Цените на нафтата се намалија во четвртокот, додека инвеститорите ги одмеруваат очекувањата за послаба глобална побарувачка наспроти ризиците од прекин во снабдувањето поради тензиите на Блискиот Исток.

Американската сурова нафта WTI поевтини за околу 2 отсто и се тргуваше по цена од 81,61 долар за барел, додека меѓународниот репер „брент“ падна за 1,8 отсто, на 87,40 долари за барел.

Меѓународната агенција за енергетика (IEA) соопшти дека глобалната побарувачка за нафта годинава се очекува да се намали повеќе од претходно проценетото, при што дополнителен притисок создава затворањето на Ормускиот Теснец.

Според IEA, обновените судири и нарушувањата во поморскиот сообраќај ги попречуваат напорите за зголемување на глобалното снабдување со нафта. Во јули, понудата била за 6,3 милиони барели дневно пониска во споредба со истиот период минатата година.

Безбедносната состојба на Блискиот Исток останува неизвесна, особено по нападите врз бродови во Оманскиот Залив и Црвеното Море, кои дополнително ги зголемија стравувањата од нарушување на снабдувањето.

Истовремено, крајбрежјето на Оман е погодено од големо излевање на нафта од танкер кој се насукал на 30 јуни, а превезувал околу 800.000 барели руска нафта. Истекувањето се случува во близина на природен резерват со значајни животински видови.

Иако има сигнали дека дипломатските напори за повторно отворање на Ормускиот Теснец продолжуваат, конфликтот кој трае повеќе од пет месеци и натаму ги нарушува енергетските текови.

Аналитичарите предупредуваат дека неизвесноста околу целосното отворање на теснецот може повторно да создаде нагорен притисок врз цените на нафтата, особено во услови на ограничена понуда.

Готовината останува најшироко прифатениот начин на плаќање на физичките продажни места во еврозоната, и покрај силниот раст на мобилните и другите дигитални плаќања, покажува ново истражување на Европската централна банка.

Според резултатите, готовина прифаќаат 92 отсто од компаниите што продаваат стоки и услуги на физички локации, наспроти 90 отсто во 2024 година. Од ЕЦБ оценуваат дека со тоа е запрен падот на прифаќањето на готовината забележан за време и по пандемијата.

Платежни картички прифаќаат 88 отсто од компаниите, што е приближно исто ниво како пред две години. Најголем раст има кај мобилните плаќања, чија прифатеност се зголемила од 36 на 68 отсто.

Готовината е најзастапена во трговијата, рестораните и хотелите, каде што ја прифаќаат 93 отсто од анкетираните компании. Во секторот на уметноста, забавата и рекреацијата уделот е понизок и изнесува 84 отсто.

Меѓу земјите од еврозоната, највисока стапка на прифаќање на готовината имаат Грција и Италија, со по 99 отсто, додека најниска е во Белгија со 81 отсто и Кипар со 76 отсто.

Од компаниите што веќе примаат готовина, 92 отсто очекуваат дека ќе продолжат да го прават тоа и во следните пет години. Како главни предности ги наведуваат приватноста и сигурноста, а како недостатоци ризикот од грешки при враќање кусур, безбедносните ризици и можноста за внатрешни измами.

Истражувањето опфатило 8.205 компании во сите 21 земја од еврозоната, а било спроведено од февруари до април 2026 година.

Европските берзи во четвртокот забележаа благ раст, поддржани од вчерашното позитивно движење на Волстрит и падот на цените на нафтата.

Индексот STOXX 600, кој ги следи водечките европски компании, околу 9:30 часот беше повисок за 0,16 отсто.

Германскиот DAX порасна за 0,39 отсто, на 26.435 поени, додека францускиот CAC забележа раст од 0,25 отсто, на 8.698 поени. Наспроти тоа, британскиот FTSE ослабе за 0,30 отсто, на 10.800 поени.

Позитивни движења беа забележани и на Загрепската берза. Индексот Crobex околу 10:30 часот порасна за 0,22 отсто, на 4.422 поени, додека Crobex10 се зголеми за 0,21 отсто, на 2.854 поени, со што надоместија дел од загубите од претходниот ден.

Редовниот промет со акции изнесуваше околу 100.000 евра. Најголем промет од 47.000 евра беше остварен со акциите на Končar, чија цена порасна за 0,2 отсто, на 1.010 евра.

Акциите на Valamar Riviera забележаа промет од 27.000 евра, а нивната цена се намали за 0,5 отсто, на 8,50 евра.