Вицегувернерката Ана Митреска учествуваше на Тринаесеттата биенална конференција на Комитетот на Ирвинг Фишер за статистика на централните банки (IFC), којашто се одржа во Базел, во организација на Банката за меѓународни порамнувања (БИС). Годинашното издание на Конференцијата беше под наслов „Пополнување на информациските празнини во централното банкарство: ефикасно искористување на податоците и иновативните алатки“.

Во рамките на настанот, Митреска ја водеше сесијата под наслов „Нови и експериментални податоци“, во која беа презентирани истражувања за употребата на иновативните податоци за оцена на климатските ризици, како и на алатките на вештачката интелигенција за утврдување на недостатоците во статистиките за климатските промени и одржливоста.

На Конференцијата учествуваше и претставничката на Народната банка Даница Уневска Андонова, која го презентира трудот под насловен „Прогнозирање на македонскиот БДП со економски показател изведен преку „Чет џи-пи-ти“: докази од машинското учење“, изработен со коавторите Магдалена Петровска, Неџати Куртиши и Елена Божиновска Стојчевска. Трудот беше претставен на сесијата „Иновации за подобра статистика“, а во него се покажува како можат да се користат алатките на вештачката интелигенција за добивање показател за економските услови од квалитативните одговори од анкетите за очекувањата за растот на БДП и на инфлацијата и за негово вклучување во моделите на машинското учење, заради побрзо и поточно проценување на економската активност во земјава.

Овогодинешната конференција беше посветена на теми што се од директен интерес за пошироката јавност, како што се: користењето на вештачката интелигенција за побрзо следење на инфлацијата и економската активност; новите начини за процена на ризиците од климатските промени за финансискиот систем; подобрувањето на достапноста и квалитетот на економските податоци што им служат на граѓаните и на носителите на политиките и искористувањето податоци од платежните системи за подобро разбирање на потрошувачката на домаќинствата.

Учеството на претставниците на Народната банка на овој значаен меѓународен настан покажува дека статистичката практика во земјава е во чекор со најновите светски трендови во примената на податоците и вештачката интелигенција во централното банкарство.

Комерцијална банка ја претстави својата порака „Мудроста е во изборот што го правиш секој ден“, преку која ги истакнува услугите и поволностите достапни за клиентите кои ја користат Банката за своите секојдневни финансиски потреби.

Од Банката посочуваат дека префрлањето на платата на сметка во Комерцијална банка овозможува пристап до повеќе производи и услуги, меѓу кои онлајн отворање платежна сметка, добивање дебитна картичка и активирање Интернет банка преку електронската идентификација OneID.

На клиентите им се достапни и КБ пакетите, кои вклучуваат повеќе банкарски производи и услуги, како Visa или Mastercard дебитна картичка, известувања за приливи и одливи преку Интернет банка и мБанка, дозволено пречекорување за плаќање на рати без камата со дебитна картичка и можност за отворање траен налог.

Преку Интернет банка и мБанка, клиентите имаат пристап до своите финансии 24 часа во денот, можност за преглед на приливите и одливите, плаќање и пренос на средства, како и користење на услугите „Плати на пријател“ и „Подели сметка“. Според Банката, надоместоците за одредени платежни трансакции преку дигиталните канали може да бидат и до 80 отсто пониски во споредба со трансакциите извршени на шалтер.

Комерцијална банка овозможува и користење на глобалните платежни платформи Apple Pay, Google Pay и Garmin Pay за брзи, сигурни и бесконтактни плаќања.

Во понудата се вклучени и различни кредитни и депозитни производи, онлајн кредит преку мБанка, станбени кредити, кредитни картички, како и можност за кредитни производи со животно осигурување.

Од Комерцијална банка наведуваат дека денес имаат повеќе од 300.000 клиенти, а зад себе имаат седум децении постоење.

„Во свет кој постојано се менува, мудроста е твојата највредна алатка. А ние сме тука да ја претвориме во твоја секојдневна предност“, порачуваат од Комерцијална банка.

Вештачката интелигенција, новите извори на податоци и машинското учење сè повеќе стануваат дел од алатките што централните банки ги користат за следење на економијата, инфлацијата и ризиците во финансискиот систем. Овие теми беа во фокусот на Тринаесеттата биенална конференција на Комитетот на Ирвинг Фишер за статистика на централните банки (IFC), што се одржа во Базел во организација на Банката за меѓународни порамнувања (БИС).

На конференцијата учествуваше и вицегувернерката на Народната банка Ана Митреска, која ја водеше сесијата „Нови и експериментални податоци“. Во рамките на сесијата беа презентирани истражувања за користење нови типови податоци при процена на климатските ризици, како и за примена на вештачката интелигенција при откривање недостатоци во статистиките поврзани со климатските промени и одржливоста.

Посебно внимание за домашната економија привлекува трудот претставен од Даница Уневска Андонова од Народната банка, посветен на прогнозирањето на македонскиот БДП со помош на економски показател добиен преку „Чет џи-пи-ти“.

Трудот „Прогнозирање на македонскиот БДП со економски показател изведен преку ‘Чет џи-пи-ти’: докази од машинското учење“ е изработен заедно со Магдалена Петровска, Неџати Куртиши и Елена Божиновска Стојчевска и беше презентиран на сесијата „Иновации за подобра статистика“.

Истражувањето покажува како алатките на вештачката интелигенција можат да се употребат за извлекување показател за економските услови од квалитативните одговори во анкетите за очекувањата за растот на БДП и инфлацијата. Добиените информации потоа се вклучуваат во модели на машинско учење со цел побрзо и попрецизно проценување на економската активност.

Практичната примена на ваквите технологии може да биде значајна за централните банки, особено во периоди кога традиционалните статистички показатели пристигнуваат со временско задоцнување, а потребата од навремена процена на економските движења е голема.

Годинашната конференција на БИС беше посветена токму на пополнувањето на информациските празнини во централното банкарство. Меѓу темите беа употребата на вештачката интелигенција за побрзо следење на инфлацијата и економската активност, процената на климатските ризици за финансискиот систем, подобрувањето на квалитетот и достапноста на економските податоци, како и анализата на податоците од платежните системи за подобро следење на потрошувачката на домаќинствата.

Развојот на овие алатки покажува дека централното банкарство постепено се менува – покрај традиционалните статистички модели, сè поголема улога добиваат големите бази на податоци, машинското учење и генеративната вештачка интелигенција.