Анализи
Вкупните депозити пораснаа за 8,6%, кредитите за 13,4% во мај
Банкарскиот сектор продолжува со стабилен раст и кај штедењето и кај кредитирањето, покажуваат најновите податоци на Народната банка за мај 2026 година.
Според објавените податоци, паричната маса (М3) во мај е зголемена за 0,8 проценти во однос на претходниот месец, додека на годишно ниво е регистриран раст од 8,6 проценти. Најголем придонес за ова зголемување имаат готовите пари во оптек, депозитните средства и долгорочните депозити.
Вкупните депозити во банкарскиот систем се зголемени за 0,8 проценти на месечно ниво, пред сè поради повисоките депозити на корпоративниот сектор. Во споредба со истиот период лани, депозитите бележат раст од 8,6 проценти, при што најголем придонес имаат домаќинствата.
Истовремено, кредитната активност останува силна. Вкупните кредити во мај се повисоки за 1,2 проценти во однос на април, а на годишна основа растот достигнува 13,4 проценти. Пораст е забележан и кај кредитите одобрени на компаниите и кај оние наменети за граѓаните.
Кај компаниите, депозитите се зголемени за 2,5 проценти на месечно ниво и за 5,8 проценти на годишно ниво. Кредитите на корпоративниот сектор, пак, бележат раст од 0,9 проценти во однос на претходниот месец и 15 проценти во споредба со мај минатата година.
Депозитите на домаќинствата во текот на мај останале речиси непроменети, но на годишно ниво се повисоки за 9,7 проценти. Во истиот период, кредитите на населението пораснале за 1,3 проценти на месечно ниво и за 12 проценти во споредба со лани.
Најизразен раст и понатаму има кај станбените кредити, кои се зголемени за 1,4 проценти на месечно и за 16,3 проценти на годишно ниво. Потрошувачките кредити бележат раст од 1,1 процент во однос на април и 11,2 проценти во споредба со мај минатата година.
Позитивни движења се забележани и кај автомобилските кредити, додека кредитирањето преку кредитни картички покажува благ месечен раст, иако останува под нивото од истиот период лани.
Податоците на Народната банка укажуваат дека и граѓаните и компаниите продолжуваат активно да ги користат банкарските производи, а кредитната активност останува значаен фактор за одржување на економските текови.
Анализи
Златото покажува знаци на закрепнување по позитивни технички сигнали
Цената на златото забележа раст во последното интрадневно тргување, поддржана од подобрување на техничките индикатори и задржување на цената над 50-периодниот експоненцијален подвижен просек (EMA50).
Според техничката анализа на Economies.com, пробивањето на краткорочната надолна корективна тренд-линија дополнително го зајакнало позитивниот моментум и ги зголемило изгледите за продолжување на тековното закрепнување.
Дополнителен сигнал доаѓа и од индикаторите за релативна сила, кои почнале да покажуваат позитивни движења откако претходно достигнале длабоко препродадени нивоа.
Ваквата динамика укажува на подобрување на куповниот интерес и на посилна нагорна реакција на цената во краток рок.
Сепак, понатамошното движење на златото ќе зависи од тоа дали позитивниот технички моментум ќе се задржи и дали цената ќе успее да ги надмине следните нивоа на отпор.
Анализи
Силен раст на Волстрит, во плус и азиските берзи
Цените на акциите на Волстрит забележаа силен раст во понеделникот, поттикнати од падот на цените на нафтата и приносите на американските обврзници, додека технолошкиот сектор беше меѓу главните двигатели на позитивното расположение на пазарите.
Индексот Dow Jones порасна за 0,71% и достигна 52.048 поени, S&P 500 се зголеми за 1,49% на 7.764 поени, додека Nasdaq скокна за 2,26% и достигна рекордни 27.122 поени.
Најсилен раст забележаа акциите на производителите на чипови, во услови на очекувања дека технолошките компании ќе продолжат со големи инвестиции во развојот на вештачката интелигенција.
Акциите на AMD, Intel и Arm Holdings пораснаа меѓу 10 и 17%, додека индексот PHLX Semiconductor се зголеми за 4,3%.
Од 11-те главни сектори во индексот S&P 500, осум ја завршија трговската сесија во плус. Најголем раст забележаа комуникацискиот сектор со 4,2% и информатичкиот сектор со 2,4%.
Позитивното расположение меѓу инвеститорите беше поддржано и од четвртиот последователен ден на пад на цените на нафтата, што ги зголеми очекувањата дека инфлациските притисоци би можеле да ослабнат.
Истовремено, приносот на десетгодишните американски државни обврзници падна под психолошки важната граница од 5%.
Позитивниот тренд од Волстрит се пренесе и на азиските пазари. Индексот MSCI Asia-Pacific утрово беше во плус за 0,8%.
Берзите во Индија, Австралија, Шангај, Хонг Конг и Јужна Кореја забележаа раст меѓу 0,1 и 0,9%, додека јапонската берза беше затворена поради празник.
Анализи
Горивата во ЕУ на рекордно ниво, дизелот може дополнително да поскапи во октомври
Цените на бензинот и дизелот во Европската унија достигнаа рекордни нивоа, а дополнителен притисок врз цените создаваат високите рафинериски маржи и нарушувањата во снабдувањето со енергенси.
Според податоците на Европската комисија, пондерираната просечна цена на бензинот во ЕУ на 14 септември изнесувала 2,063 евра за литар, додека дизелот достигнал 2,159 евра за литар. Тоа се највисоки нивоа откако Европската комисија ја води оваа статистика од 2005 година.
Со актуелните цени, за полнење резервоар од 50 литри во просек се потребни околу 103 евра за бензин и 108 евра за дизел.
Цените значително се разликуваат меѓу земјите членки. Бензинот бил најевтин на Малта, со цена од 1,34 евра за литар, а најскап во Данска – 2,56 евра. Кај дизелот, цените се движеле од 1,21 евро на Малта до 2,51 евро за литар во Финска.
Рафинериските маржи дополнително ги зголемуваат цените
Освен поскапувањето на суровата нафта, врз крајната цена на горивата силно влијаат и зголемените трошоци за преработка и рафинериските маржи.
Експерти на Европската централна банка за Euronews Business оценуваат дека маржите кај бензинот веќе го достигнале својот врв во август, додека кај дизелот највисокото ниво се очекува во октомври.
Според нивните проценки, во третата недела од септември рафинериските маржи учествувале со околу 0,41 евро по литар во малопродажната цена на дизелот во еврозоната, односно околу 19 проценти. Кај бензинот нивниот удел бил околу 0,17 евра за литар или осум проценти.
Од почетокот на 2026 година просечната цена на бензинот во ЕУ е зголемена за околу 29 проценти, а дизелот за речиси 40 проценти.
Нарушувањата во снабдувањето остануваат ризик
Растот на цените се поврзува и со нарушувањата на глобалните енергетски текови по ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток и проблемите во транспортот преку Ормускиот Теснец.
Во одреден период цената на референтната нафта Brent надминала 126 долари за барел, додека пред почетокот на кризата се движела околу 72 долари.
Дополнителен ризик за европскиот пазар претставуваат и проблемите во снабдувањето со сурова нафта. Според информациите објавени од Bloomberg, Saudi Aramco известила дел од европските рафинерии дека во октомври нема да добијат нафта според долгорочните договори поради нарушувања во транспортната инфраструктура.
ЕЦБ предупредува дека нови проблеми во снабдувањето со енергија би можеле да ги задржат цените на високо ниво подолг период.
Според проценките на експертите, позначително намалување на цените би зависело од стабилизирање на состојбата на Блискиот Исток, нормализирање на транспортот преку Ормускиот Теснец и обновување на нормалното работење на рафинериите.
-
Банкипред 2 месециПремиум дебитната картичка на Стопанска банка овозможува пристап до над 1.800 аеродромски деловни зони
-
Банкипред 2 месециСтопанска банка ја почнува исплатата на јулските пензии на 31 јули
-
Банкипред 2 месециТони Стојановски останува на чело на НЛБ Банка: Народната банка даде зелено светло за нов четиригодишен мандат
-
Кариерапред 2 месециНЛБ Групацијата вработува специјалист за Управување со ризици/финансии
-
Кариерапред 1 месецНародната банка вработува седум лица: Плати до 91.385 денари
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во Централна кооперативна банка АД Скопје
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати јулската пензија
-
Банкипред 2 месециНЛБ Банка ја исплати паричната помош за корисниците на социјална, детска и цивилна заштита





