста на економијата.
Во тој контекст, Величковски посочи дека според последните расположливи податоци за март 2026 година, 55% од вкупниот број одливни прекугранични плаќања во евра и 66% од приливните прекугранични плаќања во евра се извршени преку СЕПА, што укажува на брза и успешна интеграција со СЕПА. Од секторски аспект, граѓаните умерено предничат во однос на компаниите, извршувајќи околу 70% од плаќањата во евра преку СЕПА, што ги потврдува придобивките од зачленувањето во СЕПА.
Банки
Вицегувернерката Митреска: Народната банка со сеопфатни пакет-мерки за стабилизирање на инфлацијата
„Народната банка спроведува сеопфатен и комплементарен сет на мерки насочени кон одржување на ценовната стабилност и стабилноста на девизниот курс“, истакна вицегувернерката Ана Митреска на гостувањето во поткастот „Финсајт“ со Наташа Мерсовска на порталот „Банкарство.мк“.
Таа нагласи дека монетарната политика и натаму се води претпазливо, при што главните инструменти ќе придонесат за постепено стабилизирање на инфлацијата.
„Монетарната политика и натаму е во зоната на претпазливост. Каматната стапка е на непроменето ниво, а истовремено се применуваат и дополнителни мерки – заострување на задолжителната резерва, повлекување ликвидност од банкарскиот систем, зголемени капитални барања за банките и построги кредитни стандарди. Овој пристап овозможува координирано делување врз инфлациските притисоци и кредитната активност“, посочи Митреска.
Во однос на инфлацијата, таа истакна дека централната банка внимателно ги следи движењата на цените и очекувањата на пазарите.
„Согласно тековните пазарни очекувања, по растот на цените на енергентите и храната во првата половина од годината, се очекува нивно постепено стабилизирање во втората половина, што би придонесло за намалувањето на притисоците врз цените“, нагласи Митреска.
Таа додаде дека Народната банка е подготвена за дополнителни интервенции доколку се зголемат ризиците.
„Доколку се појават знаци на подолготрајни инфлациски притисоци, Народната банка е подготвена да реагира со дополнително затегнување на монетарната политика, користејќи ги каматните стапки и другите расположливи инструменти“, истакна Митреска.
Банки
Профитот на Стопанска банка Скопје намален за 18% во првиот квартал
Стопанска банка Скопје во првите три месеци од годинава остварила нето-добивка од 679,5 милиони денари (околу 12,9 милиони долари), што претставува пад од 18% во споредба со истиот период лани.
Податоците покажуваат намалување на профитабилноста на банката на почетокот на 2026 година, во услови на променливи економски околности и динамики во банкарскиот сектор.
И покрај падот, банката останува меѓу значајните финансиски институции на домашниот пазар.
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка со информација за исплатата на паричната помош од социјална, детска и цивилна заштита за февруари 2026 година
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Интервјуапред 2 месециГацов во FinSight: Една неиздадена сметка значи над 60% загуба за државата
-
Кариерапред 1 месецНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 1 месецОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 1 месецАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 2 месециХалк банка нуди потрошувачки кредит до 2,5 милиони денари
-
Анализипред 2 месециКаде е најпрофитабилно да се инвестираат пари во 2026 година?





