Европа би можела да се соочи со недостиг на гориво уште следниот месец доколку продолжи ескалацијата на кризата на Блискиот Исток, предупреди извршниот директор на „Shell“, Ваел Саван.

Според него, глобалниот недостиг на нафта и гас веќе ги принудува делови од Азија да ја намалат потрошувачката на енергија, а ваквите последици би можеле брзо да се прелеат и кон Европа.

Како што пренесува „The Telegraph“, европските влади би можеле да бидат принудени да воведат мерки за ограничување на побарувачката за енергија со цел да се спречи недостиг на гориво, сценарио што не е применето од енергетската криза во 2022 година.

Клучен фактор за новите ризици е затворањето на Ормускиот теснец од страна на Иран, со што се блокирани околу 20% од глобалните залихи на нафта и течен природен гас (LNG). Воени извори посочуваат дека Обединетото Кралство предводи меѓународни напори за повторно отворање на оваа клучна трговска рута.

Извор од британската енергетска индустрија оценува дека сценариото за кое предупредува раководството на „Shell“ е „едно од најлошите, но сепак реално и многу веројатно“.

Во меѓувреме, финансиските пазари се сè позагрижени за потенцијален ценовен шок. Банкарите од „Wall Street“ предупредуваат дека Обединетото Кралство би можело да се соочи со рецесија доколку цените на енергијата продолжат да растат.

Во таков случај, централната банка на Англија би можела повторно да ги зголеми каматните стапки, што дополнително би го зголемило ризикот од економско забавување до крајот на годината.

Фото: mininigandenergy.com.na

Пазарот на криптовалути денес бележи значителен раст, откако инвеститорите позитивно реагираа на сигналите за можно намалување на тензиите на Блискиот Исток, по најавата на американскиот претседател Доналд Трамп за пауза во нападите врз Иран.

Најголемата криптовалута, Биткоин достигна цена од 71.477 долари, што претставува раст од 3,75 проценти. Силен раст бележи и Етериум, кој се искачи на 2.182 долари, со раст од 4,77 проценти.

Позитивниот тренд го следат и останатите водечки криптовалути. „XRP“ порасна за 4,13%, „BNB“ забележа раст од 2,53%, додека „Solana“ е меѓу најуспешните со раст од 4,96%. Стабилните монети како „Tether“ и „USD Coin“ остануваат речиси непроменети околу нивото од 1 долар.

Позитивно реагираа и европските берзи. Водечките индекси се во пораст, поттикнати од стабилизацијата на енергетските цени и подобреното расположение кај инвеститорите.

Британскиот индекс „FTSE 100“ порасна за 0,86% на 10.003,59 поени, додека францускиот „CAC 40“ се искачи за 2,12% на 7.828,24 поени. Германскиот „DAX“ бележи раст од 2,60% и достигна 22.978,67 поени, а паневропскиот индекс „Euro Stoxx 50“ се зголеми за 2,75% на 5.652,55 поени.

Раст бележат и останатите европски пазари, при што холандскиот „AEX“ е повисок за 1,97%, шпанскиот берзански индекс „IBEX 35“ за 2,32%, додека швајцарскиот „SMI“ бележи умерен раст од 1,12%.

Пазарите во моментов внимателно ги следат геополитичките случувања, бидејќи секое намалување на тензиите на Блискиот Исток може дополнително да го поттикне оптимизмот кај инвеститорите на глобалните финансиски пазари.

Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) донесе измени во Правилникот за формирање на највисоките малопродажни цени на нафтените деривати, со што се овозможува пофлексибилно одлучување и навремена реакција на пазарните движења.

Со новите измени, повеќе нема да важи практиката цените на горивата да се утврдуваат исклучиво во понеделник. Наместо тоа, РКЕ ќе може да одржува вонредни седници во текот на неделата и да интервенира доколку има значајни промени на светските пазари или во девизниот курс на доларот.

Оваа промена доаѓа во контекст на најавеното намалување на данокот на додадена вредност за горивата од 18% на 10%, мерка што Владата ја воведува со цел да го ублажи растот на цените. Според премиерот Христијан Мицкоски, намалената стапка на ДДВ ќе важи во период од две недели и ќе резултира со поевтинување на горивата за околу 6 до 7 денари по литар.

Со измените, РКЕ ќе може побрзо да реагира и да ги приспособува цените во согласност со глобалните трендови, наместо како досега кога горивата се продаваа по фиксни цени утврдени еднаш неделно, и покрај промените на светскиот пазар.

Инаку, на почетокот на март беше воведена практика одлуките за цените да се носат само во понеделник, што доведе до ситуација горивата да се продаваат по непроменети цени во текот на целата недела, иако на меѓународните пазари беа забележани намалувања.