На конференцијата INFINTECH 2025, една од најочекуваните дискусии беше посветена на прашањето кое ја зафаќа целата финансиска индустрија во регионот – дали дигиталното онбордирање конечно преминува од идеја во реалност. Под модераторство на Данијела Вуксановиќ, од Addiko Bank Montenegro, панелот „Digital Onboarding – Reality or still a concept?“ обедини претставници од банкарскиот сектор, регулаторите и технолошките партнери, кои дискутираа за реалните чекори, предизвиците и иднината на дигиталното вклучување на клиентите.

Панелот го сочинуваа Владислав Василев, регионален менаџер за Западен Балкан во Evrotrust, Гордана Калезиќ, директорка на директоратот за спречување на перење пари и финансирање на тероризам во Централната банка на Црна Гора, и Драган Будиќ, потпретседател за глобални податоци и генерален менаџер за Србија во NCR Atleos.

“Дигиталното онбордирање”, според соговорниците, не е само технолошки проект, туку целосна трансформација на банкарскиот процес – од првиот контакт на клиентот со банката до склучување на договор. Владислав Василев го опиша процесот како „патување од нула до потпишан договор“, кое мора да биде едноставно, брзо и безбедно. Тој нагласи дека секоја интеракција со клиентот мора да гради доверба, бидејќи токму сигурноста и транспарентноста се основата на успешната дигитална идентификација.

Биометриската идентификација, дигиталниот потпис и напредните системи за верификација веќе се присутни во регионот, но нивната целосна примена зависи од усогласеноста со регулаторната рамка. Василев подвлече дека технологијата е подготвена, но клучното прашање е дали институциите и клиентите се подготвени да ја прифатат целосно.

Од аспект на регулаторот, Гордана Калезиќ од Централната банка на Црна Гора истакна дека дигитализацијата бара балансиран пристап – со јасна, но флексибилна инфраструктура на државно ниво. Таа потенцираше дека потребно е создавање доверливи структури кои ќе овозможат масовно прифаќање на дигиталниот потпис и електронските трансакции. Успехот, според неа, ќе зависи од тесната координација меѓу банките, технолошките компании и регулаторите, но и од континуирана едукација на граѓаните, бидејќи довербата е клучниот двигател на дигиталната економија.

Технолошката перспектива ја сподели Драган Будиќ од NCR Atleos, кој истакна дека решенијата базирани на вештачка интелигенција и биометрија веќе нудат високо ниво на безбедност и можност за елиминирање на најчестите ризици при идентификација. Сепак, тој предупреди дека технологијата сама по себе не е доволна без изградена култура на дигитална безбедност и доверба. „Корисниците треба да веруваат во дигиталниот потпис исто како во физичкиот документ,“ додаде Будиќ.

Панелот заврши со заклучок дека дигиталното онбордирање не е проект со краен рок, туку процес што постојано се развива. Регулаторите ја отвораат рамката, технолошките компании нудат решенија, а банките имаат обврска да ја едуцираат јавноста и да ја градат довербата. Како што беше истакнато, вистинската дигитална трансформација нема да се мери со бројот на имплементирани алатки, туку со тоа колку клиентот ќе се чувствува сигурно – дури и без физички потпис.