Анализи
МАКЕДОНИЈА НАПРЕДУВА – Додека некои европски земји тонат во инфлација, ние растеме!
Според најновата проекција на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), 2026 година ќе донесе различни инфлациски сценарија за европските земји, при што се очекува значајна дисперзија во движењата на цените меѓу економиите. Додека одредени држави успешно ја ставаат инфлацијата под контрола, други продолжуваат да се соочуваат со ценовни шокови и инфлаторни притисоци.
Швајцарија и Франција со најниски инфлациски стапки
Најниска проектирана инфлација за 2026 година ќе има Швајцарија, со стапка од само 0,5%, што ја позиционира како стабилен економски простор со ефективни монетарни механизми. Следат Франција со 1,6% и Ирска со 1,7%, кои исто така покажуваат солидна способност да одржат ценовна стабилност.
Во групата на најразвиените економии, Германија ќе има умерена инфлација од 1,9%, додека Хрватска ќе ја надмине просечната инфлација на ЕУ со 2,6%, што укажува на послабо амортизирање на внатрешните и надворешните притисоци врз цените.
Полска, Унгарија и Турција со повисоки стапки
Од земјите на Европската Унија, Полска и Унгарија ќе забележат највисоки инфлациски стапки, од 3,4% и 3,6% соодветно. Овие нивоа, иако далеку пониски од постпандемиските пикови, сепак покажуваат дека ценовната стабилизација сè уште не е целосно постигната.
Меѓу најзагрижувачките е случајот на Турција, која и покрај напорите на монетарните власти, ќе се соочи со екстремно висока инфлација од 22,8%, највисока на континентот. Ова е резултат на долгогодишна неортодоксна монетарна политика, девалвација на лирата и структурни економски слабости.
Русија и Украина со задржана ценовна нестабилност
Инфлацијата ќе остане релативно висока и во Русија (5,5%) и Украина (7,7%), што е очекувано со оглед на продолжените геополитички тензии, нестабилноста во снабдувачките ланци и ограничениот пристап до меѓународните финансиски пазари.
Македонија со позитивен сигнал и стабилизација
Во однос на Македонија, ММФ очекува економски раст од 3,2% и во 2025 и 2026 година, што претставува сигнал за постепено заздравување и стабилизирање на економските текови. Инфлацијата е проектирана на 3,4% во 2025 и се очекува да се намали на 2,2% во 2026, што укажува на успешни чекори кон нормализирање на ценовната динамика.
Со вакви проекции, Македонија се позиционира во групата на земји со контролирана инфлација, што е позитивен сигнал за инвеститорите, кредиторите, како и за општата макроекономска стабилност.
Анализи
Минималната плата не покрива кирија во повеќето европски главни градови
Трошоците за домување и режиски услуги се најголемата категорија расходи за европските домаќинства. Според најновите податоци на Евростат, 23,6 проценти од потрошувачката на домаќинствата во Европската Унија одат за домување, вода, струја, гас и други горива.
Кириите, пак, како што пишува Euronews, претставуваат особено голем товар во поголемите градови, особено за луѓето кои примаат минимална плата.
Анализата на Европската конфедерација на синдикати (ETUC), базирана на податоци од Европската Унија, покажала дека просечната цена за изнајмување двособен стан во главните градови на повеќето земји-членки е повисока од бруто минималната плата.
Најтешка е состојбата за работниците кои примаат минимална плата во Прага. Во чешката престолнина просечната кирија изнесува 1.710 евра, додека минималната плата е само 924 евра. Тоа значи дека за двособен стан се потребни 185 проценти од минималната плата.
На второ место е Лисабон со 168 проценти. Во Португалија месечната бруто минимална плата изнесува 1.073 евра, додека просечната кирија во главниот град достигнува 1.710 евра.
Учеството на бруто минималната плата потребно за кирија надминува 150 проценти и во Будимпешта (159), Братислава (158), Софија (154), Атина (153) и Рига (151 процент). Тоа значи дека лицата со минимална плата би морале да ја потрошат целата заработка само за кирија, а сепак би им недостигале дополнителни средства за да ја покријат.
Овој процент надминува 100 проценти, што значи дека минималната плата не е доволна за плаќање кирија, и во Валета (143), Париз (138), Талин (131), Мадрид (125), Букурешт (122), Варшава (117), Даблин (113), како и во Љубљана и Вилнус со по 105 проценти.
Најдобра е состојбата за работниците со минимална плата во Брисел и Берлин, каде киријата изнесува 70, односно 76 проценти од минималната плата.
„Високите трошоци за домување и ниските плати ги туркаат луѓето во сиромаштија, а економијата кон рецесија. Огромниот јаз меѓу кириите и платите е целосно неодржлив. Кога на тоа ќе се додадат и растечките трошоци за енергија и храна, вработените мора да позајмуваат пари за основни потреби и практично немаат расположлив приход – што штедењето за замена на основни апарати или посета на стоматолог го прави невозможно“, предупреди генералната секретарка на ETUC, Естер Линч.
Во споредба со главните градови, државните просеци покажуваат нешто подобра слика. Во многу земји бруто минималната плата е доволна за плаќање кирија, но таа и понатаму претставува значително поголем трошок од просечните 23,6 проценти што европските домаќинства ги издвојуваат за домување и режии.
Меѓу 16-те земји на ЕУ опфатени со анализата, процентот од минималната плата потребен за покривање на киријата се движи од 33 проценти во Полска до 61 процент на Малта.
Анализи
Прометот на Македонска берза порасна за речиси 75 отсто, најмногу се тргуваше со акциите на Комерцијална банка
Македонска берза ја започна мајската трговска недела со значително зголемен промет и засилен интерес кај инвеститорите, особено за банкарските акции. Според неделниот извештај за периодот од 4 до 8 мај, вкупниот промет на официјалниот и редовниот пазар достигнал 96 милиони денари, што претставува раст од 74,92 проценти во однос на претходната недела.
Најтргувана повторно беше Комерцијална банка, со реализиран промет од 33,3 милиони денари. Зад неа следуваат Македонски Телеком со 19,4 милиони денари и НЛБ Банка АД Скопје со 10,9 милиони денари промет.
Меѓу најтргуваните компании беа и Алкалоид со 9,3 милиони денари и Макпетрол со 6,7 милиони денари.
Во текот на неделата биле реализирани 426 трансакции, при што биле истргувани вкупно 77.278 акции и обврзници.
Најголем раст на вредноста забележале акциите на ОКТА, кои пораснале за 11,98 проценти. Позитивно движење имале и акциите на ТИТАН УСЈЕ со раст од 1,21 процент, како и Макпетрол со раст од 0,89 проценти.
Од друга страна, најголем пад е регистриран кај Стопанска банка Скопје, чии акции ослабеле за 5,44 проценти. Во минус неделата ја завршиле и Макстил со пад од 2,31 процент и Гранит со намалување од 1,63 проценти.
Според количината на истргувани акции, најактивно се тргувало со акциите на Македонски Телеком, каде биле реализирани 38.854 акции. Следуваат Попова Кула со 9.500 акции и Макстил со 4.409 акции.
Податоците од првата недела во мај покажуваат дека интересот на инвеститорите останува фокусиран на банкарскиот и енергетскиот сектор, додека прометот на домашниот пазар продолжува да расте.
Анализи
Цената на златото паѓа, но аналитичарите очекуваат нов раст
Цената на златото денеска благо се намали, откако претходно достигна високи нивоа и влезе во зона во која инвеститорите почнаа да продаваат за да остварат добивка.
Според анализата на Economies.com, станува збор за привремено повлекување на цената, а не за промена на трендот.
Аналитичарите сметаат дека златото и понатаму има простор за раст, бидејќи позитивниот тренд на краток рок останува стабилен. Цената сè уште се движи над важните технички нивоа на поддршка, што укажува дека пазарот би можел повторно да тргне нагоре во следниот период.
-
Продуктипред 2 месециДо 120.000 денари финансиска поддршка од Easy Finance – брзо и со транспарентни услови
-
Кариерапред 2 месециНародна банка бара аналитичари: плата до 83 илјади денари и двегодишен договор
-
Кариерапред 2 месециОглас за вработување во ТТК Банка АД Скопје
-
Кариерапред 2 месециАна Митреска и Игор Величковски предложени за нови вицегувернери на Народната банка
-
Банкипред 1 месецСтопанска банка АД – Скопје од утре започнува со исплата на пензиите за месец март
-
Интервјуапред 2 месециИнтервју | Гоце Новачевски | Портфолио менаџер, КБ Инвест АД Скопје
-
Продуктипред 1 месецИуте Македонија носи европски здравствен стандард – за првпат во земјава се воведува второ медицинско мислење
-
Банкипред 2 месециАЛТА Банка го продолжи промотивниот период до 30 јуни 2026 година за најповолниот потрошувачки кредит на македонскиот пазар



