Европската комисија донесе две правно обврзувачки одлуки со кои му наложува на Google да овозможи поголем пристап за конкурентските компании до Android и до податоците од пребарувањето, во рамките на европскиот Закон за дигитални пазари (DMA).

Според одлуката, Google од јануари 2027 година ќе мора да почне да споделува податоци од пребарувањето со други интернет-пребарувачи, додека од јули 2027 година корисниците на Android ќе добијат повеќе можности за користење алтернативни асистенти со вештачка интелигенција.

Целта е конкурентските AI услуги да можат рамноправно да се натпреваруваат со Google Gemini, преку еднаков пристап до клучните функции на Android уредите.

Во моментов, асистентите со вештачка интелигенција од трети компании имаат ограничен пристап до оперативниот систем Android, што, според Европската комисија, ги става во понеповолна положба во однос на услугите на Google. Брисел наведува дека тоа влијае врз околу 60 проценти од корисниците на Android во Европската Унија.

Со новите правила, корисниците ќе можат да изберат друг AI асистент како стандарден, да го активираат со гласовни команди и да му дозволат да извршува задачи во нивно име, како што се резервирање такси, предлагање одговори во апликации за разговор или обезбедување информации за неодамна посетени локации.

Европската комисија нагласува дека мерките содржат заштитни механизми за приватноста на корисниците, безбедноста на уредите и заштитата на податоците.

Со втората одлука, Google ќе биде обврзан да им овозможи на конкурентските пребарувачи пристап до одредени податоци од пребарувањето, со цел да се поттикне развојот на нови и поконкурентни услуги, вклучително и оние насочени кон подобра заштита на приватноста.

Во исто време, на Google ќе му биде дозволено да процени дали споделувањето на податоци со одредена компанија претставува ризик за сајбер-безбедноста или заштитата на податоците. Европската комисија задржува право во иднина да ги измени правилата доколку тоа го наложат условите на пазарот.

Одлуките се правно обврзувачки и Google ќе мора да ги спроведе во предвидените рокови. Мерките се дел од Законот за дигитални пазари, чија цел е да обезбеди пофер конкуренција и да го ограничи влијанието на најголемите дигитални платформи врз европскиот пазар.

Акциите на технолошките компании во Азија во петокот забележаа остар пад, следејќи ја распродажбата на американските производители на чипови и растечката загриженост на инвеститорите околу високите инвестиции во вештачката интелигенција.

Меѓу најголемите губитници беше јапонската SoftBank, чии акции потонаа за повеќе од девет проценти. Силен пад забележаа и производителот на опрема за чипови Tokyo Electron, како и Advantest, кои изгубија околу девет проценти од својата вредност.

Дополнителен удар претрпе и јапонскиот производител на мемориски чипови Kioxia, чии акции паднаа за повеќе од 14 проценти, откако федерална порота во Тексас пресуди компанијата да плати 229 милиони долари отштета поради повреда на патент на американската компанија Viasat.

На Тајван, акциите на TSMC се намалија за 3,6 проценти, иако компанијата претходно објави значително зголемување на добивката, над очекувањата на аналитичарите.

Падот ги зафати и кинеските технолошки гиганти. Акциите на Tencent, Meituan, Kuaishou, Baidu и Alibaba исто така завршија во минус.

Негативното расположение следува по уште една слаба трговска сесија на Волстрит, каде што индексот Nasdaq Composite ослабе за 1,47 проценти, додека VanEck Semiconductor ETF изгуби речиси четири проценти. Акциите на Arm Holdings, Micron Technology, AMD и Broadcom паднаа за повеќе од пет проценти.

Иако TSMC ја зголеми прогнозата за капитални инвестиции за оваа година на меѓу 60 и 64 милијарди долари, инвеститорите се фокусираа на стравувањата дека огромните вложувања во секторот за вештачка интелигенција стануваат сè потешко оправдани.

Според аналитичарот Ендру Џексон од Ortus Advisors, сегашната распродажба повеќе претставува повлекување од акциите кои претходно остварија силен раст, отколку знак за слабеење на долгорочните перспективи на индустријата.

Последниот бран на продажба ја продолжува корекцијата на глобалните акции поврзани со вештачката интелигенција, бидејќи инвеститорите сè повеќе се прашуваат дали сегашните високи пазарни вреднувања можат да се одржат во услови на рекордни инвестиции во AI инфраструктурата.

Европските авиокомпании се соочуваат со нови финансиски притисоци поради војната меѓу Соединетите Американски Држави и Иран, која предизвика раст на цените на горивата и дополнително ги оптовари превозниците што сè уште се опоравуваат од последиците од пандемијата.

Според аналитичари и инвеститори, продолжениот конфликт на Блискиот Исток ги зголемил оперативните трошоци и ја открил финансиската ранливост на дел од европските авиопревозници. Некои од нив веќе разгледуваат реструктурирање, продажба или барање заштита од банкрот, пренесува Ројтерс.

Британската нискобуџетна авиокомпанија EasyJet, според информациите, се приближува кон преземање од американски инвеститори по вредност значително пониска од онаа пред пандемијата. Летонски AirBaltic, пак, бара краткорочно финансирање за да избегне неисполнување на финансиските обврски, додека норвешкиот Norse Atlantic спроведува стратешка ревизија на работењето.

Директорот за Европа, Блискиот Исток и Африка во консултантската компанија Interpath, Барема Бокум, изјави дека неговата компанија во моментов работи на реструктурирање на четири или пет големи европски авиокомпании.

Меѓународното здружение за воздушен транспорт, IATA, минатиот месец речиси ја преполови проценката за профитот на глобалната авиоиндустрија во 2026 година. Како главни причини беа наведени повисоките цени на горивата, нарушувањата во воздушниот сообраќај и зголемената неизвесност поради конфликтот на Блискиот Исток.

Производителот на авиони Airbus, исто така, ја намали долгорочната прогноза за побарувачката на патнички авиони. Истовремено, авиокомпаниите ги одложуваат плановите за проширување на капацитетите и повнимателно го планираат растот поради геополитичките ризици и трговските тензии.

Аналитичарите предупредуваат дека најпогодени би можеле да бидат помалите авиопревозници. Послабите приходи во текот на летната туристичка сезона би можеле дополнително да го отежнат нивното работење во зимскиот период, кога авиокомпаниите традиционално остваруваат најниски приходи.