Разликата меѓу каматните стапки на кредитите и депозитите останува значајна карактеристика на македонскиот банкарски пазар, покажуваат последните расположливи податоци на Народната банка за август 2026 година.

Просечната каматна стапка на вкупните кредити изнесува 4,67%, додека просечната каматна стапка на вкупните депозити е 2,18%. Разликата меѓу овие две стапки изнесува 2,49 процентни поени.

Во споредба со август минатата година, просечната каматна стапка на кредитите е пониска за 0,23 процентни поени, додека кај депозитите годишното намалување изнесува само 0,01 процентен поен.

Овие движења покажуваат дека цената на кредитирањето постепено се намалува, но не со еднаква динамика кај сите банкарски производи. За граѓаните ова е особено важно при споредувањето на понудите за станбени и потрошувачки кредити, додека за компаниите каматните услови директно влијаат врз цената на финансирањето на инвестициите и тековното работење.

Разликата од 2,49 процентни поени не треба да се поистоветува со нето-профитната маржа на банките, бидејќи во неа не се опфатени трошоците за работење, кредитните загуби, капиталот и останатите извори на приходи и расходи.

За штедачите, пак, важен показател останува реалниот принос на депозитите. При годишна инфлација од 2,7% во септември, просечната депозитна камата од август е пониска од последната објавена годишна стапка на раст на потрошувачките цени. Сепак, директната споредба е само илустративна, бидејќи се однесува на различни периоди и на просечни камати на постојните депозити, а не на конкретна нова понуда за штедење.

Редакција Банкарство

Халкбанк АД Скопје и оваа година ја потврди својата посветеност на развојот и поддршката на домашната бизнис-заедница, приклучувајќи се кон иницијативата „Бизнис Лидер“, која ги препознава и слави успесите на најуспешните компании во Македонија.

Преку поддршката на оваа иницијатива, банката уште еднаш ја истакна важноста на претприемништвото, иновативноста и посветеноста како клучни двигатели на економскиот развој.

„Веруваме дека зад секој успешен бизнис стојат визија, посветеност, храброст и луѓе кои создаваат вредност и го движат општеството напред“, порачаа од Халкбанк преку своите официјални канали на социјалните мрежи.

Од банката истакнаа дека и годинава со поддршката на „Бизнис Лидер“ биле дел од одбележувањето на успесите на компаниите што со своето работење придонесуваат за развојот на македонската економија.

Со ваквиот ангажман, Халкбанк ја нагласува важноста од препознавање и вреднување на успешните деловни приказни, како и од создавање средина во која компаниите ќе имаат поттик за понатамошен раст и развој.

Поддршката на домашните бизниси има особено значење за јакнењето на конкурентноста на економијата, поттикнувањето на претприемачкиот дух и отворањето нови можности за деловен напредок.

„Важни се бизнисите. Важна е поддршката. Важни се луѓето“, гласи пораката на Халкбанк, со која банката ја заокружи својата објава посветена на иницијативата „Бизнис Лидер“.

Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) инвестира до 40 милиони евра во нов инвестициски фонд управуван од полската компанија Avallon, со цел да обезбеди долгорочен капитал за малите и средните претпријатија во Централна и Источна Европа. Од инвестициите ќе можат да имаат корист и компании од земјите членки на Европската Унија во Југоисточна Европа, меѓу кои Бугарија, Хрватска, Романија и Словенија.

Станува збор за фондот Avallon MBO Fund IV, чија цел е да привлече вкупно 220 милиони евра инвестициски капитал, со можност неговата големина да достигне до 260 милиони евра.

Според информациите на ЕБОР, најмалку 70 отсто од средствата на фондот ќе бидат насочени кон инвестиции во Полска, додека до 30 отсто ќе бидат распределени во други земји од Централна и Источна Европа.

Покрај Бугарија, Хрватска, Романија и Словенија, фондот ќе инвестира и во Чешка, Естонија, Унгарија, Латвија, Литванија и Словачка.

Нови можности за финансирање на малите и средните компании

Главната цел на фондот е да обезбеди пристап до долгорочен капитал за мали и средни претпријатија, како и за помали компании со средна пазарна капитализација, кои имаат потенцијал за раст и проширување на работењето.

Инвестициите ќе се реализираат преку сопственички и квазисопственички вложувања, овозможувајќи им на компаниите да ги зајакнат своите финансиски капацитети, да инвестираат во иновации и да ја подобрат конкурентноста.

Посебен акцент ќе биде ставен и на поддршката на менаџерските тимови при преземање сопственички удели во компаниите што ги управуваат, како и на процесите на деловно проширување и корпоративна трансформација.

Од ЕБОР посочуваат дека ваквите фондови имаат значајна улога во обезбедувањето алтернативни извори на финансирање, особено во услови кога пристапот до долгорочен ризичен капитал во регионот останува ограничен.

„Малите и средните компании се важен извор на иновации, вработување и економски раст. Преку нашата инвестиција во Avallon MBO Fund IV ќе им помогнеме на амбициозните компании да ја зајакнат својата пазарна позиција, да искористат нови можности и да придонесат за одржлив економски развој во регионот“, изјави Андреа Морару, директорка на ЕБОР за Централна Европа и балтичките земји.

ЕБОР ќе поттикне дополнителни приватни инвестиции

Од банката нагласуваат дека нивното учество во фондот треба да поттикне привлекување дополнителни инвеститори и да ги зајакне можностите за прибирање капитал во Централна и Источна Европа.

Според Дирк Вернер, директор за сопственички инвестиции во ЕБОР, условите за прибирање инвестициски средства остануваат сложени дури и за искусните менаџери на фондови.

Тој оценува дека поддршката од меѓународните финансиски институции е важна за привлекување институционални инвеститори и развој на пазарот на приватен капитал.

Полската компанија Avallon има повеќе од 25 години искуство во инвестирање во мали и средни претпријатија, со фокус на развој на бизнисите, проширување на работењето, професионализација на управувањето и пазарна консолидација.

Управувачкиот партнер на Avallon, Томаш Стамировски, истакна дека ЕБОР е значаен долгогодишен партнер на компанијата и дека учествувала како инвеститор во четири последователни фондови.

Поддршка за регионалната економија

Новата инвестиција доаѓа во период кога компаниите во Централна и Источна Европа се соочуваат со потреба од дополнителни извори на финансирање за модернизација, проширување и зголемување на продуктивноста.

Со обезбедувањето долгорочен капитал, фондот треба да помогне во развојот на приватниот сектор и да создаде можности за нови инвестиции и вработувања во земјите опфатени со неговата стратегија.

За државите од Југоисточна Европа што се членки на ЕУ, ова претставува дополнителна можност за привлекување приватен капитал и зајакнување на конкурентноста на домашните компании.

Северна Македонија не е наведена меѓу земјите во кои фондот планира да инвестира.