Connect with us

Банки

Предвремена отплата на кредит во Македонија: Кога банката смее да наплати провизија, а кога не?

Објавено

на

Граѓаните во Македонија кои сакаат предвреме да го отплатат кредитот можат да заштедат на камати и да ги намалат вкупните трошоци за задолжување. Сепак, пред да се одлучат на ваков чекор, важно е да проверат дали банката има право да им наплати дополнителен надоместок. Македонското законодавство предвидува ограничувања за одредени категории потрошувачки кредити, но правилата не се исти за сите видови задолжувања.

Предвремената отплата подразбира делумно или целосно враќање на кредитот пред истекот на договорениот рок. На овој начин кредитокорисникот може да ги намали идните каматни трошоци, да го скрати периодот на задолжување или да го намали износот на месечната рата.

Во Македонија, ова прашање е регулирано со Законот за заштита на потрошувачите при договори за потрошувачки кредити, додека за станбените и хипотекарните кредити важат поинакви правила и договорни услови.

Колкава провизија може да наплати банката?

Според член 16 од Законот за заштита на потрошувачите при договори за потрошувачки кредити, потрошувачот има право во секое време целосно или делумно да ги исполни своите обврски од кредитот.

Во случај на предвремена отплата, кредитокорисникот има право на намалување на вкупните трошоци на кредитот, односно на каматите и другите трошоци што се однесуваат на преостанатиот период од договорот.

Сепак, кредиторот во одредени случаи има право на надоместок за оправданите трошоци директно поврзани со предвремената отплата.

Законските ограничувања за потрошувачките кредити опфатени со оваа регулатива предвидуваат:

  • Најмногу 1 отсто од износот што се отплаќа предвреме, доколку до истекот на договорот остануваат повеќе од 12 месеци.
  • Најмногу 0,5 отсто од предвреме отплатениот износ, доколку до истекот на договорот остануваат 12 месеци или помалку.

Притоа, надоместокот не смее да биде поголем од износот на каматата што корисникот би ја платил од денот на предвремената отплата до договорениот крај на кредитот.

На пример, ако граѓанин предвреме отплати 300.000 денари од потрошувачки кредит, а до истекот на договорот остануваат повеќе од една година, максималниот надоместок според законското процентуално ограничување би изнесувал 3.000 денари. Доколку останува една година или помалку, максималниот износ би бил 1.500 денари.

Овие износи се само примери за законските горни граници, а не задолжителни провизии што секоја банка ги наплатува.

Кога банката нема право на надоместок?

Кај потрошувачките кредити опфатени со законот, кредиторот нема право да наплати надоместок за предвремена отплата кога таа се врши во период во кој не е договорена фиксна каматна стапка, односно кога се применува променлива каматна стапка.

Надоместок не се наплатува ниту кога отплатата се врши врз основа на договор за осигурување склучен како обезбедување на кредитот, како и во законски предвидените случаи на дозволено пречекорување.

Тоа значи дека правото на наплата не е автоматско и зависи од видот на кредитот, каматната стапка и условите утврдени со закон и договор.

Што важи за станбените и хипотекарните кредити?

Кај станбените и кредитите обезбедени со хипотека, ситуацијата е поинаква.

Овие кредити се исклучени од опфатот на наведените одредби на Законот за заштита на потрошувачите при договори за потрошувачки кредити. Затоа, ограничувањата од 1 и 0,5 отсто не можат автоматски да се применуваат на секој станбен или хипотекарен кредит.

Во пракса, банките во Македонија имаат различни услови за предвремена отплата. Кај одредени кредитни производи се предвидува отплата без провизија, особено кога се користат сопствени средства, додека кај други може да има договорен надоместок.

Затоа, пред затворање на станбен или хипотекарен кредит, особено е важно граѓаните внимателно да ги проверат договорот и важечкиот тарифник на банката.

Пред уплатата побарајте детална пресметка

Пред да се изврши предвремена отплата, препорачливо е кредитокорисникот да поднесе барање до банката и да побара писмена пресметка на вкупниот износ што треба да го уплати.

Пресметката треба јасно да ја прикаже преостанатата главница, каматата пресметана до денот на отплатата и евентуалните дополнителни надоместоци.

Особено е важно да се провери дали уплатата ќе биде евидентирана како предвремено намалување на главницата или како авансно плаќање на идните рати.

Кај делумната предвремена отплата, потребно е да се утврди и дали ќе се намали месечната рата, дали ќе се скрати рокот на кредитот или ќе се примени друга договорена можност.

По затворањето на кредитот побарајте потврда

По целосната отплата, граѓаните треба да побараат писмена потврда дека сите обврски кон банката се подмирени.

Овој документ е важен доказ дека кредитот е затворен и дека не постојат преостанати задолжувања.

Кај кредитите обезбедени со хипотека, потребно е да се провери и постапката за бришење на заложното право од евиденцијата во Катастарот, како и евентуалните трошоци поврзани со таа постапка.

Предвремената отплата може да донесе значителна финансиска заштеда, но не е секогаш најисплатлива без претходна пресметка. Граѓаните треба да ја споредат заштедата од идните камати со евентуалните провизии и други трошоци, за да утврдат дали предвременото затворање на кредитот навистина е поволно решение.

Банки

Стопанска банка со Зелен кредит без обезбедување за инвестиции во енергетска ефикасност и одржливи решенија

Објавено

на

Стопанска банка АД – Скопје го промовира Зелениот кредит без обезбедување, наменет за граѓаните кои сакаат да инвестираат во енергетски поефикасни домови, современи технологии и еколошки решенија што придонесуваат за поодржлив начин на живот.

Со овој кредит, граѓаните имаат можност да финансираат различни инвестиции насочени кон подобрување на енергетската ефикасност, меѓу кои поставување топлинска изолација, инсталирање фотоволтаични системи, како и набавка на хибридни возила.

Од Банката посочуваат дека и малите промени во секојдневието можат да донесат значителни придобивки, како во поглед на намалувањето на потрошувачката на енергија, така и во создавањето поквалитетни услови за живот.

„Од подобар дом до поефикасно секојдневие, малите промени можат да направат голема разлика“, порачуваат од Стопанска банка, охрабрувајќи ги граѓаните да инвестираат во решенија што обезбедуваат поголема енергетска ефикасност.

Зелениот кредит без обезбедување е дел од понудата на Банката за поддршка на инвестиции во одржливи решенија, со кои домаќинствата можат да ја подобрат енергетската ефикасност и долгорочно да ги оптимизираат трошоците.

Со ваквите финансиски производи се поттикнува примената на обновливи извори на енергија и користењето технологии што придонесуваат за намалување на негативното влијание врз животната средина.

Повеќе информации за Зелениот кредит без обезбедување, условите за кредитирање и можностите за финансирање се достапни на официјалната веб-страница на Стопанска банка АД – Скопје, www.stb.com.mk.

Продолжи со читање

Банки

Превирањата на пазарот на обврзници ја усложнуваат одлуката на ЕЦБ за каматните стапки

Објавено

на

Европската централна банка (ЕЦБ) се соочува со сè поголема неизвесност околу најавеното зголемување на каматните стапки во декември. Иако растечката инфлација, поттикната од поскапувањето на енергенсите, бара дополнително затегнување на монетарната политика, превирањата на пазарот на обврзници веќе ги зголемуваат трошоците за задолжување и го забавуваат економскиот раст.

ЕЦБ двапати ги зголеми каматните стапки во изминатите четири месеци, а до неодамна се очекуваше уште едно зголемување во декември. Сепак, новите случувања на финансиските пазари би можеле да ја променат оваа одлука.

Распродажбата на обврзници и растот на нивните приноси доведуваат до поскапо задолжување за компаниите, домаќинствата и државите, дури и без дополнителна интервенција од централната банка. Ваквите услови веќе делуваат ограничувачки врз економската активност, што би можело да ја намали потребата од ново зголемување на каматите.

Според Карстен Бжески, глобален директор за макроекономски истражувања во ИНГ, економските услови значително се промениле од септемвриската седница на ЕЦБ.

Тој оценува дека растот на приносите на германските државни обврзници од септември досега веќе има приближно ист ефект врз економскиот раст и инфлацијата како дополнително зголемување на каматните стапки за 0,25 процентни поени.

Во случајот на Франција, ефектот е уште поизразен и одговара на зголемување на каматите за околу 0,50 процентни поени.

Според Бжески, бидејќи пазарите на обврзници практично преземаат дел од улогата на ЕЦБ во затегнувањето на финансиските услови, дел од претставниците на централната банка би можеле да бидат повоздржани кон ново зголемување на каматите.

На ваквите случувања се осврна и претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, која на собир на централни банкари и министри за финансии во Бангкок предупреди дека растот на долгорочните каматни стапки дополнително ги заострува условите за финансирање во еврозоната.

Лагард истакна дека, и покрај отпорноста на економскиот раст, финансиските услови значително се влошиле од последниот состанок на ЕЦБ.

Според неа, ваквиот развој на настаните ќе придонесе за забавување на економската активност и ќе го намали пренесувањето на инфлаторните притисоци во пошироката економија, во поголема мера отколку што било предвидено во септемвриските проекции.

Доколку ЕЦБ сепак одлучи во декември да ги зголеми каматните стапки за дополнителни 0,25 процентни поени, референтната стапка би достигнала 2,75 отсто. Тоа е ниво кое се смета за рестриктивно, односно ниво што ја ограничува економската активност преку поскапи кредити и намалена потрошувачка.

Во наредниот период, вниманието на централната банка ќе биде насочено кон движењето на инфлацијата, особено кон можноста повисоките цени на енергенсите да предизвикаат дополнителни поскапувања на храната и другите производи и услуги.

Засега, ваквите секундарни инфлаторни ефекти сè уште не се забележани во значителна мера.

Одлуката во декември ќе зависи од тоа дали инфлаторните притисоци ќе продолжат да растат или заострените финансиски услови на пазарите ќе се покажат како доволни за забавување на инфлацијата без дополнително зголемување на каматните стапки.

Продолжи со читање

Банки

Лагард предупредува: Растот на каматните стапки го забавува економскиот раст во еврозоната, но може да ја намали и инфлацијата

Објавено

на

Распродажбата на обврзници на светските финансиски пазари ги зголемува трошоците за задолжување во еврозоната, што може дополнително да го забави економскиот раст, но истовремено и да придонесе за намалување на инфлацијата. Ова го истакна претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, на собирот на централните банкари и министрите за финансии во Бангкок.

Во изминатите недели, приносите на државните обврзници ширум светот бележат значителен раст, поттикнат од зголемената загриженост за јавниот долг, инфлациските притисоци и растечката побарувачка за капитал за инвестиции во вештачка интелигенција.

Меѓу најпогодените земји е Франција, која се соочува со висок јавен долг и дополнителен притисок врз трошоците за негово финансирање.

Поскапото задолжување создава нов притисок врз европската економија

Според Лагард, заострувањето на финансиските услови и растот на долгорочните каматни стапки ќе имаат посилно негативно влијание врз економската активност отколку што првично предвидувала ЕЦБ.

Иако европската економија досега покажала отпорност, повисоките трошоци за финансирање постепено ја ограничуваат потрошувачката и инвестициите.

Дополнителен предизвик претставува растот на цените на енергенсите поради конфликтот со Иран. Според претседателката на ЕЦБ, домаќинствата ќе имаат помал капацитет да ги апсорбираат повисоките цени на горивата отколку што се очекувало во септемвриските економски проекции.

Ваквите услови создаваат сложена економска ситуација во која поскапото финансирање го ограничува растот, но истовремено може да го намали пренесувањето на повисоките енергетски трошоци врз останатите цени во економијата.

ЕЦБ би можела повторно да ги зголеми каматните стапки во декември

Европската централна банка во последните четири месеци двапати ги зголеми каматните стапки, а аналитичарите очекуваат дополнително зголемување во декември.

Според актуелните очекувања, референтната каматна стапка би можела да достигне 2,75%, ниво кое економистите го оценуваат како рестриктивно, бидејќи може да ја ограничи кредитната активност и економскиот раст.

Претседателот на германската Бундесбанка, Јоахим Нагел, исто така сигнализираше дека борбата против инфлацијата сè уште не е завршена и дека може да биде потребно дополнително заострување на монетарната политика.

Сепак, тој нагласи дека секоја одлука ќе зависи од најновите економски показатели и ќе се носи на поединечните состаноци на ЕЦБ.

Цените на енергијата и платите остануваат под посебен надзор

На потребата од внимателно следење на инфлациските ризици укажа и гувернерот на Централната банка на Финска, Оли Рен.

Според него, ЕЦБ особено ќе ги анализира можните секундарни ефекти од поскапувањето на енергијата, односно дали повисоките енергетски трошоци ќе предизвикаат дополнителен раст на цените на другите производи и услуги, како и притисоци за зголемување на платите.

Ваквите движења се особено важни за идните одлуки на централната банка, бидејќи би можеле да влијаат врз времетраењето и интензитетот на рестриктивната монетарна политика.

Пораките од ЕЦБ покажуваат дека европската економија се наоѓа пред чувствителен период, во кој централната банка ќе мора да воспостави рамнотежа меѓу ограничувањето на инфлацијата и избегнувањето посилно забавување на економскиот раст.

Идните движења на пазарите на обврзници, цените на енергенсите и инфлациските очекувања ќе имаат клучна улога во определувањето на насоката на каматните стапки во еврозоната.

Продолжи со читање

Популарно

Copyright © 2023 bankarstvo.mk. All Rights Reserved. Developed by Digital Orange