Иран ќе бара од бродските компании да плаќаат такси во криптовалути за нафтените танкери кои минуваат низ Ормутскиот теснец, во обид да ја задржи контролата врз овој клучен поморски коридор за време на двонеделното примирје.

Според најавите, таксата ќе изнесува еден долар по барел нафта, а плаќањето ќе се врши исклучиво во дигитални валути. Празните танкери ќе можат да минуваат без надомест.

Хамид Хосеини, портпарол на Унијата на извозници на нафта, гас и петрохемиски производи на Иран, изјави дека секој брод ќе биде предмет на проверка, со цел да се спречи евентуално пренесување оружје за време на примирјето. Тој нагласи дека Иран ќе го следи целиот сообраќај низ теснецот и дека процедурите ќе важат за сите бродови.

Според новите правила, секој танкер ќе мора однапред да ги информира иранските власти за товарот преку електронска пошта, по што ќе се одреди износот на таксата. Плаќањето ќе треба да се изврши во рок од неколку секунди, најчесто во биткоин, со цел да се избегне следење или заплена поради санкции.

Иранските власти, исто така, сигнализираат дека танкерите ќе мора да ја користат северната рута долж иранското крајбрежје, што отвора дилеми дали бродови поврзани со западни или заливски држави ќе се одлучат на ваков транзит.

Во меѓувреме, танкерите во Персискиот Залив добиле радио-пораки со предупредување дека ќе бидат цел на воени напади доколку се обидат да минат без дозвола од иранските власти.

Прашањето за слободниот проток низ Ормускиот теснец останува едно од најчувствителните во тековните преговори за трајно примирје. САД инсистираат на целосно и безбедно отворање на теснецот, додека Иран настојува да задржи влијание врз контролата на пловниот пат.

Големите бродски компании, меѓу кои и „Маерск“, засега заземаат претпазлив став и не ги менуваат своите операции додека не се разјаснат условите за транзит.

Во регионот, заливските држави како Саудиска Арабија, Катар и Обединетите Арапски Емирати остро се спротивставуваат на можноста Иран да задржи контрола врз теснецот, оценувајќи го тоа како неприфатлива „црвена линија“.

Според проценките, околу 175 милиони барели нафта во моментов се наоѓаат на 187 танкери во Заливот, додека меѓу 300 и 400 бродови чекаат дозвола за испловување. Аналитичарите предупредуваат дека поради строгите процедури, дневно би можеле да поминуваат само 10 до 15 бродови, што е значително помалку од околу 135 пред конфликтот.

Ситуацијата на теренот укажува дека и во наредните денови ќе продолжи ограничен и строго контролиран проток на бродови, додека неизвесноста околу безбедноста и правилата за транзит останува висока.

Пониските цени на горивата и прехранбените производи во земјава ја зголемија фреквенцијата на патници на граничниот премин Ќафасан, особено за време на викендите.

Најголем дел од посетителите доаѓаат од пограничните региони во Албанија и најчесто ја посетуваат Струга за еднодневни набавки, пред сè за гориво и основни прехранбени производи. Засилен сообраќај се очекува и во пресрет на продолжениот велигденски викенд.

Според податоците на СВР Охрид, во периодот од 1 до 6 април преку преминот поминале 40.734 патници, што е за 11% повеќе во однос на истиот период лани. Од нив, 20.952 влегле во државата, додека 19.782 ја напуштиле.

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека снабденоста со гориво е стабилна, и покрај зголемената дневна потрошувачка која достигнува околу два милиони литри. Тој посочи дека Владата ја намалила стапката на ДДВ од 18 на 10 проценти со цел да се ублажи ценовниот притисок врз граѓаните и бизнисите.

Полицијата бележи раст на фреквенцијата и на квартално ниво. Во првите три месеци од годинава регистрирани се 435.534 патници, што е зголемување од 6% во споредба со истиот период во 2025 година.

Министерката за енергетика, рударство и минерални ресурси на Северна Македонија, Сања Божиновска, се сретна со Џерод Аген, извршен директор на Советот за енергетска доминација, за да разговараат за енергетската безбедност, диверзификацијата на изворите на енергија и заеднички инфраструктурни проекти.

Разговорите, одржани во Вашингтон, опфатиле и теми како течен природен гас (ЛНГ) од САД и мали модуларни реактори (СМР), меѓу другото, соопшти Аген.

На средбата, Божиновска и Аген размениле мислења за унапредување на билатералната соработка во енергетскиот сектор, со фокус на енергетската безбедност и стабилноста на снабдувањето, диверзификацијата на изворите на енергија и стратешки инфраструктурни проекти од заеднички интерес, соопшти Министерството за енергетика, рударство и минерални ресурси на Северна Македонија.

Министерката Божиновска ја нагласила подготвеноста на Скопје за продлабочување на соработката и реализација на конкретни иницијативи, истакнувајќи дека партнерството со САД претставува значаен фактор за долгорочната стабилност и развој на енергетскиот сектор на Северна Македонија.

Таа посочила дека двете страни се согласиле дека постои јасен потенцијал за интензивирање на соработката, со фокус на проекти што ќе придонесат за економски развој и енергетска сигурност во двете земји.

Во февруари, Белата куќа соопшти дека Северна Македонија и САД постигнале трговски договор кој опфаќа набавка на течен природен гас.

Од друга страна, Аген во објава на LinkedIn навел дека на средбата биле разгледани теми како течен природен гас, мали модуларни реактори, критични минерали и електроенергетската мрежа. Според него, постојат бројни можности за фокусирање на базично производство на електрична енергија со големи американски компании и за склучување долгорочни договори што би можеле да го променат енергетскиот пејзаж на регионот во наредните децении.

Во февруари, САД потпишаа заедничка изјава со 12 земји од Централна и Источна Европа и Балканот за зголемување на снабдувањето со гас преку олеснување на пристапот до американски течен природен гас и склучување договори за набавка.

Меѓу овие земји се Грција, Бугарија, Унгарија, Полска, Романија, Словачка, Молдавија, Украина, Хрватска, Литванија, Србија и Босна и Херцеговина.