Анализи
Закана за летната сезона: Масовни откажувања на летови и поскапи авионски билети поради кризата со горивото
Војната со Иран и речиси целосната блокада на Ормутскиот Теснец предизвикаа сериозни потреси во глобалниот авионски сообраќај, а авиокомпаниите предупредуваат на можен бран откажувања на летови и нов раст на цените на билетите пред почетокот на летната сезона.
Кризата доведе до недостиг на авионско гориво на светските пазари, бидејќи нарушувањата во извозот на нафта од Персискиот Залив директно влијаат врз производството на керозин. Рафинериите на Блискиот Исток, кои обезбедуваат повеќе од 10 проценти од светското производство на авионско гориво, се соочуваат со големи проблеми во транспортот.
Според податоците на Блумберг, цените на авионското гориво растат побрзо и од цените на суровата нафта. Во Европа тие веќе надминале 200 долари за барел, што создава огромен финансиски притисок врз авиопревозниците.
Поради високите трошоци и ограничената достапност на гориво, голем број компании веќе откажале илјадници летови, приземјиле постари авиони и ги зголемиле цените на билетите. Аналитичарите предупредуваат дека можно е дополнително намалување на бројот на линии.
Најпогодени се Азија и Европа, кои во голема мера зависат од нафтата што поминува низ Ормутскиот Теснец. Производството на авионско гориво во азиските рафинерии во април паднало на 2,9 милиони барели дневно, што е за повеќе од 500.000 барели помалку во споредба со февруари.
Во Европа дополнителен проблем претставува затворањето на дел од рафинериите во последните години. European Union увезува околу 40 проценти од потребниот керозин, а половина од тие количини вообичаено минуваат низ Ормутскиот Теснец.
Компанијата Шел соопшти дека европските рафинерии работат со максимален капацитет, додека Европа се обидува да го зголеми увозот од Северна Америка и Африка. Сепак, International Energy Agency предупредува дека резервите на гориво би можеле да паднат на критично ниско ниво уште во јуни.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД располагаат со доволни резерви на авионско гориво, но експертите предупредуваат дека американските рафинерии веќе работат со рекордно високо производство.
Горивото е еден од најголемите трошоци за авиокомпаниите и може да учествува со до 30 проценти во оперативните расходи. Поради тоа, дел од компаниите веќе ги префрлаат трошоците врз патниците преку поскапи билети и дополнителни такси.
Во Хонг Конг, авиокомпанијата Катај Пасифик воведе дополнителни такси за гориво до 350 долари за долги меѓународни летови.
Според платформата Кајак, просечната цена на повратен меѓународен билет пораснала за 16 проценти во однос на минатата година и сега изнесува 1.101 долар, додека билетите за домашни летови во САД се поскапи за 24 проценти.
Аналитичката компанија Цириум проценува дека авиокомпаниите веќе го намалиле летниот капацитет за речиси четири проценти, што значи дека од распоредите се отстранети околу 9,3 милиони седишта.
Луфтханза веќе најави укинување на 20.000 летови на кратки европски релации во текот на летото.
Според правилата на ЕУ, авиокомпаниите не се должни да исплатат отштета во случаи на војна и вонредни околности, но ако лет во рамки на ЕУ биде откажан поради трошоци помалку од 14 дена пред поаѓање, патниците може да имаат право на компензација до 600 евра.
Анализи
Цените на нафтата паднаа за два отсто и покрај новите тензии со Иран
Цените на нафтата продолжија да паѓаат во петокот, додека инвеститорите ги следат случувањата на Блискиот Исток, но сè повеќе се фокусираат и на изгледите за снабдувањето на глобалниот пазар.
Меѓународниот репер Brent за испорака во август поевтини за 2,03 отсто, на 73,73 долари за барел, додека американската лесна нафта WTI падна за 2,11 отсто, на 70,4 долари за барел.
Пазарите реагираа воздржано и покрај новите информации за безбедносната состојба во Ормускиот Теснец. Американски претставник соопштил дека Иран стои зад напад врз товарен брод во близина на брегот на Оман. Бродот пловел под знаме на Сингапур, а британската служба за поморска безбедност информирала дека нема жртви ниту еколошка штета.
Генералниот секретар на Меѓународната поморска организација, Арсенио Домингез, изјави дека привремено е паузирана имплементацијата на планот за евакуација на дел од бродовите, со цел повторно да се потврди дека се обезбедени потребните безбедносни гаранции за пловилата во регионот.
Тензиите меѓу Иран и САД дополнително се зголемија и поради несогласувањата околу употребата на средствата опфатени со меморандум за разбирање меѓу двете земји. Претседателот на иранскиот парламент ги отфрли тврдењата на администрацијата на Доналд Трамп дека одмрзнатите ирански средства ќе се користат за купување американски земјоделски производи.
Американски претставници, пак, тврдат дека евентуалното ослободување на средствата ќе остане под одобрение на Вашингтон и дека тие би биле наменети за купување американски земјоделски производи за потребите на иранското население.
И покрај ваквите ризици, цените на нафтата се намалија бидејќи инвеститорите проценуваат дали дипломатските напори би можеле да го намалат ризикот од нарушување на снабдувањето. Дел од аналитичарите предупредуваат дека состојбата и натаму е неизвесна, особено поради значењето на Ормускиот Теснец за глобалниот транспорт на нафта и гас.
Скот Нејшнс, претседател на Nations Indexes, оцени дека пазарите можеби се премногу оптимистични, бидејќи, според него, многу прашања околу договорот меѓу САД и Иран остануваат нерешени.
Дополнителна неизвесност носи и ситуацијата во ОПЕК. Организацијата се соочува со можност за уште едно заминување на голем производител, откако Обединетите Арапски Емирати претходно ја напуштија групата. Ирак, според извештаите, побарал повисока производствена квота и предупредил дека би можел да излезе од картелот доколку неговите барања не бидат прифатени.
Ваквите случувања покажуваат дека пазарот на нафта останува под силно влијание на геополитичките ризици, но и на очекувањата за идната понуда и одлуките на големите производители.
Извор:CNBC
Анализи
Биткоин се врати близу 60.000 долари, но пазарот останува под притисок
Биткоинот се опорави и се приближи до нивото од 60.000 долари, откако претходно падна на 58.206 долари. Во последното тргување, најпознатата криптовалута се движеше околу 59.800 долари, во услови на силен пад на азиските берзи.
Пазарниот притисок беше засилен откако јужнокорејскиот индекс Kospi падна за осум отсто, додека јапонскиот Nikkei загуби три отсто. И покрај закрепнувањето, биткоинот и натаму е во минус од повеќе од пет отсто на неделно ниво, а речиси 20 отсто во последниот месец.
Аналитичарите посочуваат дека зоната меѓу 50.000 и 60.000 долари историски претставувала силна поддршка за биткоинот, бидејќи во тој распон често се појавувале купувачи за време на пазарни падови.
Распродажбата на азиските акции следуваше по зголемената претпазливост на Волстрит, поттикната од најавите за поскапувања кај големи технолошки компании, меѓу кои и Apple, поради растечките трошоци.
Сепак, моменталното пазарно окружување не изгледа поволно за биткоинот. На Волстрит се зголемуваат обложувањата против криптовалутата, додека нејзината цена се приближува до најниските нивоа во последните две години.
Опциите со кои се тргува на iShares Bitcoin Trust ETF, најголемиот берзански фонд поврзан со биткоин, на 25 јуни достигнале 1,1 милион договори, што е двојно повеќе од просекот во последните 30 дена.
Продажните опции биле повеќе од двојно побројни од куповните, што покажува дека дел од трговците на Волстрит и натаму очекуваат дополнителен пад на цената на биткоинот.
Анализи
Цената на златото падна под притисок на продавачите
Цената на златото забележа пад во најновото интрадневно тргување, откако продажниот притисок повторно почна да доминира врз движењето на пазарот. Благородниот метал и натаму се движи под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, што ја засилува краткорочната негативна слика и ги ограничува шансите за посериозно закрепнување.
Падот следуваше откако техничките индикатори претходно излегоа од зоната на препродаденост и се придвижија кон силно прекупени нивоа. Тоа укажува дека позитивниот моментум, кој го поддржуваше претходниот раст, почнал да слабее.
Според техничката анализа, ваквите сигнали ја поддржуваат можноста за продолжување на негативниот тренд. Златото останува изложено на дополнителен продажен притисок и на можни нови загуби во краток рок, доколку не успее да се врати над клучните технички нивоа.
Слична слика се забележува и кај валутниот пар EUR/USD, кој исто така ослабе во последното интрадневно тргување. Падот доаѓа во услови на продолжен продажен моментум на краток рок, што ги ограничува шансите за закрепнување во тековниот период.
Еврото во однос на доларот продолжи да се тргува под EMA50, кој делува како динамичен отпор и ја зајакнува негативната техничка перспектива. Во исто време, индикаторите за релативна сила почнаа да покажуваат негативно вкрстување по достигнувањето на високи прекупени нивоа, што укажува на слабеење на куповниот притисок.
Овие технички сигнали ја зголемуваат веројатноста за продолжување на падот и кај EUR/USD, при што пазарот останува под влијание на продавачите во блиска иднина.
-
Банкипред 2 месеци
Стопанска банка АД – Скопје со план за исплата на дивиденда од над 16 милиони евра
-
Бизниспред 2 месециОд полноќ нови цени на горивата
-
Останатопред 1 месец
Почна исплатата на средствата од МојДДВ за првиот квартал од 2026 година
-
Банкипред 2 месециСилк Роуд Банка: Пензиите за април исплатени, достапни преку експозитурите, банкоматите како и електронското банкарство
-
Советипред 2 месеци
УЈП објави видео упатство за е-даночни услуги и потврда на ДЛД-ГДП пријавата
-
Продуктипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Редовното инвестирање е пат до посигурна финансиска иднина
-
Бизниспред 2 месециДизелот од полноќ поевтинува за 4 денари
-
Бизниспред 2 месеци„МЕПСО“ ја обжали одлуката во спорот со „Енергоинвест“, уверени се во победа на арбитражa


