Анализи
Европските земји не се откажуваат од оданочувањето на пензиите
Иако Хрватска најави дека од 1 јануари 2027 година ќе го укине данокот на доход од пензии, повеќето европски држави и натаму ги оданочуваат пензиските примања, но со различни олеснувања и поволности за пензионерите.
Во Европа пензиите генерално се третираат како вид приход, а не како социјална помош. Затоа тие остануваат дел од даночниот систем, при што за лицата со пониски примања се предвидени посебни даночни олеснувања, одбитоци и неопорезливи прагови.
Во Хрватска во моментов данок се плаќа на делот од пензијата што надминува 600 евра, а пензионерите имаат и дополнително намалување на даночната стапка од 50 проценти. Од 2027 година, пензиите до 5.000 евра месечно ќе бидат целосно ослободени од данок.
Германија применува преоден модел на оданочување што зависи од годината на пензионирање. За 2026 година основниот неопорезлив износ изнесува 12.348 евра годишно, а над тој праг се применува прогресивно оданочување.
Во Австрија пензиите се оданочуваат како доход, а данокот се пресметува при исплатата. Неопорезливиот праг изнесува 13.541 евро годишно, по што следуваат прогресивни стапки од 20 до 55 проценти. Во оваа земја се оданочуваат и дополнителните пензиски исплати, вклучувајќи ги 13-тата и 14-тата пензија.
Ирска, исто така, не ги ослободува сите пензии од данок. Лицата постари од 65 години не плаќаат данок доколку нивниот годишен приход не надминува 18.000 евра, додека над овој износ пензиите влегуваат во даночниот систем.
Во Словенија постојат повеќе олеснувања за пензионерите. Редовните приматели на пензија имаат општа даночна олесница од 5.551,93 евра годишно, како и дополнителна пензиска олесница од 13,5 проценти од износот на пензијата. Од март 2026 година, аконтацијата на данок почнува да се одбива само за пензии повисоки од 1.729 евра месечно.
Италија ги третира пензиите како оданочив приход преку системот IRPEF. За 2026 година се применуваат три основни стапки – 23 проценти за приходи до 28.000 евра, 33 проценти за делот меѓу 28.000 и 50.000 евра и 43 проценти за приходи над 50.000 евра.
Слична практика има и во Шведска, каде пензиите се оданочуваат преку локалниот данок на доход. Во 2026 година просечната стапка изнесува околу 32,38 проценти, со разлики меѓу општините. За нерезидентите што примаат шведска пензија се применува посебен данок, кој годинава е намален на 22,5 проценти.
Податоците на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД) покажуваат дека пензионерите во развиените земји вообичаено плаќаат помалку даноци и придонеси од работниците со ист приход, но пензиите речиси никаде не се целосно изземени од даночниот систем. Според ОЕЦД, просечната вкупна стапка на даноци и придонеси за пензиски приходи изнесува околу 15 проценти, што е за приближно 12 процентни поени помалку во споредба со вработените со исто ниво на приходи.
Анализи
Цените на нафтата пораснаа по новите напади на Блискиот Исток
Цените на нафтата пораснаа во средата, во услови на нова ескалација на тензиите на Блискиот Исток, откако САД извршија нова серија напади врз Иран, а Техеран, според медиумските извештаи, возвратил со напади врз регионалните сојузници на Вашингтон.
Фјучерсите на меѓународната референтна нафта „брент“ пораснаа за 0,81 отсто, на 95,42 долари за барел, откако претходно бележеа и поголем раст. Американската нафта West Texas Intermediate поскапе за 0,45 отсто, на 90,63 долари за барел.
Американската Централна команда соопшти на платформата X дека нападите следувале по неодамнешните обиди на Иранската револуционерна гарда да нападне комерцијални бродови во Ормутскиот Теснец и американски војници.
Британскиот Центар за поморски трговски операции, според CNBC, претходно пријавил инцидент во кој три неидентификувани проектили погодиле танкер додека минувал низ Ормутскиот Теснец во понеделникот.
Американскиот претседател Доналд Трамп на Truth Social порача дека не се обидува да го принуди Иран да седне на преговарачка маса.
„Многу повеќе ми се допаѓа нашата сегашна позиција, со речиси целосна контрола врз Ормутскиот Теснец и нивната економија која целосно се урива“, напиша Трамп.
Како одговор на последните американски напади, Иран наводно извршил напади со беспилотни летала и ракети врз Кувајт, Јордан и Бахреин, објави „Ал Џезира“.
Анализи
Цената на златото падна до 4.300 долари, негативниот притисок продолжува
Цената на златото забележа силен пад во последното тргување и се спушти до нивото на поддршка од 4.300 долари, што претходно беше посочено како ценовна цел во анализата на Economies.com.
Според техничката анализа, движењето на цената и натаму е под влијание на силен краткорочен корективен надолен тренд, додека дополнителен негативен притисок создава тргувањето под 50-дневниот експоненцијален подвижен просек, познат како EMA50.
Негативни сигнали покажуваат и индикаторите за релативна сила, додека пробивањето на главната краткорочна линија на раст дополнително ги намалува шансите за посилно закрепнување на цената во блиска иднина.
Според анализата, сè додека златото останува под нивото на EMA50, негативниот притисок врз цената ќе продолжи, бидејќи овој индикатор во моментов делува како динамичко ниво на отпор.
Извор: Economies.com
Анализи
Високите камати требаше да ја погодат технологијата, но пазарот покажа поинаква слика
Според класичната економска логика, растот на каматните стапки треба најсилно да ги погоди технолошките компании, особено оние чија вредност во голема мера зависи од профитите што се очекуваат во иднина. Сепак, движењата на американскиот пазар во последниот циклус на монетарно затегнување покажаа дека ова правило не секогаш функционира толку едноставно.
Американската централна банка, ФЕД, од март 2022 до јули 2023 година ги зголеми каматните стапки за вкупно 525 базични поени, а во неколку наврати зголемувањето изнесуваше и по 75 базични поени.
Во 2022 година пазарот речиси целосно се движеше според економската теорија. Технолошкиот сектор и поширокиот индекс S&P 500 забележаа значителен пад, додека енергетските компании остварија силни приноси.
Но, веќе во 2023 година ситуацијата драстично се промени. Иако ФЕД продолжи со зголемувањето на каматните стапки, технолошкиот сектор силно порасна, а таканаречената „Величествена седумка“ на најголеми американски технолошки компании беше одговорна за значителен дел од растот на американскиот пазар.
Една од главните причини била промената на очекувањата на инвеститорите. Во текот на 2023 година пазарот сè повеќе очекувал дека ФЕД се приближува кон крајот на циклусот на монетарно затегнување. За инвеститорите, според анализата, не е важна само моменталната висина на каматите, туку и очекувањата за тоа во кој правец тие ќе се движат во иднина.
Дополнителен поттик за технолошките акции бил огромниот интерес за вештачката интелигенција. Тој значително ги зголемил очекувањата за идните приходи и профити на компании како „Нвидиа“ и „Мајкрософт“, па позитивните очекувања успеале да го надминат негативното влијание на високите каматни стапки.
Денешните технолошки гиганти, исто така, значително се разликуваат од компаниите од овој сектор од пред две децении. Компании како „Мајкрософт“, „Епл“, „Алфабет“ и „Мета“ располагаат со големи парични текови, високи профитни маржи, значителни парични резерви и силни позиции на пазарот. Поради тоа тие се помалку зависни од евтиното финансирање отколку класичните брзорастечки компании.
Важен фактор е и сè поголемото значење на пасивното инвестирање преку индексни фондови и ETF-фондови. За разлика од активните инвеститори, овие фондови автоматски ја следат структурата на индексите и не вршат класична секторска ротација само поради промена на каматните стапки.
Анализата покажува дека класичната теорија и натаму може да биде почетна точка: енергетиката, делови од финансискиот сектор, здравството, основните потрошувачки производи, индустријата и суровините вообичаено полесно поднесуваат високи камати, додека технологијата, недвижностите и високо задолжените компании се почувствителни.
Сепак, примерот од 2022 и 2023 година покажува дека само нивото на каматните стапки не е доволно за да се предвиди кој сектор ќе биде најуспешен. Важни се и брзината на нивното зголемување, состојбата на економијата, инфлацијата, очекувањата на инвеститорите, корпоративните профити и структурата на самиот пазар.
Извор: Bloomberg Adria
-
Продуктипред 2 месециИднината на банкарството е во доброто корисничко искуство
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка со промотивна камата од 4,9 отсто за Mastercard Platinum картичката
-
Кариерапред 2 месециСтопанска банка Скопје вработува трезорист, отворен оглас за апсолвенти и дипломирани економисти
-
Анализипред 1 месецДали Македонија ќе ги следи Унгарија, Полска и Литванија и ќе го укине вториот пензиски столб?
-
Продуктипред 2 месециНулта толеранција за измами: Владата усвои нова Стратегија за заштита на финансиските интереси на ЕУ во земјава до 2030 година
-
Банкипред 4 неделиПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Советипред 2 месециКБ Прво пензиско друштво: Вториот столб е лична заштеда за посигурна пензија
-
Кариерапред 1 месецАлта банка со активен оглас за стручен соработник во банкарска експозитура во Велес





