Бизнис
„Алкалоид“ со консолидирани продажби од 308,9 милиони евра, извоз од 210,5 милиони евра и со инвестиции од 23,3 милиони евра во периодот јануари – декември 2024 г.
Според единечниот биланс на успех, во периодот јануари – декември 2024 година продажбите достигнуваат 13.433.299.470 денари, што е за 10% повеќе во споредба со истиот период од минатата година. Вкупните консолидирани продажби, пак, достигнуваат 19.005.696.029 денари, што е за 15% повеќе во споредба со истиот период од минатата година.
Продажби според региони
Консолидираните продажби остварени на домашниот пазар се зголемени за 17%, а вкупниот консолидиран извоз на компанијата е зголемен за 14%. Компанијата, преку своите застапувања на производите на светски реномирани фармацевтски производители, активно учествува во обезбедувањето најсовремени ретки и специфични терапии, со што како докажан партнер на јавното здравство обезбедува значителна поддршка за здравствениот систем во земјава. Иако профитабилноста на овие програми е ограничена, тие значително го зголемуваат учеството на домашниот пазар во вкупните консолидирани продажби. Од вкупните консолидирани продажби 32% се остварени на домашниот пазар, додека, пак, 68% се остварени на странските пазари. Гледано според региони, во земјите од Југоисточна Европа се остварени 27%, во земјите од Западна Европа (ЕУ и ЕФТА) се остварени 22%, во земјите од Источна Европа (ЗНД, УКР…) се остварени 18%, а на другите пазари е остварен 1% од вкупните консолидирани продажби.
Најголем пораст кај извозните пазари, во споредба со минатата година, бележат продажбите остварени на Кипар, кои се зголемени 9-пати; потоа во Литванија, каде што се зголемени 2,5-пати. Потоа следуваат оние во Чиле (раст од 92%), Велика Британија (раст од 62%), Јордан (раст од 59%), во Грузија (раст од 57%), Украина (раст од 48%), Португалија (раст од 45%), во Монголија (раст од 36%), Германија (раст од 26%), Швајцарија (раст од 24%), во Романија (раст од 21%), Албанија (раст од 21%), Ерменија (раст од 18%) итн.
Продажби според групи производи
Гледано според групи производи, во структурата на вкупните консолидирани продажби најголемо учество заземаат производите од сегментот фармација, и тоа 91%. Од нив поголем удел имаат антибиотиците со 26%, препаратите ОТЦ со 19%, невролошките препарати со 12%, кардиолошките препарати со 11% од вкупните консолидирани продажби итн. Сегментот хемија, козметика и билкарство учествува со 9% во вкупните консолидирани продажби, поточно хемија учествува со 2%, козметика со 6%, а билкарство учествува со 1%. Вкупните продажби бележат пораст кај сите профитни центри во споредба со остварените во истиот период од 2023 година. Сегментот фармација бележи раст од 16%, хемија раст од 7%, козметика раст од 5%, а билкарство раст од 6%.
Инвестиции
Во 2024 година, во насока на посветеноста за постојана модернизација и за проширување на производствените капацитети, производствените волумени и на асортиманот, АЛКАЛОИД АД Скопје ја комплетираше реализацијата на својот најголем инвестициски потфат во последните две децении – новиот погон за производство на цврсти фармацевтски форми Таблетно одделение 2.0 и придружните технички простории. Новиот техничко-технолошки капацитет, чија цел е повеќе од двојно зголемување на обемот и поголема флексибилност во производството на цврсти фармацевтски форми, зафаќа површина од 6.200 м2 (производствени и технички простории), а за него АЛКАЛОИД вложи вкупно 19,4 милиони евра.
Во првото полугодие од годинава се реализираше стратешка инвестиција и во ПЦ Козметика. Инсталирана е нова производствена линија за производство и за пакување влажни марамчиња, во вредност од 1,7 милиони евра. Новата производствена опрема за производство на влажни марамчиња е со капацитет од 120 парчиња/минута и е дополнета со целосно автоматизирани линии за пакување. На овој начин се овозможи удвојување на капацитетите за производство на влажни марамчиња и се прошири палетата на производи кои може да се произведуваат и да се пакуваат.
Вкупните инвестиции во основни средства во периодот јануари – декември 2024 година изнесуваат 1.435.215 илјади денари.
Вложувања
Во 2024 година АЛКАЛОИД АД Скопје регистрираше ново друштво во Хрватска, со назив АЛКАЛОИД ФАРМА ИНТЕРНАЦИОНАЛ ДОО Загреб. Имајќи предвид дека 68% од пласманот на производите на компанијата се наменети за извоз, од исклучително значење е присуството на производствената програма на пазарите во ЕУ, како и проширувањето на нови пазари. Во таа насока, новоотворениот правен субјект е осми по ред кој е основан во рамките на земјите членки на Европската Унија.
Компанијата регистрираше и ново капитално поврзано друштво во Казахстан, со назив АЛКАЛОИД КАЗАХСТАН ДОО, кое е прва подружница на компанијата во Азија. Отворањето на ова друштво претставува исклучителна можност за искористување на големиот потенцијал за пласирање фармацевтски производи на овој пазар, чија вредност на годишно ниво изнесува над 2 милијарди евра. Казахстан е пазар со 19,6 милиони жители и е економија со најдобри перформанси во Централна Азија. Портфолиото на АЛКАЛОИД во Казахстан за почеток ќе опфаќа антибиотици и додатоци во исхраната наменети за бремени жени. Во иднина компанијата планира проширување на асортиманот, како и присуство и во други земји од тој регион на интерес. Подружницата во Казахстан, лоцирана во градот Алмати, е 26-то по ред капитално поврзано друштво на АЛКАЛОИД.
АЛКАЛОИД АД Скопје како интернационална генеричка фармацевтска компанија тежнее да биде присутен во сите сегменти на овој бизнис и да им понуди на здравствените системи и на пациентите достапност до што поголемо портфолио и типови на лекови по прифатлива цена. Покрај вообичаените генерички лекови, АЛКАЛОИД АД Скопје има стратешка цел да настапи на пазарот и со биослични лекови. За навреме да настапи во овој растечки бизнис-сегмент во фармацевтската индустрија, АЛКАЛОИД АД, преку докапитализација на своето новоформирано друштво АЛКАЛОИД ФАРМА ИНТЕРНАЦИОНАЛ од Хрватска, вложи во јужнокорејската истражувачко-развојна компанија Rophibio преку купување малцински удел. Преку ова вложување во Јужна Кореја, во противвредност од 1 милион американски долари, АЛКАЛОИД АД, покрај сопственичкиот удел во компанијата, ќе добие и право на првенство при лиценцирање на производите за регионите во кои има свои операции. Земајќи го предвид потенцијалот на пазарот, како и искуството на тимот кој ја предводи компанијата Rophibio, АЛКАЛОИД АД донесе одлука за инвестиција во оваа истражувачко-развојна компанија, која во моментов е во напредна фаза на развој на биослични лекови.
Иновации
АЛКАЛОИД изминативе години започна процес на редизајнирање на постојните генерички фармацевтски производи за нови индикации, со цел создавање лекови со додадена вредност кои овозможуваат третирање и задоволување на потребите на индивидуални или на специфични групи пациенти. Стратешките инвестиции за модернизација на производственото портфолио доведоа до успешен развој на првиот патентиран лек со додадена вредност на АЛКАЛОИД, наменет, пред сѐ, за третман на рефлуксен езофагитис и на гастроезофагеална рефлуксна болест (ГЕРБ). Лекови од прв избор во третманот на рефлуксниот езофагитис и на ГЕРБ се т.н. инхибитори на протонска пумпа, група во која спаѓа и Омепразолот, кои најчесто се достапни во форма на гастрорезистентни таблети и капсули, како и на прашок за растворање. За првпат во историјата АЛКАЛОИД разви течна форма на лекот Омепразол, готов за употреба.
За пероралниот раствор Омепразол АЛКАЛОИД го доби првиот интернационален патент за лек со додадена вредност (Value Added Medicine – VAM), а првите одобренија за ставање во промет на овој иновативен лек веќе се доделени за македонскиот пазар, како и за пазарите во Обединетото Кралство, Ирска, Холандија, во Португалија, Унгарија, Романија, во Словенија, Хрватска, Бугарија и на Косово. Во тек се регистрациските постапки за другите земји во Европа и за пазарите во Европската Унија, при што се очекува добивање одобренија за ставање на лекот во промет и за негово последователно лансирање.
Резултати од работењето
Единечната добивка пред финансиските трошоци, даноците и пред амортизацијата (ЕБИТДА), која изнесува 2.886.531.066 денари, бележи зголемување од околу 12%, додека, пак, единечната нето-добивка изнесува 1.702.570.214 денари и е, исто така, зголемена за 12%.
Консолидираната добивка пред финансиските трошоци, даноците и пред амортизацијата (ЕБИТДА) достигна 3.000.938.019 денари и бележи раст од 9%, додека, пак, консолидираната нето-добивка во износ од 1.684.020.094 денари е зголемена за 7%.
При извршувањето на оперативните активности АЛКАЛОИД АД Скопје ангажираше повеќе од 1.000 домашни добавувачи.
Вработени
Во периодот јануари – декември 2024 година во АЛКАЛОИД АД Скопје се реализирани 253 нови вработувања во РС Македонија. Со одлука на Управниот одбор на АЛКАЛОИД АД Скопје, во март 2024 година е одобрен и исплатен регрес во висина од 40.500 денари нето-износ за користење годишен одмор за вработените во компанијата. Во декември 2024 Управниот одбор по повод новогодишните и божиќни празници, одобри исплата на новогодишен надоместок за вработените во нето-износ од 37.000 денари. Групацијата АЛКАЛОИД брои 3.042 вработени, од кои 2.302 се во земјава, а 740 се вработени во капитално поврзаните друштва во странство.
Податоци за акциите
Акциите на АЛКАЛОИД АД Скопје котираат на официјалниот пазар на Македонската берза за хартии од вредност од 2002 година и важат за едни од најтргуваните и најликвидните акции на Берзата. Цената на акцијата во периодот јануари – декември 2024 година се движеше од 18.151,00 до 29.000,00 денари или просечно 22.376,45 денари за една акција. Движењето на цената на акцијата е во рамките на трендот на просечниот годишен раст и се должи на редовното и транспарентно објавување позитивни резултати од работењето на компанијата, позитивното јавно мислење, на довербата во нашите производи, управувањето со друштвото и на генералниот тренд на раст на глобалните и на регионалните берзи. На 31.12.2024 година акциите на АЛКАЛОИД АД Скопје беа во сопственост на 5.945 акционери, физички и правни лица, a пазарната капитализација на компанијата изнесуваше 40,4 милијарди денари.
На 1 април 2024 година, на Годишното собрание на акционерите, е одобрена пресметка и исплата на бруто-дивиденда за 2023 година во износ од 772.931 илјади денари. Во согласност со дивидендниот календар, во мај 2024 година започна исплатата на дивидендата во износ од 540 денари бруто, односно 486 денари нето за една акција. Дивидендата од акција за 2023 година е поголема за 10,2% во однос на исплатената дивиденда од акција за 2022 година.
Бизнис-план за 2025 година
Бизнис-планот за 2025 година, донесен со одлука на Управниот одбор на АЛКАЛОИД АД Скопје на седницата одржана на 27.12.2024 година, предвидува инвестирање на околу 8% од консолидираните приходи од продажби во материјални и во нематеријални средства, раст од 8% на консолидираните продажби во однос на реализираните во 2024 година, како и раст од 7% на консолидираниот профит пред оданочувањето во однос на 2024 година.
Бизнис-планот за 2025 година е базиран на очекувањата, проекциите и на можностите на тековните и на новите пазари и производи достапни за компанијата во моментот на изготвување на Планот. Околностите и настаните во 2025 година, а со тоа и остварените резултати може да варираат во однос на прикажаните во Бизнис-планот.
Очекувања за претстојниот период
Трендот на работење во отежнати економски услови, кои беа актуелни во изминатите неколку години, сосема е извесно дека ќе продолжи и во 2025 година. Доминанти предизвици беа инфлацијата и порастот на каматните стапки, кои, сепак, според сите очекувања, би требало да влезат во зоната на стагнација, а можеби и на благо опаѓање. Секако, глобалните безбедносни кризи ги отежнуваат економскиот амбиент и предвидливоста, што секогаш може да повлијае и врз цените на енергенсите, да создаде тешкотии во синџирите на испораки, но и да повлијае врз достапноста на одредени материјали.
Очекуваме во 2025 година да продолжиме по патеката на континуираниот раст базиран на можностите од нашите тековни инвестиции во нови производствени капацитети и опрема и од вложувањата во развојно-истражувачки проекти, на тој начин создавајќи конкурентно портфолио и можности за ширење на пазарите. За остварување на овие цели ќе продолжиме и со нови вработувања во земјава, но и на странските пазари, притоа континуирано вложувајќи во подигнување и во усовршување на нивото на знаења и на вештини на нашите вработени и во градење таленти.
ПР објава
Бизнис
БиХ добива нови 10 милиони евра за дигитализација и автоматизација на малите компании
ЕБОР обезбедува 10 милиони евра за UniCredit Bank Mostar, кои ќе бидат насочени кон мали и средни компании што сакаат да инвестираат во автоматизација, дигитални решенија и енергетски поефикасна технологија. Програмата е поддржана и од Европската унија преку Western Balkans Investment Framework.
Малите и средните компании во Босна и Херцеговина ќе добијат нов извор на финансирање за модернизација на производството, дигитализација и намалување на потрошувачката на енергија.
Европската банка за обнова и развој – ЕБОР одобри 10 милиони евра за UniCredit Bank Mostar, кои банката ќе ги пласира кон локални мали и средни претпријатија преку програмата Go Digital in the Western Balkans.
Парите се наменети за компании што инвестираат во автоматизација на процесите, дигитални технологии, модернизација на опремата и решенија што ја подобруваат енергетската и ресурсната ефикасност.
Што ќе можат да финансираат компаниите?
Целта не е само компаниите да купат нов софтвер или компјутерска опрема.
Програмата е поставена пошироко и треба да им помогне на малите и средните претпријатија да инвестираат во технологии кои директно ја зголемуваат продуктивноста.
Тоа може да вклучува автоматизирани производствени линии, дигитално управување со процесите, модерни машини, системи за контрола и следење на производството, како и енергетски поефикасна технологија.
ЕБОР наведува дека финансирањето треба истовремено да ја поттикне дигиталната и зелената трансформација на компаниите и да им помогне полесно да ги усогласат своите операции со стандардите на Европската унија.
ЕУ обезбедува и дополнителни стимулации
Go Digital не се состои само од класични банкарски кредити.
Програмата е поддржана од Европската унија преку Western Balkans Investment Framework – WBIF, а компаниите што успешно ќе реализираат подобни инвестиции можат да добијат и инвестициски грантови.
На регионално ниво, ЕБОР предвидува до 350 милиони евра финансирање преку партнерски банки во Западен Балкан, додека компаниите што ги исполнуваат условите можат да добијат ЕУ грант во висина од 10% од кредитот по успешна реализација на инвестицијата.
Тоа значи дека за фирмите програмата може да биде поповолна од стандарден комерцијален кредит, особено кај инвестиции каде почетниот трошок за нова технологија е висок.
Фокус на продуктивноста, не само на „дигитализацијата“
Една од главните причини за ваквите програми е големиот јаз во продуктивноста меѓу компаниите од Западен Балкан и фирмите во поразвиените економии на ЕУ.
За малите компании инвестицијата во автоматизација често е тешка бидејќи бара голем почетен капитал, додека повратот доаѓа постепено преку пониски трошоци, побрзо производство и помалку рачна работа.
Токму затоа ЕБОР ја поврзува дигитализацијата со конкурентноста.
Според банката, модерната технологија може да им помогне на компаниите да ја подобрат продуктивноста, да ги оптимизираат трошоците и полесно да конкурираат и на домашните и на странските пазари.
Дел од поширока регионална програма
Инвестицијата во БиХ не е изолиран проект.
Go Digital in the Western Balkans е регионална иницијатива преку која ЕБОР и ЕУ обезбедуваат средства за дигитална трансформација на мали и средни компании во земјите од Западен Балкан.
Програмата има четири главни цели: поголема употреба на автоматизација и дигитални технологии, поголеми зелени инвестиции, полесно усогласување со европските стандарди и подобар пристап до финансирање за компаниите што сакаат да се модернизираат.
Во проектот со UniCredit Bank Mostar има и компонента насочена кон подобар пристап до финансирање за компании предводени од жени, вклучително и специјализирана поддршка за подготовка на дигитални инвестициски проекти.
ЕБОР досега инвестирала речиси 3,5 милијарди евра во БиХ
Новиот кредит е дел и од поширокото присуство на ЕБОР во земјата.
Од почетокот на своите операции во Босна и Херцеговина, банката инвестирала речиси 3,5 милијарди евра во 266 проекти, опфаќајќи инфраструктура, приватен сектор и проекти за поголема економска отпорност.
Во овој случај фокусот е директно насочен кон приватниот сектор и малите компании, кои вообичаено потешко обезбедуваат долгорочно финансирање за технолошка модернизација.
Поголемата приказна е модернизацијата на компаниите од Западен Балкан
Сумата од 10 милиони евра сама по себе не е огромна во рамки на банкарскиот систем.
Но значењето на програмата е во типот на инвестиции што ги стимулира.
Наместо кредитите да се користат само за тековна ликвидност или обртни средства, средствата се насочуваат кон технологии што потенцијално можат трајно да ја подобрат продуктивноста на компаниите.
За економиите од Западен Балкан тоа е особено важно.
Недостатокот на работна сила, растот на платите, енергетските трошоци и потребата од приближување кон европските стандарди постепено ги принудуваат компаниите да произведуваат повеќе со помалку ресурси.
Во таква средина, автоматизацијата и дигитализацијата веќе не се само прашање на технолошки напредок.
Сè повеќе стануваат услов за конкурентност.
А новите 10 милиони евра во БиХ се уште еден пример дека и европските финансиски институции го насочуваат капиталот токму во таа насока.
Извори: European Bank for Reconstruction and Development, European Union / Western Balkans Investment Framework.
Бизнис
Кредит, плаќање и купување во една апликација – Македонија меѓу првите пазари за нов fintech модел
Македонија е меѓу првите пазари на кои финансиска апликација почнува да функционира и како целосен marketplace. Iute Group го интегрираше iuteMarket директно во апликацијата Myiute, а услугата првично е достапна во Северна Македонија и Албанија.
Новината е што корисникот повеќе не мора прво да најде производ на посебна интернет-продавница, а потоа одделно да бара начин за финансирање. Во iuteMarket производите може да се пребаруваат, избираат, купуваат и, кога е достапно, да се платат на рати – сè во рамките на една апликација.
На македонскиот пазар платформата опфаќа категории како електроника, бела техника, мебел, спортска опрема, мода и производи за убавина. Корисниците можат да изберат производ од партнерската мрежа и целата трансакција да ја завршат онлајн преку Myiute.
Од кредитна апликација кон „финансиски marketplace“
Токму тука се гледа поширокиот fintech тренд. Myiute досега веќе ги обединуваше кредитирањето, плаќањата, трансферите и осигурувањето, а со додавањето на iuteMarket во истиот дигитален екосистем се вклучува и самото купување производи.
Во пракса, тоа е пример за моделот познат како embedded finance – финансиската услуга е вградена директно во моментот кога клиентот купува нешто.
Наместо процесот да изгледа вака: производ → продавница → барање кредит → одобрување → повторно враќање кај трговецот, платформата се обидува целиот пат да го смести во една дигитална средина.
The Fintech Times го издвојува токму овој аспект, наведувајќи дека новата услуга во Myiute ги комбинира откривањето производи со постојната инфраструктура на Iute за кредитирање и плаќања.
Македонија и Албанија први
За македонскиот fintech и e-commerce сектор особено е интересно што Iute не го започна овој модел на некој од најголемите европски пазари, туку првично токму во Северна Македонија и Албанија.
Компанијата потврдува дека iuteMarket најпрво е достапен за корисниците на Myiute во овие две земји, а подоцна е планирано проширување и на другите пазари на групацијата.
Тоа практично ги претвора двата пазара во рана фаза на тестирање на модел во кој финансиска апликација не е само место за управување со пари, туку и точка од која започнува самата потрошувачка.
Што значи ова за банките?
Тука е и најважниот дел од приказната.
Традиционално, банката или кредитната институција се појавува откако клиентот веќе одлучил што сака да купи и му е потребно финансирање. Кај embedded finance логиката е обратна – кредитот и плаќањето се вградуваат директно во процесот на избор на производ.
Со тоа финансиските компании почнуваат да се натпреваруваат не само околу каматната стапка или условите за кредит, туку и околу тоа кој ќе го контролира целото корисничко искуство – од изборот на производот до плаќањето.
За македонските банки ова е релевантен сигнал. Домашниот дигитален банкарски пазар досега главно се развиваше преку мобилно банкарство, картички, дигитални паричници и плаќања. Следната фаза може да биде интегрирање на самото купување, финансирање и партнерски понуди во банкарските апликации.
Нов продажен канал и за трговците
Моделот не е важен само за финансиските институции.
За трговците, marketplace во финансиска апликација отвора дополнителен продажен канал. Наместо клиентот да добие само можност за кредит кога ќе стигне до нивната продавница, производот може уште од почетокот да биде прикажан на публика која веќе користи финансиска апликација и има достапни начини за плаќање или финансирање.
Iute токму тоа го наведува како една од главните идеи на новиот модел – партнерските трговци да станат дел од поширок дигитален пат кој ги поврзува изборот на производ, финансирањето и плаќањето.
Од mobile banking кон super-app модел
Myiute веќе нуди кредити, плаќање преку QR-код, купување на рати, трансфери и други финансиски услуги. Според македонската страница на компанијата, преку апликацијата корисниците имаат пристап и до понуди од повеќе од 800 партнери, како и QR-плаќања во над 1.000 партнерски продажни места.
Со додавањето на iuteMarket, границата меѓу мобилно банкарство, fintech, e-commerce и BNPL дополнително се брише.
Токму затоа iuteMarket е повеќе од уште еден webshop. Тој е пример за поширока промена во финансиската индустрија: апликацијата што вчера служеше за да земете или отплатите кредит, утре може да биде местото каде што го избирате производот, го финансирате, го плаќате и управувате со целата трансакција.
А Македонија, барем во овој случај, е меѓу првите пазари каде тој модел се тестира во пракса.
Бизнис
Iute нуди потрошувачки кредит до 20.000 денари без трошоци за нови корисници
Iute Macedonia нуди понуда за нови корисници која предвидува потрошувачки кредит до 20.000 денари со 0 отсто трошоци.
Аплицирањето за кредитот е целосно онлајн и може да се реализира преку платформата MyIute.
Од компанијата наведуваат дека постапката е брза и едноставна, а условите за користење на кредитот се однапред дефинирани и достапни за корисниците.
Понудата е наменета исклучиво за нови корисници на Iute, а заинтересираните можат да добијат дополнителни информации и да поднесат барање преку веб-страницата на компанијата.
Во промотивната комуникација, Iute ја претставува понудата како можност за финансирање на тековни потреби без дополнителни трошоци за првиот потрошувачки кредит до наведениот износ.
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Кариерапред 2 месециНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита
-
Банкипред 1 месецНОВО: Комерцијална банка воведе штедење на 25 и на 40 месеци со фиксни каматни стапки
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 4 недели10% поврат на средства со Mastercard картичките на Стопанска банка секој први во месецот





