Годишната стапка на инфлација во Северна Македонија во септември достигна 2,7 отсто, што претставува благо забрзување во споредба со август, кога изнесуваше 2,6 отсто, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика, објавени на 7 октомври.

Најголем годишен раст на цените е забележан кај алкохолните пијалаци и тутунот, каде што поскапувањето изнесува 6,5 отсто. Висок раст е регистриран и во категоријата рекреација и култура, од 6,3 отсто, како и кај рестораните и хотелите, каде што цените се зголемени за 5,8 отсто.

Значително годишно поскапување е забележано и во образованието, од 5,4 отсто, додека трошоците за домување, вода, електрична енергија, гас и други горива се зголемени за 3,7 отсто.

Цените во транспортот на годишно ниво пораснале за 3,3 отсто, а облеката и обувките поскапеле за 2,7 отсто. Кај производите и услугите за лична нега, социјална заштита и други разновидни добра и услуги е регистрирано зголемување од 2,6 отсто.

Мебелот, опремата за домаќинствата и редовното одржување на домаќинствата поскапеле за 2,2 отсто на годишно ниво, додека кај храната и безалкохолните пијалаци, кои имаат значајно учество во потрошувачката на домаќинствата, годишното зголемување на цените изнесува 1,7 отсто.

Во здравството цените се зголемени за 1,3 отсто, додека значително помал раст е забележан кај комуникациите, од 0,4 отсто, и осигурителните и финансиските услуги, каде што годишното поскапување изнесува 0,3 отсто.

Цените во септември непроменети во однос на август

Иако годишната инфлација благо забрзала, на месечно ниво вкупните потрошувачки цени во септември останале непроменети во споредба со август. Претходниот месец беше забележан месечен раст од 0,4 отсто.

Најголемо месечно зголемување на цените е регистрирано кај мебелот, опремата за домаќинствата и редовното одржување на домаќинствата, од 1,3 отсто.

Храната и безалкохолните пијалаци поскапеле за 0,5 отсто, исто како и производите и услугите за лична нега, социјална заштита и други разновидни добра и услуги.

Во образованието цените пораснале за 0,4 отсто, кај облеката и обувките за 0,3 отсто, додека во категориите домување, вода, електрична енергија, гас и други горива, како и во здравството, е забележан раст од по 0,2 отсто.

Алкохолните пијалаци и тутунот на месечно ниво поскапеле за 0,1 отсто.

Од друга страна, најголем месечен пад на цените е регистриран кај рекреацијата и културата, од 3,7 отсто, како и кај транспортот, каде што цените се намалиле за 3,4 отсто.

Кај рестораните и хотелите е забележано месечно намалување од 0,3 отсто, а кај комуникациите од 0,1 отсто. Цените на осигурителните и финансиските услуги останале непроменети.

Годишните поскапувања продолжуваат и покрај месечната стабилизација

Податоците покажуваат дека, и покрај стабилноста на вкупните потрошувачки цени на месечно ниво, во повеќе категории и натаму се забележува изразено годишно поскапување, особено кај алкохолните пијалаци и тутунот, рекреацијата и културата, угостителските услуги и образованието.

Разликите меѓу годишните и месечните движења се особено видливи кај транспортот и рекреацијата. Иако во септември овие категории забележале значително намалување на цените во однос на август, на годишно ниво тие и понатаму се поскапи.

Кај транспортот, на пример, цените се намалиле за 3,4 отсто во споредба со претходниот месец, но останале за 3,3 отсто повисоки во однос на септември минатата година. Слична состојба е забележана и кај рекреацијата и културата, каде што месечниот пад од 3,7 отсто е проследен со годишно поскапување од 6,3 отсто.

Годишната инфлација од 2,7 отсто укажува дека ценовните притисоци продолжуваат, иако вкупното ниво на потрошувачките цени во септември не се променило во однос на претходниот месец.

Четвртото издание на конференцијата INFINTECH 2026 започнува денеска во Порто Монтенегро, Црна Гора, каде што на 8 и 9 октомври ќе собере повеќе од 400 носители на одлуки од банкарството, финансиите, технологијата, телекомуникациите и регулаторниот сектор.

Во текот на двата конференциски дена, повеќе од 30 говорници ќе разговараат за промените што веќе ја обликуваат финансиската индустрија – од вештачката интелигенција и дигиталното банкарство до сајбер-отпорноста, новите платежни системи, европските интеграции и иднината на финансиските институции на Балканот.

Програмата на конференцијата е организирана во неколку клучни тематски целини: Податоци и вештачка интелигенција (Data & AI), Дигитализација на прво место (Digital-First), Инфраструктура подготвена за иднината (Future-proof Infrastructure), Трансформација на индустриите (Transforming Industries), ЕУ и финансиските институции на Балканот (EU & FIs of the Balkans), Отпорност (Resilience) и Лидерство (Leadership).

Целта е преку конкретни искуства на банките, технолошките компании, регулаторите и меѓународните организации да се разгледаат предизвиците со кои се соочува финансискиот сектор, како и насоките за неговиот понатамошен развој.

Меѓу говорниците се Андраш Шебек (András Sebők), заменик-извршен директор за дигитално работење во ОТП банка, Изабела Фреј (Isabella Frey), извршна директорка на George Labs, Александру Андрееску (Alexandru Andreescu), директор за развој на бизнисот во областа на сајбер-безбедноста во Mastercard, и Мараш Дукај (Marash Dukaj), министер за јавна администрација на Црна Гора.

Посебно внимание ќе биде посветено на отпорноста на финансиските институции на сè посложените сајбер-закани. Андрееску, во своето предавање насловено „When Trust Becomes the Attack Surface“ („Кога довербата станува цел на напад“), ќе зборува за тоа како разузнавачките информации за заканите можат да им помогнат на финансиските институции да преминат од реактивна кон проактивна заштита.

Во текот на првиот ден од конференцијата ќе бидат отворени и темите за европската финансиска интеграција, трансформацијата на индустриите и дигиталното работење, додека вториот ден ќе биде посветен на вештачката интелигенција, лидерството и изградбата на инфраструктура способна да одговори на идните потреби на финансискиот сектор.

INFINTECH 2026 не е замислен само како место за панел-дискусии и стручни предавања. Важен дел од настанот се и деловните средби и непосредното поврзување на претставници на банки, финтек-компании, телекомуникациски оператори, регулатори и технолошката индустрија од регионот и Европа.

Токму разговорите меѓу панелите, за време на заедничките сесии и придружните настани, им овозможуваат на учесниците да разменат искуства, да воспостават нови партнерства и да иницираат конкретни деловни активности.

Конференцијата INFINTECH 2026 ја организира црногорската компанија Logate, а билети сè уште можат да се обезбедат преку официјалната интернет-страница www.infintech.me.

Iute Македонија ја отвори новата Iute Living Room експозитура, прв flagship простор на компанијата од новата генерација, лоциран во центарот на Скопје.

Новиот концепт е замислен како поинаков пристап кон корисничкото искуство во финансискиот сектор, при што класичниот изглед на експозитура е заменет со простор кој, според компанијата, повеќе наликува на современа дневна соба.

Наместо традиционални шалтери и физички бариери меѓу клиентите и вработените, во новата експозитура акцентот е ставен на директна комуникација, советување и разговор во порелаксирана атмосфера. Просторот е наменет не само за реализација на финансиски услуги, туку и за поставување прашања, добивање совет и разговор за лични планови и идеи.

Од Iute посочуваат дека новиот формат има цел да ги поврзе технологијата и човечкиот пристап, без притоа да се намалува значењето на дигиталните услуги.

Дигиталното корисничко искуство и натаму останува во центарот на концептот на компанијата преку платформата Myiute, која е достапна 24 часа дневно, седум дена во неделата.

„Дигитално кога сакаме. Човечки кога ни треба“, е пораката со која Iute го претставува новиот концепт.

Новата Iute Living Room експозитура се наоѓа на ул. „Никола Вапцаров“ бр. 15/1-1 во Скопје.