Порастот на цените на нафтата би можел да има негативно влијание врз американскиот пазар на труд, предупредуваат аналитичарите на „Goldman Sachs“. Според нивните проценки, повисоките трошоци за енергија може да резултираат со намалување на новите работни места за околу 10.000 на месечно ниво до крајот на годината во САД.

Иако, во минатото растот на цените на нафтата често резултираше со масовни вработувања во енергетскиот сектор, особено во индустријата за шкрилци, но во моментов ефектот е ограничен. Американските производители на нафта денес работат со повисока автоматизација и поголема ефикасност, што значи дека зголеменото производство не резултира автоматски во нови работни места.

Во меѓувреме, повисоките цени на горивата се прелеваат во пошироката економија, зголемувајќи ги трошоците за транспорт, производство и услуги. Овој притисок ги тера потрошувачите да ја намалат потрошувачката, а компаниите да го одложуваат новото вработување.

Според анализата на банката, американската економија веќе покажуваше знаци на забавување пред последниот раст на цените на нафтата, поттикнат од геополитичките тензии на Блискиот Исток. Во такви услови, енергетските трошоци дополнително го намалуваат економскиот импулс.

Од Федералните резерви засега задржуваат внимателен пристап на следење на економскиот тек, оценувајќи дека инфлациското влијание од конфликтот може да биде привремено. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека инфлацијата предизвикана од енергијата често трае подолго од очекуваното, особено кога станува збор за реални прекини во снабдувањето.

Американските берзански индекси забележаа значителен пад во четвртокот, под влијание на растот на цените на нафтата и неизвесноста поврзана со случувањата на Блискиот Исток.

Индексот „S&P 500“ се намали за 1,74%, додека „Nasdaq Composite“ забележа пад од 2,38%. „Dow Jones Industrial Average“ загуби 470 поени, односно 1,01%.

Растот на цените на енергенсите дополнително изврши притисок врз пазарите. Фјучерсите на нафтата „Брент“ пораснаа за 5% и надминаа 108 долари за барел, додека „West Texas Intermediate“ достигна над 94 долари, исто така со раст од 5%.

Паралелно со падот на акциите и растот на нафтата, значително се зголемија и приносите на 10-годишните и 2-годишните државни обврзници, што укажува на заострување на финансиските услови.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека растот на цените на нафтата и притисокот врз пазарите не се толку негативни како што се очекувало, додавајќи дека состојбата ќе се стабилизира и цените веројатно ќе се намалат.

Во меѓувреме, тензиите меѓу Вашингтон и Техеран продолжуваат. Трамп порача дека Иран треба „да се вразуми пред да биде предоцна“, додека од иранска страна беше соопштено дека се разгледува американски предлог за завршување на конфликтот, но без намера за директни разговори со САД.

Дополнително, земјите од Персискиот Залив ги осудија нападите врз нивната енергетска инфраструктура и побараа од Ирак да преземе мерки за нивно запирање, нагласувајќи дека се подготвени да се бранат.

И покрај падот, пазарите остануваат на пат кон неделна добивка, во услови на спротивставени сигнали околу можноста за дипломатско решение на кризата. Аналитичарите оценуваат дека инвеститорите внимателно ги следат пораките од Иран, при што дел од нив сметаат дека острите јавни изјави можеби прикриваат попомирлив став зад сцената.

Конфликтот на Блискиот Исток носи зголемени ризици за економскиот раст и инфлацијата во земјите опфатени од Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), се наведува во најновиот Регионален економски извештај на институцијата.

Во анализата се посочува дека растот на цените на енергијата и ѓубривата, нарушувањата во трговијата и туризмот, како и заострувањето на финансиските услови веќе имаат влијание врз економиите во регионот, особено кај земјите кои имаат силни врски со пазарите од Заливот.

Главната економистка на ЕБОР, Беата Јаворчик, предупредува дека војната покажува колку брзо геополитичките шокови можат да се прелеат врз енергетските пазари, синџирите на снабдување и финансиските текови. Цените на енергијата веќе бележат раст поради нарушувања во производството и транспортните рути во Персискиот Залив, иако сè уште се под историските максимуми.

Според извештајот, доколку цената на нафтата се задржи над 100 долари за барел, а проблемите во снабдувањето со хемикалии и метали продолжат, глобалниот економски раст може да се намали за најмалку 0,4 процентни поени, додека инфлацијата би можела да порасне за повеќе од 1,5 поени. Во такво сценарио, растот во регионот на ЕБОР би се намалил до 0,4 процентни поени.

Пазарите на гас остануваат затегнати, при што резервите во Европа се значително под просекот од претходните години. Дури и ако конфликтот заврши наскоро, цените би можеле да останат високи поради постепеното обновување на залихите.

Дополнително, под притисок се и суровините за ѓубрива и индустриските материјали како алуминиум, сулфур и петрохемикалии, кои минуваат низ Ормутскиот теснец, што го зголемува ризикот од повисоки трошоци за производство и храна.

Негативни ефекти се очекуваат и во туризмот и дознаките. Економиите зависни од туризам, како Јордан, се соочуваат со намален број посетители, додека дознаките од земјите на Советот за соработка на Заливот кон држави како Либан, Јордан и Египет би можеле да ослабат.

Воедно, растот на приносите на обврзниците во јужниот и источниот Медитеран и во Турција укажува на заострување на финансиските услови, што може да доведе до зголемен одлив на капитал доколку пазарите дополнително се влошат.

ЕБОР предупредува дека најпогодени ќе бидат земјите со висока зависност од увоз на енергија, храна и ѓубрива, силни економски врски со Заливот и ограничен фискален простор. Меѓу нив се и Северна Македонија, Египет, Ирак, Јордан, Либан, Молдавија, Монголија, Сенегал, Тунис, Турција и Украина.

Од банката нагласуваат дека долгорочните последици може да вклучуваат зголемени ризици за енергетската безбедност и поголема фрагментација на глобалната трговија, додека некои извозници на суровини би можеле да имаат корист од повисоките цени. ЕБОР порачува дека е подготвена да ги поддржи земјите и клиентите во справување со овие предизвици.