Европската централна банка (ЕЦБ) се соочува со една од најтешките одлуки во последните години, откако наглиот раст на цените на енергијата предизвикан од воениот конфликт меѓу САД и Иран повторно ја зголеми инфлацијата во еврозоната.

Сè повеќе сигнали упатуваат на тоа дека ЕЦБ веќе оваа недела би можела да ги зголеми каматните стапки, но дел од економистите предупредуваат дека таков потег би можел дополнително да ја забави европската економија, која веќе покажува знаци на слабеење.

Главниот аргумент на поддржувачите на зголемувањето на каматите е зачувување на кредибилитетот на ЕЦБ во борбата против инфлацијата. Инфлацијата во еврозоната достигна 3,2 проценти, што е значително над целта од два проценти. Воедно, расте и базичната инфлација, која не ги вклучува цените на енергијата и храната.

Според дел од претставниците на ЕЦБ, постои ризик повисоките цени на енергенсите да се прелеат во останатите сектори на економијата преку поскапување на услугите и стоките, како и преку барањата за повисоки плати. Затоа тие сметаат дека е потребна навремена реакција за да се спречи дополнително вкоренување на инфлаторните очекувања.

Сепак, противниците на ваквиот потег потсетуваат дека сегашната ситуација се разликува од периодот по почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тие нагласуваат дека сè уште нема доволно докази дека поскапувањето на енергијата ќе прерасне во долготраен инфлаторен проблем, а растот на платите останува релативно умерен.

Економистите предупредуваат и на историските грешки на ЕЦБ од 2008 и 2011 година, кога банката ги зголеми каматните стапки поради растот на цените на нафтата, но набргу потоа беше принудена да ја промени политиката поради финансиската и должничката криза.

Дополнителна неизвесност создава и фактот што ЕЦБ во моментов зазема поостар став од другите големи централни банки. Додека Европската централна банка размислува за ново зголемување на каматите, американските Федерални резерви засега претпочитаат да ги следат долгорочните последици од конфликтот на Блискиот Исток.

Финансиските пазари во моментов очекуваат ЕЦБ оваа година двапати да ги зголеми каматните стапки за по 0,25 процентни поени. Сепак, поголемиот дел од аналитичарите сметаат дека евентуалното зголемување треба да се сфати како превентивна мерка, а не како почеток на нов циклус на агресивно затегнување на монетарната политика.

Поради тоа, вниманието на инвеститорите нема да биде насочено само кон самата одлука за каматните стапки, туку и кон пораките што ќе ги испрати претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, за идните чекори на централната банка.