Азиските берзи ја започнаа новата трговска недела со раст на берзанските индекси, поттикнат од намалувањето на цените на нафтата и позитивните економски податоци од Кина. Сепак, инвеститорите остануваат претпазливи поради неизвесноста околу технолошкиот сектор, високите инвестиции во вештачката интелигенција и можните нови зголемувања на каматните стапки.

Регионалниот индекс MSCI, кој ги следи акциите на азиско-пацифичките пазари, во понеделникот наутро бележеше раст од 0,2 отсто, по значителниот пад во текот на минатата недела.

На берзите во Шангај, Хонгконг, Индија, Австралија и Јужна Кореја, берзанските индекси пораснаа меѓу 0,1 и 0,7 отсто, додека јапонскиот пазар се движеше во спротивна насока, со пад од 0,7 отсто.

Главниот поттик за позитивното расположение дојде од намалувањето на цените на нафтата, што ги зголеми надежите дека инфлациските притисоци во светската економија би можеле постепено да ослабнат.

Дополнителен оптимизам донесоа и најновите податоци за кинеската економија. Бруто-домашниот производ (БДП) на Кина во третиот квартал пораснал за 4,5 отсто на годишно ниво, што претставува забрзување во споредба со растот од 4,3 отсто забележан во претходниот квартал.

Технолошките акции и натаму под притисок

И покрај позитивните движења, на азиските пазари продолжува претпазливото тргување, пред сè поради неизвесните перспективи на технолошкиот сектор.

Минатата недела технолошките акции беа изложени на значителен продажен притисок, поттикнат од сигналите за заострување на конкуренцијата во индустријата за производство на чипови.

Дополнителна загриженост кај инвеститорите предизвикува прашањето дали огромните вложувања во развојот на вештачката интелигенција ќе донесат доволно високи приноси за да ги оправдаат сегашните вреднувања на технолошките компании.

Овие стравувања се надоврзуваат на сè поголемата концентрација на берзанскиот раст кај мал број големи технолошки компании, што ја зголемува чувствителноста на пазарите на евентуални разочарувачки финансиски резултати.

Каматните стапки остануваат дополнителен ризик

Инвеститорите внимателно ги следат и идните одлуки на централните банки, бидејќи евентуалното дополнително зголемување на каматните стапки во борбата против инфлацијата би можело да ги зголеми трошоците за финансирање на компаниите.

Таквиот развој особено би ги погодил технолошките компании со поголеми задолжувања, но и оние чии берзански вреднувања во голема мера зависат од очекувањата за висок раст на идните приходи.

Поради тоа, иако азиските берзи ја започнаа неделата со позитивни резултати, натамошното движење на индексите ќе зависи од развојот на цените на енергенсите, монетарната политика и расположението на инвеститорите кон технолошкиот сектор.

Разликата меѓу стандардниот индекс S&P 500 и неговата верзија во која сите компании имаат еднаква тежина достигна нивоа невидени повеќе од две децении. Последен пат ваква изразена дивергенција беше забележана за време на дот-ком ерата, кога интернет-компаниите го предводеа берзанскиот раст. Денес таа улога ја имаат технолошките гиганти и компаниите поврзани со вештачката интелигенција, пишува Bloomberg Adria.

Иако американскиот берзански индекс S&P 500 бележи силен раст во изминатите години, зад позитивните резултати се крие нерамномерно движење на пазарот. Најголемиот дел од добивките доаѓаат од релативно мал број компании со огромна пазарна капитализација, додека останатите компании остваруваат значително поскромни резултати.

Кон крајот на септември, десетте најголеми компании учествувале со речиси 38 отсто во вкупната тежина на индексот. Ова покажува колку движењето на S&P 500 зависи од перформансите на технолошките гиганти.

За разлика од традиционалниот индекс, S&P 500 Equal Weight им доделува приближно еднакво учество на сите 500 компании. Неговото заостанување покажува дека берзанскиот раст не е рамномерно распределен низ американската економија.

Сезоната на финансиски резултати може да биде пресудна

Според анализата, претстојното објавување на кварталните финансиски резултати може да даде одговор дали растот ќе продолжи да зависи од неколку технолошки гиганти или ќе се прошири и на останатите сектори.

Очекувањата за добивките на најголемите технолошки компании се високи, што го зголемува ризикот од разочарување доколку нивните резултати не ги исполнат прогнозите.

Од друга страна, кај голем дел од останатите компании очекувањата се намалени, што остава простор за позитивни изненадувања и евентуално закрепнување на индексот со еднаква тежина.

Податоците на Citadel Securities покажуваат дека на 7 октомври односот меѓу S&P 500 Equal Weight и Nasdaq 100 паднал на најниско ниво од април 2000 година. Потоа следувало делумно закрепнување, при што 76 отсто од компаниите во S&P 500 оствариле подобри резултати од самиот индекс во периодот по забележаното дно.

Можни се три сценарија

Првото сценарио предвидува продолжување на доминацијата на технолошките гиганти, доколку нивните финансиски резултати го оправдаат досегашниот раст на акциите.

Второто подразбира проширување на берзанскиот раст кон други сектори, што би овозможило намалување на разликата меѓу двата индекса.

Третото, најнеповолно сценарио, е истовремено забавување на технолошките компании и недоволна сила на остатокот од пазарот. Во таков случај, можно е двата индекса да забележат пад.

Иако споредбите со дот-ком балонот предизвикуваат загриженост, аналитичарите нагласуваат дека високата концентрација сама по себе не значи дека следува берзански крах. Клучно ќе биде дали компаниите што инвестираат во вештачка интелигенција ќе успеат да го оправдаат растот на инвестициите со повисоки приходи, профити и парични текови.

Извор: Bloomberg Adria, преку Bankar.me, 19 октомври 2026 година.

Македонската берза ја заврши последната трговска сесија од неделата со намалување на главниот индекс МБИ10 од 0,55%, при што неговата вредност на 16 октомври 2026 година се спушти на 9.006,70 поени.

Вкупниот берзански промет изнесуваше 2.804.439 денари, реализиран преку 31 трансакција.

Според официјалните податоци, ниту една од акциите со прикажана дневна промена не забележа раст, додека пет акции имаа негативна промена, а две останаа непроменети.

Најголем промет беше остварен со акциите на Комерцијална банка, во износ од 995.769 денари, по што следуваат Алкалоид со 699.397 денари и Македонски Телеком со 559.995 денари.

Акциите на Комерцијална банка забележаа намалување на просечната цена од 0,61%, додека кај Алкалоид падот изнесуваше 1,32%.

Кај Македонски Телеком дневната промена беше негативна за 0,35%, а кај ТТК Банка беше регистрирано намалување од 1%.

Најголем процентуален пад меѓу прикажаните акции забележаа акциите на Фершпед, со намалување од 7,41%, но со значително помал обем на тргување во споредба со најликвидните издавачи.

Пазарната капитализација на котираните акции на крајот од сесијата изнесуваше приближно 313,20 милијарди денари.

Последните движења покажуваат дека покрај промените на индексот, инвеститорите треба внимателно да ја следат и ликвидноста на пазарот, бидејќи ограничениот број трансакции може да има значајно влијание врз краткорочните ценовни движења.

Редакција Банкарство